<< Επιστροφή

Αριθμός 1341/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Παναγιώτη Βενιζελέα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, σύμφωνα με την υπ' αριθμ. 46/2024 Πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου, Κλεόβουλο - Δημήτριο Κοκκορό, Γεώργιο Σχοινοχωρίτη - Εισηγητή, Παναγιώτα Γκουδή - Νινέ και Μιχαήλ Αποστολάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 11 Μαρτίου 2024, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Οργανισμός Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (ΟΑΕΔ)", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα". Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Πασσίδη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ., στην οποία αναφέρει ότι το ανωτέρω αναιρεσείον νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου μετονομάστηκε σε "ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ (Δ.ΥΠ.Α.)".

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Κ. Μ. του Γ., 2) Χ. Γ. του Ν., 3) Χ. Β. του Δ., 4) Ζ. Τ. του Α., 5) Γ. Κ. του Σ., 6) Χ. Τ. του Δ., 7) Γ. Κ. του Π., απάντων κατοίκων ..., περιοχή ... και 8) ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "CYBARCO ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στο Νέο Ψυχικό Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα. Οι πρώτος έως και έβδομος αναιρεσίβλητοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ευάγγελο Καραμανώλα, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ., ενώ η όγδοη αναιρεσίβλητη δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9-4-2010 και με αριθμό κατάθεσης 87/9-4-2010 αγωγή των ήδη πρώτου έως και έβδομου αναιρεσιβλήτων, την από 15-12-2010 και με αριθμό κατάθεσης 315/22-12-2010 πλαγιαστική αγωγή, την από 10-7-2012 και με αριθμό κατάθεσης 94/17-7-2012 πρόσθετη παρέμβαση, την από 10-7-2012 με αριθμό κατάθεσης 98/17-7-2012 ανακοίνωση δίκης με προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση - αγωγή, την από 5-9-2012 και με αριθμό κατάθεσης 114/6-9-2012 πρόσθετη παρέμβαση και την από 25-9-2012 και με αριθμό κατάθεσης 11/24-1-2013 πρόσθετη παρέμβαση, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Κοζάνης και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 97/2014 μη οριστική και 88/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3/2021 του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 5-5-2021 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση από 5-5-2021 αίτηση για την αναίρεση της υπ'αριθ. 3/2021 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Δυτ. Μακεδονίας, με την οποία απορρίφθηκε ως απαράδεκτη η από 12-3-2019 έφεση του εκκαλούντος και ήδη αναιρεσείοντος κατά των εφεσιβλήτων και ήδη αναιρεσιβλήτων και των υπ'αριθ. 88/2018 οριστικής και 97/2014 εν μέρει οριστικής αποφάσεων, του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κοζάνης, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα, καθόσον η προσβαλλομένη απόφαση επιδόθηκε στις 8-4-2021 και η αίτηση για την αναίρεσή της κατατέθηκε στη Γραμματεία του Εφετείου Δυτ.Μακεδονίας στις 5-5-2021 χωρίς παράβολο και γραμμάτιο προείσπραξης λόγω του ότι ο αναιρεσείων ΟΑΕΔ, ως ν.π.δ.δ., απαλλάσσεται της καταβολής παραβόλου σύμφωνα με το άρθ. 28 παρ.4 του ν.2579/1998, ενώ για την μη κατάθεση γραμματίου προκαταβολής εισφορών-κρατήσεων από τον καταθέσαντα το ένδικο αυτό μέσο πληρεξούσιο δικηγόρο Γεώργιο Πασσίδη του ΔΣ Θεσσαλονίκης, κατατέθηκε, κατ'άρθ. 61 παρ.3δ ν.4149/2013 (Κώδικας Δικηγόρων), η από 5-5-2021 υπεύθυνη δήλωση με την οποία αυτός δηλώνει ότι είναι δικηγόρος του αναιρεσείοντος ΝΠΔΔ με σχέση έμμισθης εντολής παροχής νομικών υπηρεσιών με πάγια (μηνιαία) αντιμισθία (άρθ. 553,556,558, 564 παρ.1 ΚΠολΔ). Επομένως αυτή είναι παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των κατ' ιδίαν λόγων της (άρθ. 577 παρ.3 ΚΠολΔ), ερήμην της 8ης αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "CYBARGO ΑΤΕ", η οποία,όπως προκύπτει από την υπ'αριθ. 7328Γ/29-9-2022 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Αθηνών Θ. Τ., που προσκομίζουν και επικαλούνται οι λοιποί αναιρεσίβλητοι, κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα για τη δικάσιμο της 13-2-2023, κατά την οποία αυτή κατέθεσε προτάσεις με δήλωση κατ'άρθ. 242 παρ.2 ΚΠολΔ. Κατά τη δικάσιμο εκείνη η υπόθεση αναβλήθηκε για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της απόφασης, κατά την οποία δεν εμφανίστηκε η ως άνω 8η αναιρεσίβλητη, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε από τη σειρά του οικείου πινακίου και συνεπώς, η υπόθεση θα δικαστεί παρά την απουσία της (άρθ. 576 παρ.2, 226 παρ. 4 ΚΠολΔ). Ο ισχυρισμός των αναιρεσιβλήτων ότι ο υπογράφων την αίτηση αναίρεσης πληρεξούσιος δικηγόρος του αναιρεσείοντος δεν προσλήφθηκε στον πρώην ΟΕΚ με σύμβαση έμμισθης εντολής με πάγια αντιμισθία, όπως προβλέπεται στο άρθ. 11 παρ.1 εδ.α και β του ν.1649/1986 και προκύπτει από το υπ'αριθ. 15263/23.7.2019 έγγραφο του ΟΑΕΔ που προσκομίζει ο αναιρεσείων και ότι η πρόσληψή του είναι άκυρη, με συνέπεια να απαιτείται για την παράστασή του η προκατάθεση γραμματίου, το οποίο όμως παρέλειψε να καταθέσει, είναι αβάσιμος, καθόσον από το ως άνω προσκομιθέν έγγραφο (πιστοποιητικό υπηρεσιακών μεταβολών) προκύπτει ότι ο ως άνω πληρεξούσιος δικηγόρος παρ'Αρείω Πάγω απασχολείται στον αναιρεσείοντα με σχέση έμμισθης εντολής παροχής νομικών υπηρεσιών με πάγια αντιμισθία από 4-3-1998 μέχρι σήμερα, η δε πράξη διορισμού του, μη ακυρωθείσα, παράγει έννομες συνέπειες επειδή καλύπτεται από το τεκμήριο νομιμότητος. Σημειώνεται ότι δεν απαιτείται η κλήτευση κατά το άρθρο 81 παρ. 3 ΚΠολΔ των εταιριών "Αίας Α.Ε." και "Έργον Διεθνής Α.Β.Ε.Τ.Ε.", που άσκησαν πρωτοδίκως πρόσθετη παρέμβαση υπέρ της εταιρίας με την επωνυμία "CYBARCO Α.Τ.Ε" γιατί ως προς αυτές απορρίφθηκε με την υπ'αριθ. 97/2014 εν μέρει οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου η από 10-7-2012 προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση-αγωγή της εταιρίας "CYBARCO Α.Τ.Ε" κατ'αυτών, όπως και οι από 5-9-2012 και 25-9-2012 πρόσθετες αυτών παρεμβάσεις υπερ της ως άνω προσεπικαλεσάσης αυτές εταιρίας, οι οποίες δεν ήταν διάδικοι στη δίκη, επί της οποίας εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (ΑΠ 1036/2022, ΑΠ 688/2018, ΑΠ 2192/2013). Σύμφωνα με το άρθρο 61 του Κώδικα Δικηγόρων (ν.4194/2013, ΦΕΚ Α' 208/27.9.2013), όπως αυτό ίσχυε κατά τον κατωτέρω κρίσιμο χρόνο : "Προκαταβολή εισφορών-κρατήσεων. 1. Ο δικηγόρος για την άσκηση κάθε είδους ένδικων βοηθημάτων ή μέσων και για την παράσταση του ενώπιον των δικαστηρίων και των δικαστικών συμβουλίων, ενώπιον δικαστών με την ιδιότητά τους ως ανακριτών ή εισηγητών ή εντεταλμένων δικαστών και γενικά για την παροχή υπηρεσιών, που σχετίζονται με την έναρξη και τη διεξαγωγή της δίκης, το στάδιο της απόπειρας συμβιβαστικής επίλυσης της διαφοράς ή της εξωδικαστικής διαμεσολάβησης ή δικαστικής μεσολάβησης ή της διαδικασίας εκούσιας δικαιοδοσίας, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και οι διαδικασίες παροχής προσωρινής δικαστικής προστασίας ή έκδοσης δικαστικής διαταγής, υποχρεούται να προκαταβάλει στον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο εισφορές, αποκλειστικά και μόνο στις περιπτώσεις που προβλέπονται στο Παράρτημα III, οι οποίες προορίζονται για: α) την κάλυψη των λειτουργικών δαπανών των υπηρεσιών του Συλλόγου, β) την απόδοση ως πόρου, στον τομέα Επικουρικής Ασφάλισης Δικηγόρων (ΤΕΑΔ) του Ενιαίου Ταμείου Ανεξάρτητα Απασχολουμένων (ΕΤΑΑ), γ) την απόδοση ως πόρου στον αντίστοιχο για κάθε Δικηγορικό Σύλλογο Τομέα Προνοίας - Υγείας του ΕΤΑΑ ή Ταμείο Αλληλοβοήθειας ή Λογαριασμούς Ενίσχυσης και Αλληλοβοήθειας Δικηγόρων (ΛΕΑΔ) και δ) την απόδοση ως πόρου στον Ειδικό Διανεμητικό Λογαριασμό νέων δικηγόρων του άρθρου 33 του ν. 2915/2001 (Α` 109), όπου ισχύει. 2. Οι εισφορές αυτές είναι πάγια ποσά για κάθε διαδικαστική πράξη ή παράσταση δικηγόρου, όπως καθορίζονται στο Παράρτημα III. Τα ποσά αυτά αναπροσαρμόζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Δικαιοσύνης και Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, μετά από γνώμη της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων της Ελλάδος. Η απόφαση αυτή μπορεί να εκδίδεται και χωρίς τη γνώμη της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων της Ελλάδος, αν παρέλθει άπρακτη προθεσμία δύο (2) μηνών από τότε που θα ζητηθεί αυτή με έγγραφο του Υπουργού Δικαιοσύνης. Τα ποσά αυτά μπορούν να αναπροσαρμόζονται ιδίως σε περίπτωση αύξησης των αμοιβών του Παραρτήματος Ι ή όταν έχει προηγηθεί σχετική αναλογιστική μελέτη για τη βιωσιμότητα των φορέων υπέρ των οποίων γίνονται οι εισφορές. Με την ίδια διαδικασία μπορούν να προβλέπονται νέες εισφορές υπέρ ταμείων ή λογαριασμών αλληλοβοήθειας και ενίσχυσης δικηγόρων, καθώς και το ύψος των αντίστοιχων ποσών ανά δικαστική ή εξώδικη ενέργεια. Πλέον των πάγιων ποσών των εισφορών, τα γραμμάτια προκαταβολής εισφορών και ενσήμων, τα οποία εκδίδονται από τους Δικηγορικούς Συλλόγους που συμμετέχουν στο Πληροφοριακό Σύστημα "Αλληλεπιδραστικές Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες Προδικασίας - On line Εξυπηρέτηση Δικηγόρων, Δικαστών και Πολιτών" (.... gr), επιβαρύνονται με πάγιο ποσό ύψους 0,40 ευρώ ανά γραμμάτιο για την κάλυψη των λειτουργικών δαπανών του πληροφοριακού αυτού συστήματος, συμπεριλαμβανομένων των εξόδων συντήρησής του. Το ποσό αυτό, που αποτελεί το ανώτατο ύψος επιβάρυνσης, μπορεί να μειώνεται με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης, μετά από γνώμη της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος. Με την ίδια απόφαση μπορεί να καθορίζονται κατηγορίες διαφορών και διαδικασιών, για τις οποίες το ανωτέρω ποσό μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με το προβλεπόμενο ύψος της αξίας του γραμματίου προκαταβολής, καθώς και να καθορίζεται και κάθε άλλη λεπτομέρεια σχετική με τη διαχείριση, τη διάθεση και την αξιοποίηση του πόρου αυτού. 3. Από την υποχρέωση της προκαταβολής, που ορίζεται και υπολογίζεται σύμφωνα με την παρ. 1, απαλλάσσονται οι δικηγόροι όταν παρέχουν υπηρεσίες στους εαυτούς τους, καθώς και όταν εκπροσωπούν: α) διαδίκους που αναγνωρίζονται ότι δικαιούνται του ευεργετήματος πενίας, σύμφωνα με τα άρθρα 194 έως 204 του ΚΠολΔ, ή δικαιούχους νομικής βοήθειας, σύμφωνα με τον ν. 3226/2004 (Α' 24), β) διαδίκους που εμπίπτουν στην παρ. 2 του άρθρου 82 και στην περ. θ' της παρ. 1 του άρθρου 95 του Κώδικα, γ) το Δημόσιο, δ) τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τους οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης και τα λοιπά νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, με σύμβαση πάγιας αντιμισθίας. Η συνδρομή των περ. β', γ' και δ' αποδεικνύεται με υπεύθυνη δήλωση του πληρεξούσιου δικηγόρου. Σε κάθε άλλη περίπτωση που ο δικηγόρος συνδέεται με τον εντολέα του με σύμβαση πάγιας αντιμισθίας, η οποία έχει γνωστοποιηθεί στον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο, η υποχρέωση προκαταβολής της παρ. 1 βαρύνει τον διάδικο, για την καταβολή όμως του ποσού ευθύνεται εις ολόκληρον και ο δικηγόρος. 4. α) Ο δικηγόρος για την κατάθεση κάθε είδους ενδίκων βοηθημάτων ή μέσων, καθώς και για την παράστασή του κατά τη συζήτησή τους ενώπιον των δικαστηρίων και δικαστών οφείλει, στο πλαίσιο της υποχρέωσης προκαταβολής της παρ. 1, να καταθέτει το σχετικό γραμμάτιο καταβολής, αλλιώς η αντίστοιχη διαδικαστική πράξη είναι απαράδεκτη. Στην τακτική διαδικασία, κατά τη διάταξη του άρθρου 237 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, ο δικηγόρος οφείλει να καταθέτει ενιαίο γραμμάτιο για τις προτάσεις και την παράσταση. Η υποχρέωση προκαταβολής της παράστασης κατά τη συζήτηση κάθε είδους ενδίκων βοηθημάτων ή μέσων θεωρείται τυπική παράλειψη η οποία μπορεί να καλυφθεί μετά τη συζήτηση και πριν από την έκδοση της απόφασης, ύστερα από σχετική ειδοποίηση του πληρεξούσιου δικηγόρου από το δικαστήριο. β)... γ)...δ) Δεν υπάρχει υποχρέωση της προκαταβολής της παρ. 1 σε περίπτωση: δα) παραίτησης από το δικόγραφο, και δβ) αναβολής ή ματαίωσης της συζήτησης. Καταβληθείσα προκαταβολή αναζητείται από τον δικηγόρο που κατέβαλε, άλλως ισχύει για τη νέα συζήτηση. 5 (...). Με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης, ύστερα από πρόταση της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων της Ελλάδος, τα παραπάνω όρια του ύψους του προστίμου μπορούν να αναπροσαρμόζονται....6. Οι προϊστάμενοι των γραμματειών όλων των δικαστηρίων υποχρεούνται, επί ποινή πειθαρχικού ελέγχου, να αποστέλλουν στο τέλος κάθε μήνα στους οικείους Δικηγορικούς Συλλόγους ονομαστικές καταστάσεις των δικηγόρων που παρέστησαν, χωρίς να προσκομίσουν το προβλεπόμενο από τις διατάξεις του παρόντος γραμμάτιο προκαταβολής, μνημονεύοντας ταυτόχρονα τα στοιχεία του διαδίκου για τον οποίο παρέστησαν, τη δικονομική του θέση, την ημερομηνία δικασίμου, το δικαστήριο και το είδος της διαδικασίας". Από την εν λόγω διάταξη, όπως ειδικότερα προστέθηκε, με το άρθρο 31 του Ν. 4509/2017 (ΦΕΚ 201/22-12-2017 τευχ. Α'), μετά το πρώτο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 61 του Ν. 4194/2013, δεύτερο εδάφιο, το οποίο ορίζει, κατά τα προαναφερθέντα ότι "Η υποχρέωση προκαταβολής της παράστασης κατά τη συζήτηση κάθε είδους ενδίκων βοηθημάτων ή μέσων θεωρείται τυπική παράλειψη η οποία μπορεί να καλυφθεί μετά τη συζήτηση και πριν από την έκδοση της απόφασης, ύστερα από σχετική ειδοποίηση του πληρεξούσιου δικηγόρου από το δικαστήριο", προκύπτει με σαφήνεια ότι αναφέρεται στην υποχρέωση προκαταβολής της παράστασης του Δικηγόρου για τη συζήτηση κάθε είδους ένδικων μέσων ή βοηθημάτων, η μη εκπλήρωση της οποίας θεωρείται ως τυπική παράλειψη, που μπορεί να καλυφθεί μετά τη συζήτηση και πριν από την έκδοση της απόφασης, ενώ δεν αναφέρεται στην υποχρέωση κατάθεσης του σχετικού γραμματίου καταβολής των εισφορών για την κατάθεση κάθε είδους ένδικων μέσων ή βοηθημάτων, με αποτέλεσμα η μη εκπλήρωση της υποχρέωσης αυτής να μην θεωρείται ως τυπική παράλειψη, που μπορεί να καλυφθεί μετά τη συζήτηση και πριν από την έκδοση της απόφασης. Περαιτέρω, τα άρθρα 20 παρ. 1 του Συντάγματος και 6 της κυρωθείσας με το ν.δ.53/1974 Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών (ΕΣΔΑ) δεν αποκλείουν στον κοινό νομοθέτη να θεσπίζει δικονομικές προϋποθέσεις και γενικότερα διατυπώσεις για την πρόοδο της δίκης, αρκεί αυτές να συνάπτονται με τη λειτουργία των Δικαστηρίων και την ανάγκη αποτελεσματικής απονομής της δικαιοσύνης και, περαιτέρω, να μην υπερβαίνουν τα όρια εκείνα, πέραν των οποίων επάγονται την άμεση ή έμμεση κατάλυση του προστατευόμενου από τις ανωτέρω διατάξεις ατομικού δικαιώματος παροχής έννομης δικαστικής προστασίας. Το δικαίωμα πρόσβασης στο Δικαστήριο δεν είναι απόλυτο, αλλά υπόκειται σε περιορισμούς, ιδίως όσον αφορά τις προϋποθέσεις του παραδεκτού του ένδικου μέσου, αφού απαιτείται από τη φύση του η ρύθμιση του από το Κράτος, το οποίο έχει τη σχετική διακριτική ευχέρεια, αρκεί μόνο οι τιθέμενοι περιορισμοί και οι τιθέμενες προϋποθέσεις να μην περιορίζουν την πρόσβαση του διαδίκου κατά τέτοιο τρόπο ή σε τέτοιο βαθμό, ώστε το δικαίωμα της προσφυγής στο Δικαστήριο να πλήττεται στον ίδιο τον πυρήνα του. Έτσι, οι πιο πάνω αναφερόμενες διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 61 του Κώδικα Δικηγόρων δεν προσκρούουν στις ανωτέρω διατάξεις του Συντάγματος και της ΕΣΔΑ, δεδομένου ότι με αυτές επιδιώκεται η εξυπηρέτηση σκοπών, που συνάπτονται με την απονομή της Δικαιοσύνης και δεν υπερβαίνουν το αναγκαίο μέτρο, έχουν δε ως συνέπεια ότι η σχετική διαδικαστική πράξη είναι απαράδεκτη (ΟλΣτΕ 1858/2015, ΑΠ 122/2021, ΑΠ 1235/2019, ΑΠ 1236/2019, ΑΠ 2126/2017). Επίσης, το άρθρο 227 § 1 του ΚΠολΔ ορίζει ότι: ότι "Αν υπάρχουν τυπικές παραλείψεις που μπορούν να αναπληρωθούν, ο πρόεδρος οποιουδήποτε πολυμελούς δικαστηρίου ή ο εισηγητής ή ο δικαστής μονομελούς δικαστηρίου καλεί να τις συμπληρώσει και μετά τη συζήτηση, τον πληρεξούσιο δικηγόρο ή το διάδικο, εφόσον παρίσταται αυτοπροσώπως, τάσσοντας εύλογη κατά την κρίση του προθεσμία". Με την ως άνω διάταξη υλοποιείται η πρόθεση του νομοθέτη να περιορίσει κατά το δυνατό την απώλεια της δίκης από τυπικούς λόγους, δίνοντας τη δυνατότητα στον πρόεδρο του Πολυμελούς Δικαστηρίου ή στον εισηγητή ή στο δικαστή του Μονομελούς Δικαστηρίου να καλέσει και μετά τη συζήτηση τον πληρεξούσιο δικηγόρο να συμπληρώσει τις τυπικές παραλείψεις, που μπορούν να αναπληρωθούν. Τέτοιες παραλείψεις, για τις οποίες το Δικαστήριο υποχρεούται να προκαλέσει την συμπλήρωσή τους, είναι τόσο οι αναφερόμενες στις διαδικαστικές προϋποθέσεις, όσο και κάθε άλλη τυπική έλλειψη. Η παραβίαση εκ μέρους του δικαστή του εκ της ανωτέρω διατάξεως καθήκοντός του, αποτελεί λόγο εφέσεως όχι όμως λόγο αναιρέσεως (ΑΠ 181/2023, ΑΠ 1091/2015, ΑΠ 1892/2006).
Στο άρθρο 559 αριθ. 14 του ΚΠολΔ ορίζεται ότι, αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο. Ο λόγος αναφέρεται σε ακυρότητες, εκπτώσεις από δικαιώματα και απαράδεκτα από το δικονομικό μόνο δίκαιο, ενώ οι ακυρότητες από το ουσιαστικό δίκαιο ελέγχονται μέσω του λόγου του αριθμού 1 (ΟλΑΠ 2/2001, ΑΠ 12/2000). Υπό τον όρο "απαράδεκτο" νοείται το δικονομικό απαράδεκτο, αυτό, δηλαδή, που δημιουργείται από την αθέτηση - παραβίαση δικονομικής διάταξης (ΑΠ 640/2011, ΑΠ 862/2011, ΑΠ 558/2008), με αποτέλεσμα η δικονομική ενέργεια να στερείται των αναγκαίων προϋποθέσεων του κύρους της (ΑΠ 1735/2008). Από τον αριθ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, κατά τον οποίο αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο, προκύπτει ότι ο αναιρετικός αυτός λόγος ιδρύεται μόνο όταν η πλημμέλεια αναφέρεται σε παράβαση δικονομικών διατάξεων, δηλαδή διατάξεων που ρυθμίζουν τη διαδικασία και τον τύπο των διαδικαστικών πράξεων. Έτσι, με τον ανωτέρω αναιρετικό λόγο ελέγχονται, πλην άλλων, το παραδεκτό της άσκησης των ενδίκων μέσων, των προσθέτων λόγων έφεσης, της αντέφεσης, των ανακοπών (άρθρα 583 επ. 632, 933 ΚΠολΔ) και των προσθέτων λόγων αυτών, καθώς και το παραδεκτό της προβολής των ισχυρισμών (ΑΠ 1660/2022, ΑΠ 1353/2022, ΑΠ 1206/2019). Οι διαδικαστικές πράξεις, που αποτελούν κύριο συστατικό στοιχείο της δίκης ως έννομης σχέσης και ως διαδικασίας, προβλέπονται και ρυθμίζονται από το νόμο, και, μάλιστα, ασκούνται κατά ορισμένο τύπο και έχουν ορισμένο περιεχόμενο. Ο ανωτέρω αναιρετικός λόγος καταλαμβάνει όλες τις βαθμίδες της δικονομικής αξιολόγησης των διαδικαστικών πράξεων και, συνεπώς, την κρίση για το υποστατό, την ακυρότητα και το παραδεκτό των διαδικαστικών πράξεων. Ανυπόστατη είναι η διαδικαστική πράξη, όταν ελλείπουν οι ουσιώδεις όροι, οι οποίοι συνιστούν, σύμφωνα με ορισμένο κανόνα δικαίου, τα συνθετικά στοιχεία συγκεκριμένης μορφής αυτής. Η έλλειψη ουσιώδους όρου του πραγματικού της διαδικαστικής πράξης, συνεπεία της οποίας είναι ανυπόστατη, μπορεί να οφείλεται σε διαφόρους λόγους (έλλειψη του κατά νόμο απαιτούμενου περιεχομένου της, έλλειψη ως προς το υποκείμενό της ή ως προς συστατικό τύπο κλπ). Έτσι, η διαδικαστική πράξη μπορεί να είναι ανυπόστατη και όταν δεν έχουν τηρηθεί ορισμένες διατυπώσεις, που είναι απαραίτητες για την τελείωσή της. Εξάλλου, απαράδεκτη είναι η διαδικαστική πράξη, η οποία δεν πληροί τις κατά νόμο προϋποθέσεις για τον έλεγχο του περιεχομένου της. Ειδικότερα, με τον όρο "απαράδεκτο" νοείται το δικονομικό απαράδεκτο, δηλαδή αυτό που δημιουργείται από την αθέτηση - παραβίαση δικονομικής διάταξης, με αποτέλεσμα η δικονομική ενέργεια να στερείται των αναγκαίων προϋποθέσεων του κύρους της (ΟλΑΠ 2/2001, ΑΠ 480/2020, ΑΠ 175/2019). Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, το απαράδεκτο αφορά μόνο στις "επιτευκτικές" διαδικαστικές πράξεις, δηλαδή εκείνες που τείνουν στη δημιουργία των αναγκαίων όρων για την έκδοση συγκεκριμένης απόφασης, ώστε η κατ' αποτέλεσμα ενέργειά τους να εκδηλώνεται με την απόφαση και μόνο δυνάμει αυτής.
Με τον τέταρτο λόγο αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η παράβαση εκ του αριθ. 14 του άρθ. 559 ΚΠολΔ συνισταμένη στο ότι το Εφετείο παρά το νόμο απέρριψε ως απαράδεκτη την έφεση με το αιτιολογικό ότι ο επι παγία αντιμισθία πληρεξούσιος δικηγόρος του εκκαλούντος και ήδη αναιρεσείοντος δεν είχε καταθέσει γραμμάτιο καταβολής εισφορών υπερ του οικείου Δικηγορικού Συλλόγου, χωρίς να έχει προσαρτήσει στην ασκηθείσα έφεση υπεύθυνη δήλωση με την οποία να αποδεικνύεται κατ'άρθ. 61 παρ.3 δ ν.4194/2013 σχέση πάγιας εντολής που τον συνέδεε με το εκκαλούν/αναιρεσείον ν.π.δ.δ., ούτως ώστε να δικαιολογείται η μη κατάθεση γραμματίου καταβολής εισφορών κατά την άσκηση του ενδίκου μέσου της από 12-3-2019 εφέσεώς του κατά της υπ'αριθ. 88/2018 οριστικής αποφάσεως, το οποίο απέρριψε ως απαράδεκτο. Προς διερεύνηση της ουσιαστικής βασιμότητας του ως άνω λόγου και προκειμένου να διαγνωσθεί η αλήθεια της αποδιδόμενης με την αίτηση αναίρεσης συγκεκριμένης αιτίασης, επισκοπούνται επιτρεπτώς, κατ` άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ, τα εξής έγγραφα: α) η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση στην οποία καταγράφεται η διαπίστωση, ότι κατά την άσκηση της από 12-3-2019 εφέσεως, η οποία υπογράφεται από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του εκκαλούντος Γεώργιο Πασσίδη, δικηγόρο του ΔΣΘεσσαλονίκης, δεν συγκατατέθηκε και το προβλεπόμενο από το άρθ. 61 παρ.4 ν.4194/2013 γραμμάτιο προκαταβολής εισφορών στον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο του ανωτέρω πληρεξουσίου δικηγόρου, που υπογράφει την ένδικη έφεση, ενώ δεν επισυνάφθηκε κατά την κατάθεση του ως άνω ένδικου μέσου υπεύθυνη δήλωση του ανωτέρω δικηγόρου, ούτε υπάρχει στη δικογραφία κάποιο άλλο στοιχείο, από το οποίο να προκύπτει ότι αυτός υπάγεται σε κάποια από τις εξαιρέσεις του άρθ. 61 παρ.3 εδ.δ' του ν.4194/2013 και ειδικότερα ότι εκπροσωπεί το εκκαλούν ΝΠΔΔ με σύμβαση πάγιας αντιμισθίας, ώστε να απαλλάσσεται από την υποχρέωση προκατάθεσης γραμματίου καταβολής εισφορών και επομένως έκρινε ότι έπρεπε η τελευταία να απορριφθεί ως απαράδεκτη, β) το επικυρωμένο αντίγραφο του κατατεθέντος αντίγραφου της έφεσης, που φέρει την έκθεση καταθέσεως του δικογράφου στη Γραμματεία του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κοζάνης με την βεβαίωση ότι αυτό κατατέθηκε ατελώς από τον δυνάμει της επισυναπτόμενης από 12-3-2019 εξουσιοδοτήσεως του υπογράφοντος το δικόγραφο πληρεξούσιου δικηγόρου προς τον δικηγόρο του ΔΣ Κοζάνης Αθανάσιο Κώτσικα, γ)την έκθεση καταθέσεως του δικογράφου στη Γραμματεία του Εφετείου Δυτ.Μακεδονίας από τον πληρεξούσιο δικηγόρο των εφεσιβλήτων Ευάγγελο Καραμανώλα με πράξη ορισμού δικασίμου και εγγραφής της υπόθεσης στο πινάκιο του δικαστηρίου. Όπως προκύπτει από το δικόγραφο της από 12-3-2019 έφεσης του αναιρεσείοντος Ο.Α.Ε.Δ., ο δικηγόρος Γεώργιος Πασσίδης, που συνέταξε και υπέγραψε αυτό, αναφέρεται ως δικηγόρος του Ο.Α.Ε.Δ. στο τέλος του κειμένου του δικογράφου, αλλά και στην επαγγελματική σφραγίδα του, που έχει τεθεί κάτω από την υπογραφή του μετά το τέλος του κειμένου. Από τις αναφορές αυτές της ιδιότητάς του, που έχουν και την έννοια της δήλωσης προς το δικαστήριο, προκύπτει ότι ο εν λόγω δικηγόρος απασχολείτο στο αναιρεσείον ν.π.δ.δ. με σύμβαση πάγιας αντιμισθίας κατά το χρόνο της διενέργειας της διαδικαστικής πράξης της κατάθεσης της έφεσης, επομένως δεν ήταν απαραίτητη, για την απόδειξη της ως άνω σχέσης του, η επιπλέον δήλωση του ίδιου περιστατικού σε χωριστό έγγραφο με τη μορφή της υπεύθυνης δήλωσης, αφού η σχετική ιδιότητα μπορεί να αποδεικνύεται με κάθε τρόπο, κατά τα προαναφερθέντα στη μείζονα σκέψη, επομένως και με δήλωση του δικηγόρου που γίνεται στο κείμενο του δικογράφου ή κάτω από αυτό. Κατά συνέπεια το Εφετείο, που με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχτηκε ότι δεν αποδεικνύεται ότι ο δικηγόρος, που συνέταξε και υπέγραψε την έφεση, απασχολείτο στον εκκαλούντα Ο.Α.Ε.Δ. με σύμβαση πάγιας αντιμισθίας, και ακολούθως απέρριψε την έφεση ως απαράδεκτη λόγω μη προκαταβολής των δικηγορικών εισφορών, παρά τον νόμο κήρυξε απαράδεκτο, και είναι βάσιμος ο σχετικός τέταρτος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο ο αναιρεσείων προβάλλει πλημμέλεια της προσβαλλόμενης απόφασης από τον αριθ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ με την ανωτέρω αιτίαση. Κατόπιν αυτού, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αναίρεσης, αφού η αναιρετική εμβέλεια του ως άνω λόγου, που έγινε δεκτός, καθιστά αλυσιτελή την έρευνα των λοιπών, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, όπως ορίζει η διάταξη του άρθρου 580 § 3 ΚΠολΔ και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι, λόγω της ήττας τους στην πληρωμή του συνολικού ποσού των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, που παραστάθηκε και κατέθεσε προτάσεις, κατά παραδοχή του σχετικού αιτήματός του (άρθρα 176, 183, 191 παρ.2 ΚΠολΔ), αφού σημειωθεί ότι ο αναιρεσείων, ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με τα προνόμια του Δημοσίου, νομίμως κατ' άρθρο 28 § 4 ν. 2579/1998,δεν κατέθεσε παράβολο και συνεπώς δεν θα περιληφθεί διάταξη απόδοσής του σε αυτόν, κατά το άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ, ενώ η νομική υπεράσπιση της ένδικης υπόθεσής του διεξήχθη από δικηγόρο με πάγια αντιμισθία και όχι από αντιπρόσωπο της νομικής υπηρεσίας του ΝΣΚ (ΑΠ 559/2021, ΑΠ 18/2020).

ΓΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Δέχεται την από 5-5-2021 αίτηση του ν.π.δ.δ. με την επωνυμία "Οργανισμός Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (ΟΑΕΔ)"για την αναίρεση της υπ'αριθ. 3/2021 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Δυτ. Μακεδονίας.

Αναιρεί την υπ'αριθ. 3/2021 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Δυτικής Μακεδονίας.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αποτελούμενο από άλλους δικαστές από αυτούς που εξέδωσαν την αναιρεθείσα απόφαση.

Και Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος εκ ποσού τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 2 Σεπτεμβρίου 2024.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 26 Σεπτεμβρίου 2024.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή