<< Επιστροφή

Αριθμός 1675/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη, Σωκράτη Πλαστήρα, Σταύρο Μάλαινο και Ερασμία Λιούλη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 12 Ιανουαρίου 2024, με την παρουσία και του Γραμματέα Α. Λ., για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ν. Μ. του Κ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Ελευθερία Ρίζου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Μ. συζ. Χ. Ι., το γένος Α. Σ. και 2) Χ. Ι. του Π., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Πετεινάτο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-10-2015 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Καλλιθέας.
Εκδόθηκε η 33/2017 απόφαση του Ειρηνοδικείου Καλλιθέας, την έφεση της οποίας ζήτησαν αμφότεροι οι διάδικοι.
Εκδόθηκε η 11178/2019 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία εξαφάνισε την ως άνω 33/2017 απόφαση του Ειρηνοδικείου Καλλιθέας και παρέπεμψε την υπόθεση προς εκδίκαση στο καθ' ύλην και κατά τόπο αρμόδιο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Ακολούθως, οι ήδη αναιρεσίβλητοι με την από 10-10-2019 κλήση τους επανέφεραν προς συζήτηση την ως άνω από 20-10-2015 αγωγή τους ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία συνεκδικάστηκε με την από 10-10-2019 (νέα) αγωγή τους. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 920/2020 οριστική του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και 1682/2022 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 13-7-2022 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Ερασμία Λιούλη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την υπό κρίση από 13.7.2022 (αριθμ. εκθ. καταθ. 5572/611/13.7.2022) αίτηση αναίρεσης, που έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα, ήτοι εντός της διετούς προθεσμίας από τη δημοσίευσή της, (άρθρα 495 παρ. 1, 552, 553 παρ. 1β, 556, 558, 564 παρ. 3 και 566 παρ. 1 του ΚΠολΔ), προσβάλλεται η με αριθμ. 1682/2022 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε, αντιμωλία των διαδίκων, κατά την ειδική διαδικασία των μισθωτικών διαφορών (άρθρα 647 επ. του ΚΠολΔ, όπως ίσχυαν πριν από την αντικατάστασή τους με το άρθρο τέταρτο του άρθρου 1 του ν. 4335/2015). Πρέπει, συνεπώς, να ερευνηθεί περαιτέρω, ως προς το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 1 και 3 του ΚΠολΔ).
Από τα προσκομιζόμενα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης, τα οποία παραδεκτά επισκοπεί ο Άρειος Πάγος, κατά τη διάταξη του άρθρου 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, προκύπτουν τα ακόλουθα ως προς τη διαδικαστική πορεία της ένδικης υπόθεσης και του παραδεκτού και βασίμου των ερευνώμενων αναιρετικών λόγων από τους αριθμούς 1, 8 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ: Με την από 20-10-2015 (αριθμ. εκθ. κατ. 265/2015) αγωγή τους ενώπιον Ειρηνοδικείου Καλλιθέας οι ενάγοντες (ήδη αναιρεσίβλητοι), ισχυρίστηκαν ότι τυγχάνουν κύριοι και επικαρπωτές των αναφερομένων σε αυτήν οριζόντιων ιδιοκτησιών πολυώροφης οικοδομής που βρίσκεται στην Καλλιθέα Αττικής. Ότι οι εναγόμενοι, τυγχάνουν κύριοι των στην ίδια αγωγή περιγραφόμενων οριζόντιων ιδιοκτησιών, που βρίσκονται στην αυτή πολυώροφη οικοδομή. Ότι η εν λόγω οικοδομή έχει υπαχθεί στο σύστημα της κατ' ορόφους ιδιοκτησίας των άρθρων 1002, 1117 ΑΚ και του Ν. 3741/1929 περί οριζόντιας ιδιοκτησίας, δυνάμει της με αριθμό ... νόμιμα μεταγραφείσας πράξης σύστασης οριζοντίου ιδιοκτησίας και κανονισμού πολυκατοικίας του Συμβολαιογράφου Καλλιθέας Κ. Ρ., που έχει τροποποιηθεί με την υπ' αριθμ. ... επίσης νόμιμα μεταγραφείσα πράξη του ιδίου ως άνω συμβολαιογράφου. Ότι οι εναγόμενοι, δυνάμει του από 2.11.1999 ιδιωτικού συμφωνητικού, εκμίσθωσαν, χωρίς π...γούμενη απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της πολυκατοικίας στην ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "ΚΙΝΗΤΕΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΑΕ" και τον διακριτικό τίτλο "COSMOTE" τμήμα του κοινόχρηστου χώρου της ταράτσας της εν λόγω οικοδομής, για την εγκατάσταση κεραίας κινητής τηλεφωνίας, αντί συμφωνηθέντος αρχικώς ετήσιου μισθώματος 2.800.000 δραχμών πλέον χαρτοσήμου, αναπροσαρμοζομένου όπως εκτίθεται στην αγωγή. Ότι από το Νοέμβριο του 2007 και εφεξής, οι εναγόμενοι αρνούνται να τους καταβάλουν την αναλογία τους στο μίσθωμα που εισπράττουν απ' την εν λόγω μίσθωση, παρά τις οχλήσεις τους. Με βάση τα πραγματικά αυτά περιστατικά ζήτησαν, κατόπιν νομότυπου περιορισμού του αιτήματος, να υποχρεωθεί έκαστος των εναγόμενων να τους καταβάλει ως αποζημίωση λόγω της ωφέλειας που αποκόμισαν από την αποκλειστική χρήση του περιγραφόμενου κοινοχρήστου χώρου (δώματος) α) στην πρώτη ενάγουσα, το ποσό των 9.727,15 ευρώ, που αντιστοιχεί στο αναφερόμενο ποσοστό της αναγκαίας συγκυριότητάς της επί του κοινοχρήστου δώματος και αφορά το χρονικό διάστημα από 2.12.2008 έως 1.12.2015, με το νόμιμο τόκο, κατά τις αναφερόμενες διακρίσεις και β) στον δεύτερο ενάγοντα το ποσό των 2.986,01 ευρώ, που αντιστοιχεί στο αναφερόμενο ποσοστό της αναγκαίας συγκυριότητάς του επί του κοινοχρήστου δώματος και αφορά το ίδιο ως άνω χρονικό διάστημα (από 2.12.2008 έως 1.12.2015), με το νόμιμο τόκο, κατά τις αναφερόμενες διακρίσεις, κατά τις διατάξεις περί κοινωνίας άλλως και επικουρικά κατά τις διατάξεις περί αδικαιολογήτου πλουτισμού. Επίσης, οι ίδιοι ως άνω ενάγοντες, με την από 10.10.2019 (με αρ. εκθ. κατ. 87230/1450/10-10-2019) όμοια κατά περιεχόμενο αγωγή τους, ζήτησαν, κατόπιν νομότυπου περιορισμού του αιτήματος, να υποχρεωθεί να υποχρεωθεί έκαστος των εναγόμενων να τους καταβάλει για την ίδια ως άνω αιτία α) στην πρώτη ενάγουσα, το ποσό των 3.793,74 ευρώ και στον δεύτερο ενάγοντα το ποσό των 1.164,59 ευρώ που αντιστοιχεί στο αναφερόμενο ποσοστό της αναγκαίας συγκυριότητάς τους επί του κοινοχρήστου δώματος και αφορά το χρονικό διάστημα από 2.12.2015 έως 1.12.2019, με τους νόμιμους τόκους από την επίδοση της αγωγής, με βάση τις διατάξεις περί κοινωνίας δικαιώματος, άλλως του αδικαιολογήτου πλουτισμού. Το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο αφού συνεκδίκασε τις αγωγές με την 920/2020 απόφασή του τις απέρριψε ως αόριστες. Κατά της απόφασης αυτής οι ενάγοντες άσκησαν ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών την από 7.4.2021 έφεση, την οποία απηύθηναν κατά του εναγομένου (ήδη αναιρεσείοντος) Ν. Μ. και του Ε. Μ. (μη διαδίκου στην παρούσα δίκη) ως μοναδικού καθολικού διαδόχου του αποβιώσαντος αρχικού διαδίκου Β. Μ. Το Μονομελές Εφετείο Αθηνών με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε στην ουσία της την έφεση, εξαφάνισε την εκκαλουμένη, έκρινε τις αγωγές νόμιμες κατά την κυρία βάση τους στηριζόμενες στις διατάξεις των άρθρων 340, 345, 346. 785, 786, 787, 792 παρ. 2, 961, 962 και 1113 του ΑΚ και τις δέχθηκε εν μέρει ως βάσιμες κατ' ουσία, υποχρεώνοντας έκαστο των εναγόμενων να καταβάλει συνολικά στην πρώτη ενάγουσα (ήδη πρώτη αναιρεσίβλητη) τα ποσά των 7.571,50 ευρώ και των 3.793,74 ευρώ και στον δεύτερο ενάγοντα (ήδη δεύτερο αναιρεσίβλητο) τα ποσά των 2.324,27 ευρώ και 1.164,59 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση εκάστης αγωγής. Ο πρώτος εναγόμενος - εφεσίβλητος και ήδη αναιρεσείων με την κρινόμενη αίτησή του, και για τους λόγους που αναφέρονται σ' αυτή, προβάλλει αιτιάσεις κατά της προσβαλλόμενης απόφασης από τους αριθμούς 1, 8 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.
Από τις διατάξεις των άρθρων 1002 και 1117 ΑΚ, 2 παρ. 1, 3 παρ. 1, 4 παρ. 1, 5 εδάφ. α` και 13 παρ. 1 και 3 του ν. 3741/1929 "περί της ιδιοκτησίας κατ` ορόφους" που διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά την εισαγωγή του Αστικού Κώδικα με το άρθρο 54 ΕισΝΑΚ προκύπτει ότι, επί ιδιοκτησίας κατ` ορόφους (οριζόντιας ιδιοκτησίας), δημιουργείται χωριστή κυριότητα επί ορόφου ή διαμερίσματος ορόφου και αναγκαστική κυριότητα, που αποκτάται αυτοδικαίως, κατ` ανάλογη μερίδα, επί των μερών της οικοδομής, που χρησιμεύουν στην κοινή χρήση όλων των οροφοκτητών, μεταξύ των οποίων (κοινών μερών) περιλαμβάνονται, κατά ενδεικτική στις διατάξεις αυτές παράθεση, το έδαφος, τα θεμέλια, οι πρωτότοιχοι, η στέγη, οι καπνοδόχοι, οι αυλές, τα φρεάτια, οι ανελκυστήρες, οι εγκαταστάσεις κεντρικής θέρμανσης, το ηλιακό δώμα κ.λπ. Αν ο προσδιορισμός των κοινόχρηστων μερών δεν ορίζεται ούτε με τη συστατική της οροφοκτησίας δικαιοπραξία ούτε με ιδιαίτερες συμφωνίες, τότε ισχύει ο προσδιορισμός που προβλέπεται από τις παραπάνω αναγκαστικού δικαίου διατάξεις του νόμου. Κάθε ιδιοκτήτης ορόφου ή διαμερίσματος, σε περίπτωση έλλειψης συμφωνίας, έχει το δικαίωμα να κάνει χρήση των κοινόχρηστων μερών της οικοδομής, καθώς και να ενεργεί επισκευές σ` αυτά, υπό τον όρο όμως ότι δεν θα παραβλάπτει τον συνήθη προορισμό τους, δεν θα παρακωλύει τη χρήση τους από τους λοιπούς ιδιοκτήτες και δεν θα μειώνει την ασφάλεια της οικοδομής. Μπορούν, πάντως, οι οροφοκτήτες, σύμφωνα με το άρθρ. 4 παρ. 1 του ν. 3741/1929, με ομόφωνη απόφασή τους που πρέπει να καταρτιστεί με συμβολαιογραφικό έγγραφο και να μεταγραφεί να ρυθμίσουν με διαφορετικό τρόπο το δικαίωμα χρήσης επί των κοινόκτητων και κοινόχρηστων μερών και, συγκεκριμένα, να συμφωνήσουν ότι κάποιος συνιδιοκτήτης θα έχει δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης επί των κοινών μερών της οικοδομής και γενικότερα να κανονίσουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της συνιδιοκτησίας, να καθορίσουν γενικές συνελεύσεις και να δώσουν σε καθορισμένη πλειοψηφία, που μπορεί να μεταβληθεί ανάλογα με τη σοβαρότητα των αποφάσεων που πρόκειται να ληφθούν, το δικαίωμα να λαμβάνει, προς το κοινό συμφέρον πάντοτε, κάθε απόφαση που είναι σχετική με τη συντήρηση, βελτίωση και χρήση των κοινών μερών. Οι εν λόγω συμφωνίες συνήθως περιλαμβάνονται στον καταρτιζόμενο με κοινή συναίνεση όλων κανονισμό, χωρίς να αποκλείεται να περιληφθούν και στην ίδια τη συστατική πράξη της οροφοκτησίας. Η μεταβολή, όμως, των δικαιωμάτων, των υποχρεώσεων και των περιορισμών της κυριότητας που έχουν κανονιστεί με τον προαναφερόμενο τρόπο, δεν είναι δυνατό να γίνει παρά κατά τον ίδιο τρόπο, όπως τούτο προκύπτει ιδίως από τη διάταξη του άρθρου 13 παρ. 1 του ν. 3741/1929, δηλαδή με ομόφωνη απόφαση των οροφοκτητών που πρέπει να καταρτιστεί με συμβολαιογραφικό έγγραφο και να μεταγραφεί (ΑΠ 92/2017, ΑΠ 298/2015, ΑΠ 1300/2014). Ειδικότερα, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 4 παρ. 1, 13 παρ. 1 ν. 3741/1929 και 9 ν. 1562/1985 προκύπτει ότι η τροποποίηση της πράξης σύστασης της οροφοκτησίας και του κανονισμού της πολυκατοικίας μπορεί να γίνει α) με συμφωνία όλων των συνιδιοκτητών, η οποία πρέπει να περιβληθεί τον συμβολαιογραφικό τύπο και να μεταγραφεί, β) με δικαστική απόφαση, όταν το ζητήσουν συγκύριοι, που αντιπροσωπεύουν το 65% και γ) με απόφαση της γενικής συνέλευσης των συνιδιοκτητών, που λαμβάνεται με πλειοψηφία, αν προβλέπεται τέτοια δυνατότητα από τον κανονισμό. Αναφορικά με την τελευταία αυτή περίπτωση, είναι δυνατή η ανάθεση με τον κανονισμό στη γενική συνέλευση των συνιδιοκτητών του δικαιώματος τροποποίησης συγκεκριμένων όρων του κανονισμού, υπό ορισμένες προϋποθέσεις και με καθορισμένη πλειοψηφία. Στην περίπτωση αυτή, και αν ακόμη η ανάθεση που γίνεται από τον κανονισμό είναι απεριόριστη, η τροποποίηση από την πλειοψηφία δεν μπορεί να θίγει δικαιώματα των (μειοψηφούντων) συνιδιοκτητών, τα οποία υφίστανται από το νόμο, τη σύσταση της οροφοκτησίας ή τον κανονισμό, διότι το άρθρο 4 παρ. 1 του ν. 3741/1929 περιορίζει, ρητά, τα δικαιώματα που η παμψηφία μπορεί να εκχωρήσει σε ορισμένη πλειοψηφία μόνο σε αποφάσεις, οι οποίες αφορούν τη συντήρηση, βελτίωση ή χρήση των κοινών μερών και οι οποίες λαμβάνονται για το κοινό συμφέρον (ΑΠ 683/2014, ΑΠ 1681/2008). Έτσι, δεν επιτρέπεται να τροποποιηθεί, από την πλειοψηφία των συνιδιοκτητών, ο προσδιορισμός των αδιαίρετων - κοινών μερών της οικοδομής ή η συμφωνία χρήσης αυτών και, συνακόλουθα, η τροποποίηση αυτή του κανονισμού ή της σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας, εφόσον έγινε χωρίς τη συναίνεση όλων των συνιδιοκτητών, είναι ανίσχυρη και δεν δεσμεύει τους διαφωνούντες, ακόμη και αν περιβληθεί τον τύπο του συμβολαιογραφικού εγγράφου και μεταγραφεί (ΑΠ 683/2014). Τα ίδια ισχύουν και στην περίπτωση που οι συνιδιοκτήτες, κατ` απόκλιση του κανονισμού, συμφωνήσουν επί θεμάτων που ρυθμίζονται σε αυτόν, χωρίς να συνταχθεί προς τούτο συμβολαιογραφικό έγγραφο και να υποβληθεί σε μεταγραφή, οπότε, ναι μεν οι συμφωνίες αυτές δεν τροποποιούν τον κανονισμό και δεν παράγουν τα οικεία αποτελέσματα, πλην όμως, αν ρυθμίζουν ενοχικές σχέσεις, ισχύουν μεταξύ των συμβαλλομένων (ΑΠ 298/2015). Οι συμφωνίες αυτές, με τις οποίες κανονίζονται κατά διαφορετικό τρόπο τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των ιδιοκτητών οριζόντιων ιδιοκτησιών στα κοινόκτητα και κοινόχρηστα πράγματα, δημιουργούν περιορισμούς της αναγκαστικής συγκυριότητας επί των πραγμάτων αυτών, από την οποία και απορρέει το δικαίωμα συμμετοχής στη χρήση τους. Οι κατ` αυτόν τον τρόπο δημιουργούμενοι περιορισμοί έχουν χαρακτήρα "δουλείας", δηλαδή, χωρίς να είναι δουλείες, κατά την έννοια των άρθρων 1118 επ., 1142 επ. και 1188 επ. ΑΚ, δεσμεύουν τους καθολικούς και ειδικούς διαδόχους των ιδιοκτητών των οριζόντιων ιδιοκτησιών που τους συνομολόγησαν και αντιτάσσονται κατά τρίτων (ΑΠ 1300/2014, ΑΠ 562/2014, ΑΠ 849/2013, ΑΠ 635/2010, ΑΠ 1465/2009). Η ρύθμιση που εισάγεται με το ν. 3741/1929, ως προς την απόκτηση και την κατάργηση ιδιαίτερων δικαιωμάτων χρήσης στα κοινόκτητα και κοινόχρηστα μέρη της υπαγόμενης στη ρύθμισή του ιδιοκτησίας, εναρμονίζεται προς την ιδιαιτερότητα που δεσμεύει τις κατ` όροφον ιδιοκτησίες και, προπαντός, εξυπηρετεί την ανάγκη δημιουργίας κατάστασης σταθερότητας και ασφάλειας, σε σχέση προς τα δικαιώματα των ιδιοκτητών των οριζόντιων ιδιοκτησιών στα κοινόκτητα και κοινόχρηστα μέρη της κατ` ορόφους ιδιοκτησίας. Από αυτά παρέπεται ότι οι διατάξεις αυτές, ως ειδικές, κατισχύουν των γενικών διατάξεων των άρθρων 785 επ. ΑΚ, για την κοινωνία (ΑΠ 1655/2018, ΑΠ 298/2015, ΑΠ 1300/2014, ΑΠ 1681/2008). Αν ο συγκύριος υποστεί προσβολή στα δικαιώματα πού απορρέουν από την αναγκαστική συγκυριότητα στα κοινά μέρη από άλλο συγκύριο, μπορεί να ζητήσει την άρση της προσβολής και την παράλειψή της στο μέλλον (ΑΠ 1300/2014, ΑΠ 1090/2014, ΑΠ 151/2014). Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ.1 εδάφ. α' του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται "αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών...". Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή. Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται με βάση τα πραγματικά περιστατικά που ανέλεγκτα το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν και την υπαγωγή τους στο νόμο και ιδρύεται αυτός ο λόγος αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση (ΑΠ 1158/2022, ΑΠ 343/2020). Με το λόγο αυτό δεν επιτρέπεται να πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση κατά την εκτίμηση των αποδείξεων, υπό την επίκληση ότι αυτή παραβίασε κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο κατά το άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ (ΑΠ 209/2019, ΑΠ 472/2017). Περαιτέρω, ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ιδρύεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας, παρά το νόμο, έλαβε υπόψη του πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα", κατά την έννοια της διάταξης αυτής, νοούνται οι νόμιμοι, παραδεκτοί, ορισμένοι και λυσιτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο και, συνακόλουθα, στηρίζουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης, αντένστασης ή λόγου έφεσης, όχι, όμως, και οι μη νόμιμοι, απαράδεκτοι, αόριστοι και αλυσιτελείς ισχυρισμοί, οι οποίοι δεν ασκούν επίδραση στην έκβαση της δίκης και στους οποίους το δικαστήριο δεν υποχρεούται να απαντήσει, ούτε οι αιτιολογημένες αρνήσεις και οι ισχυρισμοί που αποτελούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, τα οποία συνάγονται από την εκτίμηση των αποδείξεων, έστω και αν προτείνονται ως λόγοι έφεσης (Ολ ΑΠ 14/2004, ΑΠ 87/2013, ΑΠ 94/2008). Επίσης, δεν αποτελούν "πράγματα" και τα επικαλούμενα από τους διαδίκους αποδεικτικά μέσα και, πολύ περισσότερο, η αξιολόγηση από το δικαστήριο του περιεχομένου των εγγράφων και των λοιπών αποδεικτικών μέσων (ΑΠ 989/2018, ΑΠ 388/2018, ΑΠ 358/2017). Ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται, αν το δικαστήριο που δίκασε έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιονδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (ΑΠ 250/2014, ΑΠ 1418/2013), γεγονός που συμβαίνει και όταν η απόφαση περιέχει παραδοχές αντίθετες με τον ισχυρισμό (ΑΠ Ολομ. 11/1996, ΑΠ 1150/2011, ΑΠ 421 - 425/2009). Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ.19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από τη διάταξη αυτή, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ.3 του Συντάγματος, προκύπτει ότι ο παρών λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας) ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία). Δεν έχει, όμως, εφαρμογή η διάταξη αυτή, όταν οι ελλείψεις ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων, και ιδίως στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος που εξάγεται απ' αυτές, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανέλεγκτα κατά το άρθρο 561 παρ.1 του ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές και πλήρες το πόρισμα και για το λόγο αυτόν γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος. Δηλαδή, μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς και όχι γιατί αποδείχθηκε ή γιατί δεν αποδείχθηκε. Τα επιχειρήματα του δικαστηρίου που σχετίζονται με την εκτίμηση των αποδείξεων δεν συνιστούν παραδοχές, με βάση τις οποίες διαμορφώνεται το αποδεικτικό πόρισμα και, συνεπώς, δεν αποτελούν "αιτιολογία" της απόφασης, ώστε, στο πλαίσιο της υπόψη διάταξης του άρθρου 559 αριθμ.19 του ΚΠολΔ, αυτή να επιδέχεται μομφή για αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια, ενώ δεν δημιουργείται ο ίδιος λόγος αναίρεσης ούτε εξαιτίας του ότι το δικαστήριο δεν αναλύει ιδιαιτέρως και διεξοδικά τα επιχειρήματα των διαδίκων που δεν συνιστούν αυτοτελείς ισχυρισμούς, οπότε ο σχετικός λόγος αναίρεσης είναι απαράδεκτος.
Με τον πρώτο λόγο αναίρεσης ο αναιρεσείων αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ και συγκεκριμένα ισχυρίζεται ότι προέβη σε εσφαλμένη εφαρμογή των διατάξεων περί συγκυριότητας (άρθρο 1113 Α.Κ.), περί κοινωνίας δικαιώματος (άρθρα 785, 786, 787, 792 παρ. 2 Α.Κ.) με την παραδοχή ότι "...οι υπό κρίση αγωγές αφορούν αγωγές απόδοσης της ωφέλειας που αποκόμισαν οι εναγόμενοι από τη χρήση του κοινού πράγματος, ερειδόμενες στις διατάξεις περί κοινωνίας, ιδίως αυτή του άρθρου 796 ΑΚ και όχι στις διατάξεις του Ν. 3741/1929, που αφορούν σε παραβάσεις των διατάξεων του νόμου περί οριζόντιας ιδιοκτησίας ή σε παραβάσεις διατάξεων του Κανονισμού, που διέπει τις σχέσεις των συνιδιοκτητών μίας πολυώροφης οικοδομής, οπότε θα επρόκειτο για αγωγή κατά του ιδιοκτήτη που παραβαίνει τις απαγορευτικές διατάξεις με αίτημα την άρση της σχετικής προσβολής, τη συμμόρφωση του παραβαίνοντος στον Κανονισμό και την επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση...". Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, διότι η προσβαλλομένη απόφαση ορθώς προέβη, βάσει του ιστορικού των αγωγών, σε εφαρμογή των διατάξεων περί συγκυριότητας και κοινωνίας δικαιώματος (άρθρα 1113,785,786,787 και 792 Α.Κ., οι οποίες εφαρμόζονται συμπληρωματικά προς τις διατάξεις του ν. 3741/1929,σύμφωνα με όσα εκτίθενται στις ανωτέρω νομικές σκέψεις. Επομένως, ο πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ.1 ΚΠολΔ με τον οποίο ο αναιρεσείων υποστηρίζει τα αντίθετα είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.
Το Μονομελές Εφετείο Αθηνών με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη, ως προς τα πραγματικά γεγονότα, κρίση του (άρθρ. 561 παρ. 1 ΚΠολΔ), τα εξής: "...οι ενάγοντες και νυν εκκαλούντες (ήδη αναιρεσίβλητοι) είναι κύριοι και επικαρπωτές διαφόρων οριζόντιων ιδιοκτησιών που βρίσκονται σε πολυώροφη οικοδομή στην Καλλιθέα Αττικής, επί της οδού ..., η οποία διέπεται από τις διατάξεις του Ν. 3741/1929 και έχει υπαχθεί σε αυτές δυνάμει της με αριθμό ... σύστασης διηρημένων ιδιοκτησιών και κανονισμού πολυορόφου οικοδομής του συμβολαιογράφου Καλλιθέας Κ. Ρ., η οποία μεταγράφηκε νόμιμα στο Υποθηκοφυλακείο Καλλιθέας, στον τόμο ... με αύξοντα αριθμό ... και στη συνέχεια τροποποιήθηκε με την με αριθμό ... πράξη του ίδιου ως άνω συμβολαιογράφου, η οποία μεταγράφηκε νόμιμα στο Υποθηκοφυλακείο Καλλιθέας, στον τόμο ΡΠΓ με αύξοντα αριθμό 493. Συγκεκριμένα, η πρώτη ενάγουσα, Μ. Ι., είναι επικαρπώτρια: α) της με στοιχεία Α-1 οριζόντιας ιδιοκτησίας - γραφείου του πρώτου υπέρ το ισόγειο ορόφου, με ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 52/000 εξ αδιαίρετου, β) της Α-2 οριζόντιας ιδιοκτησίας - γραφείου του πρώτου υπέρ το ισόγειο ορόφου, με ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 64/000 εξ αδιαιρέτου, γ) της Α-3 οριζόντιας ιδιοκτησίας - γραφείου του πρώτου υπέρ το ισόγειο ορόφου, με ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 33/000 εξ αδιαιρέτου, δ) επικαρπώτρια, κατά ποσοστό 50%, της με στοιχεία Κ-1 οριζόντιας ιδιοκτησίας - καταστήματος του ισογείου ορόφου, με ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 120/000 εξ αδιαιρέτου και ε) πλήρης κυρία, κατά ποσοστό 50%, της με στοιχεία Μ-1 οριζόντιας ιδιοκτησίας - γραφείου του μεσορόφου, με ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 12/000 εξ αδιαιρέτου και, συνεπώς, της ανήκει συνολικά ποσοστό 215/000 εξ αδιαιρέτου της ως άνω πολυκατοικίας. Επίσης, ο δεύτερος ενάγων, Χ. Ι., είναι επικαρπωτής: α) κατά ποσοστό 50%, της με στοιχεία Κ-1 οριζόντιας ιδιοκτησίας - καταστήματος του ισογείου ορόφου, με ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 120/000 και β) πλήρης κύριος, κατά ποσοστό 50%, της με στοιχεία Μ-1 οριζόντιας ιδιοκτησίας - γραφείου του μεσορόφου, με ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 12/000 εξ αδιαιρέτου και, συνεπώς, του ανήκει συνολικά ποσοστό 66/000 εξ αδιαιρέτου της ως άνω πολυκατοικίας. Επίσης, και οι εναγόμενοι είναι συνιδιοκτήτες της ως άνω πολυκατοικίας και συγκεκριμένα: Α) Ο Β. Μ., αρχικός πρώτος ενάγων, ο οποίος απεβίωσε στις 10.2.2020, ήτοι μετά τη συζήτηση των υπό κρίση αγωγών στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο και πριν την έκδοση της εκκαλουμένης απόφασης, κληρονομήθηκε δε εξ ολοκλήρου και εξ αδιαθέτου από τον υιό του, Ε. Μ.,... επομένως, ο Ε. Μ. είναι: α) αποκλειστικός κύριος της με στοιχεία Κ-2 οριζόντιας ιδιοκτησίας - καταστήματος του ισογείου ορόφου, με ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 66/000 εξ αδιαιρέτου, β) της με στοιχεία Γ-1 οριζόντιας ιδιοκτησίας - γραφείου του τρίτου υπέρ το ισόγειο ορόφου, με ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 52/000 εξ αδιαιρέτου, γ) της με στοιχεία Γ-2 οριζόντιας ιδιοκτησίας - γραφείου του τρίτου υπέρ το ισόγειο ορόφου, με ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 64/1000 εξ αδιαιρέτου, δ) της με στοιχεία Γ-3 οριζόντιας ιδιοκτησίας - γραφείου του τρίτου υπέρ το ισόγειο ορόφου, με ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 33/1000 εξ αδιαιρέτου και ε) της με στοιχεία Ε-1 οριζόντιας ιδιοκτησίας - γραφείου του πέμπτου υπέρ το ισόγειο ορόφου, με ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 39/1000 εξ αδιαίρετου και Β) ο δεύτερος εναγόμενος και ήδη πρώτος εφεσίβλητος (ήδη αναιρεσείων) Ν. Μ., είναι αποκλειστικός κύριος των κάτωθι οριζόντιων ιδιοκτησιών: α) Της με στοιχεία Κ-3 οριζόντιας ιδιοκτησίας - καταστήματος του ισογείου ορόφου, με ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 66/000 εξ αδιαιρέτου, β) της με στοιχεία Β-1 οριζόντιας ιδιοκτησίας - γραφείου του δευτέρου υπέρ το ισόγειο ορόφου, με ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 52/000 εξ αδιαιρέτου, γ) της με στοιχεία Β- 2 οριζόντιας ιδιοκτησίας -γραφείου του δευτέρου υπέρ το ισόγειο ορόφου, με ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 64/000 εξ αδιαιρέτου, δ) της με στοιχεία Β-3 οριζόντιας ιδιοκτησίας - γραφείου του δευτέρου υπέρ το ισόγειο ορόφου, με ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 33/000 εξ αδιαιρέτου και ε) της με στοιχεία Υ-1 οριζόντιας ιδιοκτησίας- γραφείου του υπογείου ορόφου, με ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου 12/000 εξ αδιαιρέτου.Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι οι εναγόμενοι (αρχικός πρώτος ενάγων Β. Μ. και ο Ν. Μ.), την 2.12.1999, εκμίσθωσαν στην ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία "COSMOTE - ΚΙΝΗΤΕΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Α.Ε." και με το διακριτικό τίτλο "COSMOTE" τμήμα του κοινόχρηστου και κοινόκτητου χώρου της ταράτσας της εν λόγω οικοδομής, επιφάνειας 12 τετραγωνικών μέτρων, για να εγκατασταθεί και να λειτουργήσει εκεί σταθμός βάσης κινητής τηλεφωνίας, έναντι ετησίου μισθώματος 2.800.000 δρχ., πλέον τέλους χαρτοσήμου 3,6%, το οποίο συμφωνήθηκε ότι θα αναπροσαρμόζεται κάθε χρόνο σύμφωνα με τον εκάστοτε δείκτη τιμαρίθμου του κόστους ζωής που δίνει η Τράπεζα της Ελλάδος για τους αμέσως προηγούμενους 12 μήνες, προσαυξημένο κατά τρεις εκατοστιαίες μονάδες (3%) με βάση υπολογισμού το καταβαλλόμενο μίσθωμα του προηγούμενου έτους. Στη συνέχεια, δυνάμει της από 2.12.2003 τροποποίησης ιδιωτικού συμφωνητικού μισθώσεως, αυξήθηκε ο μισθωμένος χώρος κατά 5,77 τετραγωνικά μέτρα και έτσι η μίσθωση αφορούσε συνολικά 17,77 τετραγωνικά μέτρα της ταράτσας, ενώ το μίσθωμα καθορίσθηκε στο ποσόν των 13.800 ευρώ ετησίως, αρχής γενομένης από το έτος 2003. Ακολούθως, δυνάμει της από 15.6.2004 τροποποίησης ιδιωτικού συμφωνητικού μισθώσεως, αυξήθηκε ακόμη κατά 1,00 τετραγωνικό μέτρο ο μισθωμένος χώρος και έτσι η μίσθωση αφορούσε συνολικά 18,77 τετραγωνικά μέτρα, ενώ το μίσθωμα καθορίσθηκε στο ποσόν των 14.950 ευρώ ετησίως, αρχής γενομένης από 2-12-2004. Στις 7-11-2011, οι συμβαλλόμενοι υπέγραψαν τροποποίηση του συμφωνητικού μίσθωσης και καθόρισαν ως ετήσιο μίσθωμα το ποσόν των 7.600 ευρώ, αρχής γενομένης από το μισθωτικό έτος 2011 - 2012. Οι ενάγοντες καθώς και άλλοι συνιδιοκτήτες της επίμαχης πολυκατοικίας αντιλήφθηκαν την εν λόγω κεραία το έτος 2005, όταν ένας συνιδιοκτήτης της πολυκατοικίας διαπίστωσε την ύπαρξη ενός ακόμη μετρητή ρεύματος... και για το λόγο αυτό, στις 30-8-2005, συγκλήθηκε Έκτακτη Γενική Συνέλευση, στην οποία η πρώτη ενάγουσα αλλά και οι άλλοι παρασταθέντες (πλην των εναγόμενων) συνιδιοκτήτες δήλωσαν άγνοια για την τοποθέτηση κεραίας στο δώμα της πολυκατοικίας από πενταετίας...Στην παραπάνω συνέλευση, οι εναγόμενοι δήλωσαν ότι όπως τους είχε διαβεβαιώσει η νομική υπηρεσία της COSMOTE αποκλειστικό δικαίωμα χρήσης της ταράτσας είχαν μόνον οι ίδιοι, σύμφωνα με τον Κανονισμό της πολυκατοικίας, όπως ισχυρίζονται οι εφεσίβλητοι και στην παρούσα δίκη, γεγονός όμως που αρνήθηκαν οι λοιποί συνιδιοκτήτες και για το λόγο αυτό ο πρώτος εφεσίβλητος Ν. Μ., ανέλαβε να τους απαντήσει δια του δικηγόρου του σχετικά με το ερίζον αυτό ζήτημα...Οι εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι την επίμαχη συμφωνία τη γνώριζαν οι ενάγοντες, προς επίρρωση δε του ισχυρισμού τους επικαλούνται και προσκομίζουν το από 25-10-1999 Πρακτικό Γενικής Συνέλευσης Ιδιοκτητών της επίμαχης πολυκατοικίας, στο τέλος του οποίου αναφέρεται "εγκρίνεται η κεραία COSMOTE" και υπάρχει και η υπογραφή του δεύτερου ενάγοντος. Από το παραπάνω όμως έγγραφο δεν αποδεικνύεται η γνώση των εναγόντων για την εκμίσθωση του χώρου στην παραπάνω εταιρεία, είναι δε αντιφατικό το μεν οι εναγόμενοι να ισχυρίζονται ότι τους έχει παραχωρηθεί η αποκλειστική χρήση του δώματος το δε να προσέρχονται σε Γενική Συνέλευση προς έγκριση της εγκατάστασης της κεραίας. Στη συνέχεια, οι ενάγοντες ζήτησαν από τους εναγόμενους να τους καταβληθεί η αποζημίωση που δικαιούνταν να λάβουν με βάση το εξ αδιαιρέτου ποσοστό τους επί του κοινού ακινήτου (του σώματος της πολυκατοικίας), κατ' άρθρο 786 ΑΚ, ήτοι την αναλογία τους επί των εισπραχθέντων μισθωμάτων από τους εναγόμενους, οι οποίοι, πράγματι, κατέβαλαν στους ενάγοντες (αλλά και σε άλλους συνιδιοκτήτες, ...) τα αναλογούντα μισθώματα μέχρι και το Νοέμβριο του έτους 2008. Έκτοτε, όμως, οι εναγόμενοι αρνήθηκαν να καταβάλουν στους ενάγοντες το αναλογούν σ' αυτούς όφελος από την ως άνω σύμβαση μίσθωσης, παρά τις οχλήσεις των τελευταίων, επικαλούμενοι ότι έχουν το αποκλειστικό δικαίωμα χρήσης της ταράτσας με βάση το άρθρο 10 της ανωτέρω με αριθμό ... πράξης συστάσεως οριζοντίου ιδιοκτησίας και Κανονισμού πολυκατοικίας καθώς και ότι δεν προτίθενται να τους καταβάλουν στο μέλλον μέρος των μισθωμάτων, ζητώντας μάλιστα από τους ενάγοντες να επιστρέφουν μέσα σε ένα μήνα από την κοινοποίηση του εξωδίκου τα χρήματα που είχαν λάβει (βλ. ιδίως την από 12-2-2010 εξώδικη Δήλωση -Πρόσκληση του Ν. Μ.). Στις 18-3-2010, η πρώτη ενάγουσα, απαντώντας στην παραπάνω εξώδικη δήλωση, αρνούμενη όσα παραπάνω ισχυρίζονταν οι εναγόμενοι περί αποκλειστικής χρήσης της ταράτσας από τους ίδιους, απέστειλε στον Ν. Μ., την με ίδια ημερομηνία εξώδικη διαμαρτυρία της, αναφέροντας ότι παραποιούν τους όρους και τα άρθρα του Κανονισμού της πολυκατοικίας προς το συμφέρον τους και τους κάλεσε να τους καταβάλουν τα οφειλόμενα ποσά, δηλώνοντας ότι σε διαφορετική περίπτωση θα προβούν σε κάθε νόμιμη αστική και ποινική ενέργεια. Στην παραπάνω εξώδικη δήλωση, ο Ν. Μ., απάντησε με την από 29-3-2010 νέα Εξώδικη Δήλωση - Διαμαρτυρία, εμμένοντας στους ισχυρισμούς του. Στον κανονισμό της πολυκατοικίας, στο 32° φύλλο, στην πρώτη σελίδα, με επικεφαλίδα "ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΝ" και υπό τον τίτλο "ΚΟΙΝΟΚΤΗΤΟΙ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΙ ΧΩΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΥΚΑΤΟΙΚΙΑΣ" περιγράφονται τα κοινόχρηστα πράγματα της πολυκατοικίας και συγκεκριμένα αναγράφεται ότι "Κοινόκτητοι και κοινόχρηστοι χώροι, πράγματα, έργα και εγκαταστάσεις της πολυκατοικίας είναι το οικόπεδον εφ' ού ανεγείρεται η πολυκατοικία, ο ακάλυπτος χώρος αυτού, οι θεμελιώσεις, το δώμα...", ενώ στο 40° φύλλο αυτού και στο στοιχείο ε, αναφέρεται ότι "επί του δώματος (ταράτσας) φωτεινάς επιγραφάς ή πινακίδας δικαιούνται να τοποθετήσουν μόνον οι οικοπεδούχοι Κ. Ν. Μ. και Ι. Ν. Μ. (ήτοι οι δικαιοπάροχοι των εναγομένων) και ουχί οι εργολήπται ή έτερος των συνιδιοκτητών ή ενοίκων" και στο 45° φύλλο, με αρίθμηση 2 και τίτλο "Ταράτσα επί του δώματος" ορίζεται ρητά ότι "η εν λόγω ταράτσα είναι μεν κοινόκτητος και κοινόχρηστος, αλλ' η χρήσις της επιτρέπεται μόνον δια την τοποθέτησιν μιάς κεντρικής κεραίας τηλεοράσεως...Από τα ανωτέρω συνάγεται αναμφισβήτητα ότι η αναφορά των διαφημιστικών πινακίδων ή επιγραφών είναι περιοριστική και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να ερμηνευθεί, όπως αβάσιμα ισχυρίζονται οι εφεσίβλητοι, ότι δηλαδή αφορά και σε κάθε μελλοντικό συναφές αντικείμενο, δεδομένου ότι μια τέτοια ερμηνεία θα πρέπει να προκύπτει με σαφήνεια από το γράμμα του Κανονισμού, ο οποίος δεν αναφέρεται ρητά και σε οποιοδήποτε άλλο συναφές αντικείμενο. Ούτε βέβαια μπορεί το Δικαστήριο να προβεί σε διασταλτική ερμηνεία του επίμαχου Κανονισμού, όπως αιτούνται οι εναγόμενοι, καθόσον αφενός μεν ο Κανονισμός αυτός είναι σαφής και δεν χρήζει οιασδήποτε ερμηνείας, αφετέρου δε εάν το Δικαστήριο προέβαινε στην ερμηνεία που αιτούνται οι εναγόμενοι, ότι δηλαδή με τον Κανονισμό συστήθηκε υπέρ αυτών το δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης μέρους του δώματος για οποιοδήποτε αντικείμενο ήθελε τοποθετηθεί σε αυτό, θα συνιστούσε τροποποίηση αυτού και μάλιστα σημαντική σε βάρος των δικαιωμάτων των λοιπών συνιδιοκτητών, η οποία σε κάθε περίπτωση επέρχεται μόνον είτε με συμφωνία όλων των συνιδιοκτητών, η οποία πρέπει να περιβληθεί τον συμβολαιογραφικό τύπο και να μεταγραφεί είτε με δικαστική απόφαση, όταν το ζητήσουν συγκύριοι, που αντιπροσωπεύουν το 65% των συνιδιοκτητών είτε με απόφαση της γενικής συνέλευσης των συνιδιοκτητών, που λαμβάνεται με πλειοψηφία, εφόσον βέβαια προ βλέπεται τέτοια δυνατότητα από τον Κανονισμό (άρθρα 4 § 1,13 § 1 του Ν. 3741/1929 και 9 του Ν. 1562/1985...), δηλαδή γεγονότα που δεν συντρέχουν εν προκειμένω, λαμβανομένου μάλιστα υπόψη ότι οι εναγόμενοι συνολικά έχουν ποσοστό 481/1000 εξ αδιαιρέτου επί του κοινού ακινήτου. Ούτε βέβαια αποδείχθηκε ότι είχε συμφωνηθεί άτυπα μεταξύ των εδώ διαδίκων τέτοια αποκλειστική χρήση της ταράτσας από τους εναγόμενους, όπως αυτοί αβάσιμα επικαλούνται, ώστε ως ενοχική συμφωνία να δεσμεύει τους ενάγοντες... Εξάλλου, αν ήταν αυτονόητο, όπως ισχυρίζονται οι εναγόμενοι, ότι το δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης του δώματος και τοποθέτησης εγκαταστάσεων και κεραιών τηλεφωνίας ανήκει στους ίδιους, δεν θα είχε συγκληθεί Έκτακτη Γενική Συνέλευση και δεν θα είχαν επιφυλαχθεί να απαντήσουν δια του δικηγόρου τους στους λοιπούς συνιδιοκτήτες, οι οποίοι αρνούνταν επιμόνως τον παραπάνω ισχυρισμό τους. Σε κάθε περίπτωση, ο ως άνω Κανονισμός θα μπορούσε να έχει τροποποιηθεί εκ των υστέρων, προκειμένου να συμπεριλάβει στο γράμμα του και τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας και φυσικά η οποιαδήποτε τροποποίηση να έχει μεταγραφεί, γεγονός που ουδέποτε συνέβη, αφού μόνη η προσκόμιση του με ημερομηνία 25-10-1999 Πρακτικού Γενικής Συνέλευσης Ιδιοκτητών της επίμαχης πολυκατοικίας, που επικαλούνται οι εφεσίβλητοι, ουδόλως αναιρεί όσα παραπάνω αποδείχθηκαν, επειδή στο τέλος του πρακτικού αναγράφεται μόνον η φράση "Εγκρίνεται η κεραία COSMOTE" και υπογράφεται και από το δεύτερο ενάγοντα. Επομένως, ο ισχυρισμός των εναγομένων ότι τους έχει παραχωρηθεί η αποκλειστική χρήση μέρους του δώματος (της ταράτσας) και συνεπώς μόνον αυτοί μπορούσαν να εκμισθώσουν τμήμα της για την εγκατάσταση κεραίας κινητής τηλεφωνίας και να απολαμβάνουν αποκλειστικά το όφελος από την εκμίσθωση πρέπει να απορριφθεί ως κατ' ουσία αβάσιμος, αφού,... σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 13 του Ν. 3741/1929, μπορεί μεν να παραχωρηθεί εγκύρως η αποκλειστική χρήση ενός κοινόκτητου - κοινόχρηστου πράγματος σε ορισμένο ή ορισμένους μόνον από τους συνιδιοκτήτες, με αντίστοιχο αποκλεισμό των λοιπών, υπό την μορφή "ιδιόμορφης δουλείας", εφόσον όμως αυτό συμβεί είτε με την αρχική συμβολαιογραφική πράξη σύστασης οροφοκτησίας είτε με μεταγενέστερη συμφωνία όλων των συνιδιοκτητών, που γίνεται επίσης με συμβολαιογραφικό έγγραφο και μεταγραφή (,,,), γεγονότα που εν προκειμένω δεν έχουν λάβει χώρα...". Στη συνέχεια το Εφετείο δέχθηκε ότι οι εναγόμενοι: 1) κατά το χρονικό διάστημα από 1.1.2010 έως 1.12.2015 εισέπραξαν το ποσό των 70.432,54 ευρώ και έκαστος το ποσό των 35.216,27 ευρώ, ότι επί του συνολικά εισπραχθέντος ποσού στην μεν πρώτη ενάγουσα αναλογεί ποσό 15.143 (70.432,54Χ215/000) ευρώ, στον δε στον δεύτερο ενάγοντα ποσό 4.648,55 (70.432,54Χ66/000) ευρώ και ότι πρέπει να λάβουν η μεν πρώτη ενάγουσα από έκαστο εναγόμενο το ποσό των 7.571,50 (15.143:2) ευρώ, ο δε δεύτερος ενάγων από έκαστο εναγόμενο το ποσό των 2.324,27 (4.648,55:2) και 2) κατά το χρονικό διάστημα από 2.12.2015 έως 1.12.2019 εισέπραξαν το ποσό των 35.290,65 ευρώ και έκαστος των 17.645,32 ευρώ, ότι επί του συνολικά εισπραχθέντος ποσού στην μεν πρώτη ενάγουσα αναλογεί ποσό 7.587,48 (35.290,65Χ215/000) ευρώ, στον δε στον δεύτερο ενάγοντα ποσό 2.329,18 (35.290,65 Χ66/000) ευρώ και ότι πρέπει να λάβουν η μεν πρώτη ενάγουσα από έκαστο εναγόμενο το ποσό των 3.793,74 (7.587,48:2) ο δε δεύτερος ενάγων από έκαστο εναγόμενο το ποσό των 1.164,59 (2.329,18:2). Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο δέχθηκε την έφεση ως βάσιμη κατ' ουσία, εξαφάνισε την υπ' αριθμ. 920/2020 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και αφού ερεύνησε κατ' ουσία τις αγωγές, δέχθηκε εν μέρει αυτές ως βάσιμες και κατ' ουσίαν υποχρεώνοντας έκαστο των εναγομένων να καταβάλει σε έκαστο των εναγόντων τα προαναφερόμενα και στο διατακτικό αυτής αναφερόμενα ποσά, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση εκάστης αγωγής". Από το ως άνω περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης, σαφώς προκύπτει ότι το Εφετείο, με το να οδηγηθεί στην προαναφερθείσα κρίση του, δεν παραβίασε εκ πλαγίου τις προαναφερείσες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, καθόσον διέλαβε στην απόφασή του επαρκείς, σαφείς, χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά αιτιολογίες ως προς το ουσιώδες ζήτημα της ωφέλειας που αποκόμισε ο αναιρεσείων από την αποκλειστική χρήση του κοινού δώματος με την εγκατάσταση της κεραίας με τον τρόπο που αναφέρθηκε και του ύψους των ωφελημάτων που δικαιούνται οι αναιρεσίβλητοι για τα παραπάνω χρονικά διαστήματα, οι αιτιολογίες δε αυτές επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο της ορθότητας των διατάξεων που εφαρμόστηκαν και, συνεπώς, η προσβαλλομένη απόφαση δεν στερείται νόμιμης βάσεως, ενώ δεν ήταν αναγκαία η παράθεση και άλλων για να αιτιολογηθεί, χωρίς αμφιβολία, το παραπάνω ζήτημα. Επομένως, οι δεύτερος κατά το δεύτερο σκέλος του και τρίτος κατά το τρίτο σκέλος του λόγοι της αίτησης αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, με τους οποίους ο αναιρεσείων υποστηρίζει τα αντίθετα είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι. Περαιτέρω, με το πρώτο σκέλος του δεύτερου λόγου αναίρεσης ο αναιρεσείων αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια εκ του άρθρου 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ. και συγκεκριμένα ισχυρίζεται, ότι ενώ δέχθηκε ότι η υπ' αριθμ. ... συστάσεως σύμβαση οροφοκτησίας και Κανονισμού πολυκατοικίας είναι σαφής όσον αφορά στο ζήτημα της μη αποκλειστικής εκ μέρους του χρήσης της ταράτσας δεχόμενο ότι ".....από τα ανωτέρω συνάγεται αναμφισβήτητα ότι η αναφορά των διαφημιστικών πινακίδων ή επιγραφών είναι περιοριστική και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να ερμηνευθεί, όπως αβάσιμα ισχυρίζονται οι εφεσίβλητοι, ότι δηλαδή αφορά και σε κάθε μελλοντικό συναφές αντικείμενο, δεδομένου ότι μια τέτοια ερμηνεία θα πρέπει να προκύπτει με σαφήνεια από το γράμμα του Κανονισμού, ο οποίος δεν αναφέρεται ρητά και σε οποιοδήποτε άλλο συναφές αντικείμενο. Ούτε βέβαια μπορεί το Δικαστήριο να προβεί σε διασταλτική ερμηνεία του επίμαχου Κανονισμού, όπως αιτούνται οι εναγόμενοι, καθόσον αφενός μεν ο Κανονισμός αυτός είναι σαφής και δεν χρήζει οιασδήποτε ερμηνείας....", εν συνεχεία επιχείρησε να ερμηνεύσει την σύμβαση αυτή και ιδίως τα αναγραφέντα στο 40° και 45° φύλο της, προσφεύγοντας αρχικά στην από 25.10.1999 γενική συνέλευση ιδιοκτητών και στο αντίστοιχο πρακτικό που υπογράφηκε αναφέροντας ότι "...Οι εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι την επίμαχη συμφωνία τη γνώριζαν οι ενάγοντες, προς επίρρωση δε του ισχυρισμού τους επικαλούνται και προσκομίζουν το από 25.10.1999 Πρακτικό Γενικής Συνέλευσης Ιδιοκτητών της επίμαχης πολυκατοικίας, στο τέλος του οποίου αναφέρεται "εγκρίνεται η κεραία COSMOTE" και υπάρχει και η υπογραφή του δεύτερου ενάγοντος. Από το παραπάνω όμως έγγραφο δεν αποδεικνύεται η γνώση των εναγόντων για την εκμίσθωση του χώρου στην παραπάνω εταιρεία, είναι δε αντιφατικό το μεν οι εναγόμενοι να ισχυρίζονται ότι τους έχει παραχωρηθεί η αποκλειστική χρήση του δώματος το δε να προσέρχονται σε Γενική Συνέλευση προς έγκριση της εγκατάστασης της κεραίας...." παραβλέποντας μάλιστα κατά την ερμηνευτική διαδικασία, το γεγονός ότι εγκρίθηκε η εγκατάσταση της κεραίας κινητής τηλεφωνίας με την υπογραφή του δευτέρου των αναιρεσιβλήτων. Ακολούθως επιχειρώντας ομοίως ερμηνεία της ανωτέρω συμβάσεως Κανονισμού καταφεύγει για να βρει την έννοια αυτής και σε άλλα πραγματικά περιστατικά, κάνοντας νομικά άλματα και περιλαμβάνοντας ενδοιαστικές αιτιολογίες και αγνόησε την ανάγκη προσφυγής στους ερμηνευτικούς κανόνες των άρθρων 173 και 200 ΑΚ για την ερμηνεία του κενού της ως άνω Σύμβασης, σχετικά με την τοποθέτηση κεραίας κινητής τηλεφωνίας στην ταράτσα ενόψει του ότι κατά το χρόνο κατάρτισης του Κανονισμού δεν υπήρχε ακόμη κινητή τηλεφωνία και παραβίασε έτσι τον αρ. 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ. Οι αιτιάσεις αυτές είναι αβάσιμες, διότι η προσβαλλόμενη με πλήρεις και σαφείς αιτιολογίες, παραπέμποντας και στον Κανονισμό Πολυκατοικίας κρίνει ότι δεν απαιτείται ερμηνεία των όρων αυτού οι οποίοι είναι απολύτως σαφείς. Επομένως, ο δεύτερος κατά το πρώτο σκέλος του λόγος της αίτησης αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, με τον οποίο ο αναιρεσείων υποστηρίζει τα αντίθετα είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Τέλος, με το πρώτο και το τρίτο σκέλος του τρίτου λόγου αναίρεσης ο αναιρεσείων αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρ. 1 εδ. β και 19 του ΚΠολΔ, αντίστοιχα ισχυριζόμενος ότι απέρριψε την ένσταση καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος των εναγόντων (281 ΑΚ) παραβιάζοντας και τα διδάγματα κοινής πείρας κατά την εξειδίκευση της νομικής έννοιας της καλής πίστης. Επίσης, με το δεύτερο σκέλος του ιδίου (τρίτου) λόγου αναίρεσης ο αναιρεσείων αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρ. 8 περ. β' του ΚΠολΔ, ισχυριζόμενος ότι δεν έλαβε υπόψη της τον προταθέντα με λόγο έφεσης ισχυρισμό του, ήτοι ότι "..όλοι οι ιδιοκτήτες ήταν παρόντες στη Γενική Συνέλευση της 25.10.1999, .... και ο 2ος των εναγόντων, Χ. Ι., έχει υπογράψει το αντίστοιχο πρακτικό ...Κανένας εκ των παρευρισκομένων δεν προέβαλε αντίρρηση, ...τελούσαν σε πλήρη γνώση όλων όσων γίνονταν στην πολυκατοικία και ως εκ τούτου πως επί 6 ολόκληρα χρόνια ..δεν είχαν αντιληφθεί την ύπαρξη της κεραίας της "COSMOTE"... αφού ... είναι κάτοικοι της περιοχής.. διαμένουν επί της οδού ... στην Καλλιθέα και είχαν - τουλάχιστον - οπτική επαφή με την κεραία, η οποία, όπως προκύπτει από τις προσκομιζόμενες φωτογραφίες είναι εύκολα διακριτή από μακριά και... στο 40° φύλλο (στοιχείο 10) της υπ' αριθμ. ... Πράξης Συστάσεως Ιδιοκτησιών... αναφέρεται ότι: "Επί ταυ δώματος (ταράτσας) φωτεινάς επιγραφάς ή πινακίδας δικαιούνται να τοποθετήσουν μόνον οι οικοπεδούχοι, Κ. Ν. Μ. και Ι. Ν. Μ. και ουχί ή εργολήπται ή εταίρος των συνιδιοκτητών ή ενοίκων...γνώριζαν τη διάταξη αυτή του Κανονισμού από τις 25.10.1978 και ουδέποτε ζήτησαν την τροποποίησή του. Αντίθετα, στις 29.3.1979, οι δικαιοπάροχοι εμού και του συνεναγόμενου εξάδελφού μου, Κ. Μ. και Ι. Μ., οι αντίδικοι ως εκ τρίτου συμβαλλόμενοι (εργολάβοι) και κάποιοι από τους αγοραστές οριζόντιων ιδιοκτησιών προέβησαν σε τροποποίηση της πράξεως συστάσεως οριζόντιας ιδιοκτησίας και κανονισμού πολυκατοικίας και ειδικότερα τροποποιήθηκε το στοιχείο (α) της παραγράφου 10 του εδαφίου 8ου ως εξής: "α) Το περιεχόμενο εκάστης επιγραφής ή διαφημιστικής πινακίδος εκάστης διηρημένης ιδιοκτησίας θα αναφέρεται αποκλειστικώς και μόνο εις τον κύριον της ιδιοκτησίας ή τον μισθωτήν ταύτης και την επιχείρησιν ή την ιδιότητά του και ουχί εις επιχείρησιν ή ιδιότητα ή επωνυμία άλλου συνιδιοκτήτου ή άλλου ενοίκου ετέρας διηρημένης ιδιοκτησίας ή άλλου οιουδήποτε τρίτου". Από τις ανωτέρω παραδοχές της προσβαλλόμενης προκύπτει ότι ελήφθησαν υπόψη όλοι οι προταθέντες πρωτοδίκως και επαναπροβληθέντες νόμιμα ισχυρισμοί του αναιρεσείοντος και οι αιτιολογίες σχετικά με το περιεχόμενο του Κανονισμού στο σημείο που ενδιαφέρει εν προκειμένω, οι δε αιτιολογίες της για το δικαίωμα χρήσης του τμήματος της ταράτσας, όπως περιγράφεται σε αυτόν, είναι σαφείς, πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις, σε βαθμό που δεν απαιτείται η προσφυγή στους ερμηνευτικούς κανόνες των άρθρων 173 και 200 ΑΚ για την ερμηνεία της ως άνω Σύμβασης, δεδομένου ότι κρίνεται με πλήρη αιτιολογία ότι δεν υφίσταται το κατά τους ισχυρισμούς του αναιρεσείοντος κενό, σχετικά με την τοποθέτηση κεραίας κινητής τηλεφωνίας στην ταράτσα ενόψει του ότι κατά το χρόνο κατάρτισης του Κανονισμού δεν υπήρχε ακόμη κινητή τηλεφωνία. Επομένως, ο τρίτος λόγος αναίρεσης κατά το πρώτο, τρίτο και δεύτερο αντίστοιχα σκέλη του από το άρθρο 559 αρ. 1α, 19 και 8 περ. β' του ΚΠολΔ, με τον οποίο ο αναιρεσείων υποστηρίζει τα αντίθετα είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.
Κατόπιν αυτών, μη υπάρχοντος άλλου λόγου προς έρευνα, η από 13.7.2022 (αριθμ. εκθ. καταθ. 5572/611/13.7.2022) αίτηση πρέπει να απορριφθεί και να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο που έχει καταθέσει ο αναιρεσείων, σε αυτούς (άρθρο 495 παρ. 3 του ΚΠολΔ, όπως ισχύει). Τέλος, ο αναιρεσείων που ηττήθηκε πρέπει να καταδικασθεί στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, που κατέθεσαν προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά τους (άρθρα 176, 183, και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 13.7.2022 (αριθμ. εκθ. καταθ. 5572/611/13.7.2022) αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 1682/2022 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του παραβόλου, που έχει καταθέσει ο αναιραισείων.

Και Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των αναιρεσίβλητων, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 28 Ιουνίου 2024.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Και ταύτης αποχωρησάσης από την Υπηρεσία καθώς και της αρχαιοτέρας Αρεοπαγίτου ο β'αρχαιότερος της Συνθέσεως Αρεοπαγίτης

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 12 Νοεμβρίου 2024.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή