<< Επιστροφή

Αριθμός 1778/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αγάπη Τζουλιαδάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιφιγένεια Ματσούκα, Φωτεινή Μηλιώνη, Ε. Στεργίου, Ευγενία Μπιτσακάκη-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 18 Σεπτεμβρίου 2024, με την παρουσία και του γραμματέα Π. Μ., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Ελισάβετ Παπαδοπούλου-Μερτζεμεκίδου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ε. Μ. του Α., 2) Χ. Κ. του Β., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χρήστο Θεοφίλη, και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από ...2017 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χαλκίδας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: ...2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και ...2020 του Μονομελούς Εφετείου Ευβοίας. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί το αναιρεσείον με την από ...2021 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση από ...2021 αίτηση αναίρεσης στρέφεται κατά της εκδοθείσας κατά την τακτική διαδικασία υπ' αριθμ. ...2020 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Ευβοίας. Με την απόφαση αυτή απορρίφθηκε, αντιμωλία των διαδίκων, έφεση του αναιρεσείοντος κατά της ...2018 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χαλκίδας, με την οποία είχε γίνει δεκτή, αναγνωριστική κυριότητας ακινήτου αγωγή των ήδη αναιρεσίβλητων. Η αίτηση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 495, 552, 553, 556, 558, 564 παρ.1, 566 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ). Είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρ. 577παρ.1 Κ.Πολ.Δ) και πρέπει και να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο του λόγου της (άρθρο 577 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.).
Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 369, 1033, 1192, 1194 και 1198 Α.Κ., προκύπτει ότι, αποκτά κάποιος κυριότητα ακινήτου με παράγωγο τρόπο, ύστερα από συμφωνία με τον κύριο του ακινήτου ότι μετατίθεται σε αυτόν η κυριότητα για κάποια νόμιμη αιτία, εφόσον η σχετική συμφωνία γίνεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο και υποβάλλεται σε μεταγραφή. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει, επίσης, ότι μεταξύ των προϋποθέσεων που απαιτούνται για την απόκτηση της κυριότητας ακινήτου με σύμβαση είναι, ότι ο μεταβιβάσας ήταν κύριος του ακινήτου που μεταβιβάστηκε. Ακόμη, από τις διατάξεις των άρθρων 974, 1041, 1042, 1043, 1045, 1051 Α.Κ., προκύπτει ότι για την κτήση της κυριότητας ακινήτου με τακτική χρησικτησία απαιτείται άσκηση νομής με καλή πίστη και νόμιμο ή νομιζόμενο τίτλο για μια δεκαετία και με έκτακτη χρησικτησία απαιτείται άσκηση νομής ήτοι φυσική εξουσία πάνω στο ακίνητο με διάνοια κυρίου επί συνεχή εικοσαετία, με τη δυνατότητα, και στις δύο περιπτώσεις, εκείνου που απέκτησε τη νομή του ακινήτου με καθολική ή ειδική διαδοχή να συνυπολογίσει στο χρόνο της δικής του νομής και το χρόνο νομής του δικαιοπαρόχου του. Άσκηση νομής, προκειμένου για ακίνητο, συνιστούν οι εμφανείς υλικές ενέργειες επάνω σε αυτό που προσιδιάζουν στη φύση και τον προορισμό του, με τις οποίες εκδηλώνεται η βούληση του νομέα να το εξουσιάζει ( Α.Π. 953/2023, ΑΠ 1296/2020). Εξάλλου με το άρθρο 4 του Ν.3127/2003 "τροποποίηση και συμπλήρωση των νόμων 2308/1995 και 2664/1998 για την Κτηματογράφηση και το Εθνικό Κτηματολόγιο και άλλες διατάξεις" όπως αντικαταστάθηκε από την παρ.11 του άρθρου 154 του ν. 4389/2016 και ισχύει ορίζονται τα εξής: "1. Σε ακίνητο που βρίσκεται μέσα σε σχέδιο πόλεως ή μέσα σε οικισμό που προϋφίσταται του έτους 1923 ή μέσα σε οικισμό κάτω των 2.000 κατοίκων, που έχει οριοθετηθεί, ο νομέας του θεωρείται κύριος έναντι του Δημοσίου εφόσον: α) νέμεται, μέχρι έναρξη ισχύος του νόμου αυτού, αδιαταράκτως για δέκα (10) έτη το ακίνητο, με νόμιμο τίτλο από επαχθή αιτία, υπέρ του ιδίου ή του δικαιοπαρόχου του, που έχει καταρτισθεί και μεταγραφεί μετά την 28.2.1945, εκτός εάν κατά την κτήση της νομής βρισκόταν σε κακή πίστη ή β) νέμεται, μέχρι την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού, το ακίνητο αδιαταράκτως για χρονικό διάστημα τριάντα (30) ετών, εκτός εάν κατά την κτήση της νομής βρισκόταν σε κακή πίστη. Η διάταξη της περίπτωσης β' εφαρμόζεται για ακίνητο εμβαδού μέχρι 2.000 τ.μ.. Για ενιαίο ακίνητο εμβαδού μεγαλύτερου των 2.000 τ.μ., η διάταξη εφαρμόζεται μόνο εφόσον στο ακίνητο υφίσταται κατά την 31.12.2002 κτίσμα που καλύπτει ποσοστό τουλάχιστον τριάντα τοις εκατό (30%) του ισχύοντος συντελεστή δόμησης στην περιοχή. Στο χρόνο νομής που ορίζεται στις περιπτώσεις α' και β' προσμετράται και ο χρόνος νομής των δικαιοπαρόχων που διανύθηκε με τις ίδιες προϋποθέσεις. Σε κακή πίστη βρίσκεται ο νομέας, εφόσον δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 1042 του Α.Κ......". Με τις διατάξεις αυτές θεσπίζεται εξαίρεση από τον κανόνα ότι επί δημοσίων κτημάτων νομέας, κατά πλάσμα του νόμου, είναι το Ελληνικό Δημόσιο και ότι αυτά είναι ανεπίδεκτα κτητικής ή αποσβεστικής παραγραφής, ο οποίος προβλέφθηκε, αφενός μεν από τις διατάξεις του ν. ΔΞΗ (4068)/1912 "Περί αναστολής παραγραφών, προθεσμιών και δικαστικών εν γένει πράξεων εν καιρώ επιστρατείας" και των διαταγμάτων, που εκδόθηκαν με βάση τη διάταξη του άρθρου 1 παρ.1 αυτού αφετέρου δε από τη διάταξη του άρθρου 21 του ν.δ. της 22.04/16.05.1926 "Περί διοικητικής αποβολής από των Κτημάτων της Αεροπορικής Αμύνης, περί απαγορεύσεως λήψεως προσωρινών μέτρων κατά του Δημοσίου και της Αεροπορικής Αμύνης κ.λ.π.", που διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά την εισαγωγή του Α.Κ. με το άρθρο 53 του εισαγωγικού νόμου αυτού, και επαναλήφθηκε στο άρθρο 4 του α.ν. 1539/1938 "Περί προστασίας των δημοσίων κτημάτων", εκτός εάν η τριακονταετής νομή της έκτακτης χρησικτησίας είχε συμπληρωθεί μέχρι τις 11.09.1915, αφού, μετά το χρονικό αυτό σημείο, δεν επιτρέπεται έκτακτη χρησικτησία επί των ακινήτων του Ελληνικού Δημοσίου. Έτσι, κατ' εφαρμογήν των ως άνω διατάξεων του άρθρου 4 παρ.1 του ν. 3127/2003, κατ' εξαίρεση, είναι δυνατή η απόκτηση κυριότητας με χρησικτησία και επί δημοσίου κτήματος, όταν αυτό βρίσκεται σε σχέδιο πόλεως εμβαδού μέχρι 2000 τ.μ., εφόσον κάποιος το νέμεται αδιαταράκτως μέχρι την έναρξη ισχύος του ως άνω νόμου, δηλαδή μέχρι τις 19.03.2003 (άρθρο 9 του ν. 3127/2003), επί δέκα έτη με νόμιμο τίτλο από επαχθή αιτία υπέρ του ίδιου του νεμόμενου ή νεμηθέντος ή υπέρ των δικαιοπαρόχων του, εφόσον ο νόμιμος τίτλος έχει καταρτισθεί και μεταγραφεί μετά την 23-2-1945, εκτός εάν κατά την κτήση της νομής ο επικαλούμενος κυριότητα ή οποιοσδήποτε από τους δικαιοπαρόχους του ήταν κακής πίστεως, ή επί τριάντα (30) έτη, εκτός εάν, κατά την κτήση της νομής, ο επιληφθείς της νομής του ακινήτου ήταν κακής πίστεως, δηλαδή εφόσον δεν συνέτρεχαν, κατά τον χρόνο κτήσεως της νομής στο πρόσωπό του, οι προϋποθέσεις του άρθρου 1042 Α.Κ. Η ρύθμιση αυτή, ως ειδική και εξαιρετική, επιτρέπει την απόκτηση της κυριότητας με τακτική ή έκτακτη χρησικτησία σε ακίνητα του Δημοσίου, εφόσον κάποιος, που απέκτησε με καλή πίστη τη νομή του ακινήτου του Δημοσίου, νέμεται τούτο αδιατάρακτα για δέκα ή τριάντα έτη αντίστοιχα, που φθάνουν χρονικά μέχρι την έναρξη ισχύος του παραπάνω νόμου, δηλαδή μέχρι την 19.3.2003, με τις λοιπές προϋποθέσεις που αναφέρονται στην παρ. 1 περ. α και β και όχι εφόσον έχει συμπληρωθεί οποτεδήποτε η δεκαετή ή τριακονταετής αυτή αδιατάρακτη νομή πριν από την έναρξη ισχύος του ίδιου νόμου, χωρίς να ενδιαφέρει αν συνεχίζει να νέμεται το ακίνητο του Δημοσίου αδιατάρακτα και μετά την έναρξη της ισχύος του εν λόγω νόμου. Εξάλλου, οι παραπάνω διατάξεις εφαρμόζονται μόνο σε δημόσια κτήματα, ήτοι σε ακίνητα που ανήκουν κατά κυριότητα στο Ελληνικό Δημόσιο (ΑΠ 1813/17 ) και προστατεύουν εκείνον που προβάλλει κυριότητα σε δημόσιο, με την παραπάνω έννοια, κτήμα, παρέχοντάς του τη δυνατότητα, με την επίκληση της συνδρομής των προϋποθέσεων των εν λόγω διατάξεων, να αποκτήσει την κυριότητα του κτήματος αυτού έναντι του Δημοσίου, την οποία, άλλως, χωρίς, δηλαδή, τις διατάξεις αυτές, μόνο με τη συνδρομή των ανωτέρω αυστηροτέρων προϋποθέσεων του, προ του νόμου αυτού, νομικού καθεστώτος, θα μπορούσε να αποκτήσει (Α.Π.23/2019). Περαιτέρω από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ.1εδάφ. α` Κ.Πολ.Δ., προκύπτει ότι ο λόγος αναίρεσης για ευθεία παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου ιδρύεται, αν αυτός δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της εφαρμογής του, ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, αντίστοιχα δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου τα πραγματικά περιστατικά ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται με βάση το πραγματικό κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της. Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχτηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης, αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση ( ΑΠ 203/2023, ΑΠ 2109/2022, ΑΠ 559/2020). Τέλος, στην περίπτωση που το διατακτικό της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης στηρίζεται αυτοτελώς σε δύο ή περισσότερες επάλληλες αιτιολογίες και με τους λόγους της αναίρεσης πλήττεται η μια μόνον από αυτές, οι λόγοι της αναίρεσης είναι απορριπτέοι ως αλυσιτελείς, αφού οι μη πληττόμενες αιτιολογίες στηρίζουν επαρκώς το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης. Το ίδιο συμβαίνει και στην περίπτωση που με τους λόγους της αναίρεσης πλήττονται όλες οι αιτιολογίες, αλλά η προσβολή της μιας από αυτές δεν τελεσφορεί (Ολ.ΑΠ 25/2003, ΑΠ 2017/2022, ΑΠ 1018/2018). Οι αιτιολογίες δε που εκφέρθηκαν εκ περισσού και δεν ήταν αναγκαίες για την κρίση της διαφοράς είναι πλεοναστικές και ως εκ τούτου δεν υπάρχει έννομο συμφέρον να αποτραπεί , το δεδικασμένο (αρθρο 578 Κ.Πολ.Δ) με την αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης ακόμη και ως προς τυχόν εσφαλμένη σχετική αιτιολογία (Α.Π. 953/2023, Α.Π. 1442/2019). Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης (άρθρο 561 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ), το Εφετείο δέχθηκε, μετ' εκτίμηση των αποδείξεων, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: " Το επίδικο ακίνητο αποτελεί οικόπεδο κείμενο στην επέκταση του σχεδίου της πόλης της Χαλκίδας στη συνοικία Η (Κλωστοϋφαντουργοί) και στο Ο.Τ. ... με Κ.Α. ..., έκτασης 1.674,09 τ.μ., εμφαινόμενο με τα στοιχεία Α-Β-Γ-Δ-Ε-Ζ-Η-Θ-Ι-Κ-Λ-Μ-Ν-Ξ-Ο-Π-Ρ-Σ-Τ-Υ-Φ-Χ-Ψ-Ω-Α στο προσαρτώμενο στην αγωγή από Μάρτιο του 2009 τοπογραφικό διάγραμμα του τοπογράφου μηχανικού Τ.Ε. Δ. Σ., το οποίο συνορεύει γύρωθεν με δημοτική οδό πλάτους 11 μ., με άλλη δημοτική οδό πλάτους 11 μ., με κοινόχρηστο χώρο και με ιδιοκτησίες Ε. Γ. και Χ. Τ. Το ακίνητο αυτό αποτελεί τμήμα μείζονος ακινήτου έκτασης 3.844,30 τ.μ. που απαλλοτριώθηκε αναγκαστικώς λόγω ρυμοτομίας για την εφαρμογή της πολεοδομικής μελέτης για την επέκταση του σχεδίου πόλης του Δήμου Χαλκίδας, με την κύρωση της υπ' αρ....2004 πράξης εφαρμογής δυνάμει της υπ' αριθ. ...1995 τελεσίδικης απόφασης του Νομάρχη Εύβοιας. Επί του ανωτέρω ακινήτου συστήθηκαν με συμβολαιογραφικά έγγραφα από τους συγκυρίους του ακινήτου τρεις διαιρεμένες ιδιοκτησίες και δη οι ακόλουθες: α) δυνάμει του υπ' αριθ. ...2009 συμβολαίου γονικής παροχής κατά ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου και δωρεάς εν ζωή κατά ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου της συμβολαιογράφου Χαλκίδας Κ. Α. - Μ. που καταχωρίστηκε νόμιμα στα βιβλία του Κτηματολογικού Γραφείου Χαλκίδας (αρ. καταχώρισης ...2009) απέκτησε ο πρώτος ενάγων κατά πλήρη κυριότητα ένα τμήμα του αρχικού οικοπέδου, επιφάνειας 586,48 τ.μ. με ΚΑΕΚ ... εμφαινόμενο με τον αριθμό 3 και με τα στοιχεία Ε"-Ρ-Σ-Τ-Υ-Φ-Χ-Ψ-Ω-Α-Β-Γ-Δ-Ε'-Ε" στο επισυναπτόμενο στο ως άνω συμβόλαιο τοπογραφικό διάγραμμα του τοπογράφου μηχανικού Τ.Ε. Δ. Σ. από τους Α. Μ. του Γ. και Ε. σύζυγο Β. Κ., το γένος Γ. Μ., β) δυνάμει του υπ' αριθ. ...2009 συμβολαίου γονικής παροχής κατά ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου και δωρεάς εν ζωή κατά ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου της αυτής ως άνω συμβολαιογράφου που καταχωρίστηκε νόμιμα στα βιβλία του Κτηματολογικού Γραφείου Χαλκίδας (αρ. καταχώρισης ...2009) απέκτησε ο δεύτερος ενάγων κατά πλήρη κυριότητα ένα τμήμα του αρχικού οικοπέδου, επιφάνειας 586,35 τ.μ. με ΚΑΕΚ ... εμφαινόμενο με τον αριθ.... και με τα στοιχεία Ε"-Π-0-Η-Ζ-Ε-Ε'-Ε" στο επισυναπτόμενο στο ως άνω συμβόλαιο προαναφερόμενο τοπογραφικό διάγραμμα από τους Α. Μ. του Γ. και Ε. σύζυγο Β. Κ., το γένος Γ. Μ., γ) δυνάμει του υπ' αριθ. ...2009 συμβολαίου γονικής παροχής κατά ποσοστό 25% εξ αδιαιρέτου και δωρεάς εν ζωή κατά ποσοστό 25% εξ αδιαιρέτου της αυτής ως άνω συμβολαιογράφου που καταχωρίστηκε νόμιμα στα βιβλία του Κτηματολογικού Γραφείου Χαλκίδας (αρ. καταχώρισης ...2009) απέκτησαν οι ενάγοντες κατά ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου έκαστος ένα τμήμα του αρχικού οικοπέδου, επιφάνειας 501,26 τ.μ. με ΚΑΕΚ ... εμφαινόμενο με τον αριθμό 1 και με τα στοιχεία Μ-Ν-Ξ-Ο-Η-Θ-Ι-Κ-Λ-Μ στο επισυναπτόμενο στο ως άνω συμβόλαιο προαναφερόμενο τοπογραφικό διάγραμμα από τους Α. Μ. του Γ. και Ε. σύζυγο Β. Κ., το γένος Γ. Μ. Το επίδικο ακίνητο, εκτάσεως μετά τη ρυμοτόμησή του με την υπ' αρ...2004 πράξη εφαρμογής πολεοδομικής μελέτης 1.674,09 τ.μ., περιήλθε στους δικαιοπαρόχους των εναγόντων κατά τη μείζονα αρχική του έκταση 3.862 τ.μ. ως εξής: α) κατά ποσοστό 3/8 εξ αδιαιρέτου στον καθένα με κληρονομική διαδοχή από τη μητέρα τους Ε., σύζυγο Γ. Μ., το γένος Ε. Μ., που απεβίωσε χωρίς να αφήσει διαθήκη το έτος 1997. Την ως άνω κληρονομιά αποδέχθηκαν ο μεν Α. Μ. δυνάμει της υπ' αριθ. ...1999 πράξης αποδοχής κληρονομιάς του συμβολαιογράφου Χαλκίδας Τ. Α., νομίμως μεταγεγραμμένου στα βιβλία του Υποθηκοφυλακείου Χαλκίδας, η δε Ε. σύζυγος Β. Κ. δυνάμει της υπ' αριθ. ...2008 πράξης αποδοχής κληρονομιάς της συμβολαιογράφου Χαλκίδας Κ. Α. - Μ. που καταχωρίστηκε νόμιμα στα βιβλία του Κτηματολογικού Γραφείου Χαλκίδας, β) κατά ποσοστό 1/8 εξ αδιαιρέτου στον καθένα με κληρονομική διαδοχή από τον πατέρα τους Γ. Μ. που απεβίωσε στις ...2005 καταλείποντας την υπ' αριθ. ...1987 δημόσια διαθήκη του που συντάχθηκε ενώπιον του συμβολαιογράφου Χαλκίδας Τ. Α. που δημοσιεύτηκε νόμιμα με τα υπ' αριθ. ...2006 πρακτικά συνεδριάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χαλκίδας. Την κληρονομιά αυτή αποδέχτηκαν οι δικαιοπάροχοι των εναγόντων με την υπ' αριθ. ...2008 πράξη αποδοχής κληρονομιάς της συμβολαιογράφου Χαλκίδας Κ. Α. - Μ. που καταχωρίστηκε νόμιμα στα βιβλία του Κτηματολογικού Γραφείου Χαλκίδας. Το ανωτέρω ποσοστό των 2/8 εξ αδιαιρέτου επί του επιδίκου είχε περιέλθει στον κληρονομούμενο με κληρονομιά από την προαποβιώσασα σύζυγό του Ε. Μ., την οποία αυτός αποδέχτηκε με την υπ' αριθ. ...2008 πράξη αποδοχής κληρονομιάς της συμβολαιογράφου Χαλκίδας Κ. Α.- Μ. που καταχωρίστηκε νόμιμα στα βιβλία του Κτηματολογικού Γραφείου Χαλκίδας και σε συνδυασμό με την υπ' αριθ....2004 πράξη εφαρμογής της πολεοδομικής μελέτης που μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Χαλκίδας και την υπ' αρ....2009 διορθωτική πράξη αυτής που καταχωρίστηκε στο Κτηματολογικό Γραφείο Χαλκίδας. Στην Ε. σύζυγο Γ. Μ., το γένος Ε. Μ., είχε περιέλθει το ακίνητο δυνάμει της υπ' αριθμ. ...1973 πράξης ανταλλαγής του συμβολαιογράφου Χαλκίδας Ν. Κ., το γένος Γ. Μ. Η τελευταία απέκτησε την ψιλή κυριότητα του ακινήτου δυνάμει του υπ' αριθ. ...1961 συμβολαίου δωρεάς του συμβολαιογράφου Χαλκίδας Γ. Α. από τον παππού της Α. Μ. του Γ. που μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Χαλκίδας. Στον Α. Μ. περιήλθε το ακίνητο αυτό με το υπ' αριθ. ...1939 συμβόλαιο ανταλλαγής του συμβολαιογράφου Χαλκίδας Κ. Σ. που μεταγράφηκε νόμιμα στα βιβλία μεταγραφών του Υποθηκοφυλακείου Χαλκίδας από τη Μ. σύζυγο Α. Κ. Ο απώτερος δικαιοπάροχος των εναγόντων Α. Μ. από το έτος 1939 άρχισε να νέμεται το ακίνητο καλλιεργώντας αυτό με όσπρια. Το 1961 ο Α. Μ. δώρισε το ακίνητο στην ανήλικη τότε εγγονή του Ε., παρακρατώντας το δικαίωμα της επικαρπίας εφόρου ζωής και συνεχίζοντας να το καλλιεργεί ο ίδιος έως τον θάνατό του. Επειδή η Ε. Μ. ήθελε να προβεί σε ανοικοδόμηση οικίας προέβη το έτος 1973 στην αναφερόμενη πιο πάνω πράξη ανταλλαγής με την οποία αντάλλαξε τον αγρό (τον οποίο μεταβίβασε στη μητέρα της Ε. σύζυγο Γ. Μ.) με άλλο ακίνητο ιδιοκτησίας της μητέρας της. Μετά τον θάνατο του παππού Α. Μ. την καλλιέργεια ανέλαβε η Ε. Μ. με τον σύζυγό της Γ. Μ., συνεπικουρούμενη από τον υιό τους (και πατέρα του πρώτου ενάγοντος), Α. Μ., οι οποίοι το φρόντιζαν και το επιμελούνταν τακτικώς με νόμιμο τίτλο από επαχθή αιτία και καλή πίστη, έχοντας την πεποίθηση χωρίς βαριά αμέλεια ότι έχει αποκτήσει το ακίνητο αυτό από αληθινό κύριο και ότι δεν προσβάλει την κυριότητα άλλου επ' αυτού ούτε και του Ελληνικού Δημοσίου.

Συνεπώς οι άμεσοι και απώτεροι δικαιοπάροχοι των εναγόντων κατείχαν και νέμονταν το επίδικο ακίνητο αδιαλείπτως ασκώντας με διάνοια κυρίου όλες τις διακατοχικές πράξεις που αρμόζουν σε κύριο.

Συνεπώς οι ενάγοντες απέκτησαν την κυριότητα των επιδίκων τμημάτων σε κάθε περίπτωση σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 4 παρ. 1 περ. α του ν. 3127/2003, αφού νέμονται, συνυπολογισμένου και του χρόνου νομής των δικαιοπαρόχων τους, το επίδικο ακίνητο που κείται εντός του εγκεκριμένου σχεδίου της πόλης της Χαλκίδας με καλή πίστη συνεχώς και αδιαταράκτως από το έτος 1973 μέχρι τον χρόνο έναρξης της ισχύος του ν. 3127/2003 (19-3-2003) με νόμιμο τίτλο από επαχθή αιτία και δη με την υπ' αριθ. ...1973 πράξη ανταλλαγής του συμβολαιογράφου Χαλκίδας Ν. Κ., που καταρτίστηκε και μεταγράφηκε μετά την ... 1945, ήτοι για χρονικό διάστημα πλέον της δεκαετίας, έχοντας την πεποίθηση ότι έχουν καταστεί κύριοι επ' αυτού, εφόσον το ακίνητο περιήλθε στη νομή τους δυνάμει νόμιμων τίτλων, ενώ ουδέποτε ενοχλήθηκαν από κανέναν ούτε και από το Ελληνικό Δημόσιο η καλόπιστη δε κατά τα ανωτέρω νομή τους συνεχίστηκε έως και την έναρξη της ισχύος του νόμου αυτού. Η έκταση βρίσκεται εντός σχεδίου πόλεως, κατά συνέπεια δεν ισχύουν για αυτήν οι διατάξεις της δασικής νομοθεσίας (βλ. το υπ' αριθ. πρωτ. 4130/213764/29-11- 2017 έγγραφο της Διεύθυνσης Δασών Ν. Εύβοιας), δύναται δε να αποκτηθεί κυριότητα επ' αυτής με τις προϋποθέσεις του άρθρου 4 του ν. 3127/2003. Καθ' όλο το παραπάνω χρονικό διάστημα το εναγόμενο, δια των αρμόδιων οργάνων του, δεν άσκησε καμία διακατοχική πράξη στο επίδικο ακίνητο ούτε πρόβαλε με οποιοδήποτε τρόπο δικαίωμα κυριότητας επ' αυτού (για παράδειγμα με έγερση αγωγής ή έκδοση πρωτοκόλλου διοικητικής αποβολής) ουδέποτε όχλησε με οποιοδήποτε τρόπο τους ενάγοντες ή τους δικαιοπαρόχους τους αναφορικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς των επιδίκων παρά μόνο άσκησε το πρώτον κύρια παρέμβαση κατά την εκδίκαση της από 11-6-2012 και με αριθμό κατάθεσης 104/2012 αίτησης των εναγόντων περί καθορισμού προσωρινής τιμής μονάδας αποζημίωσης και αναγνώρισης αυτών ως δικαιούχων της επιδικασθείσας για τα επίδικα ακίνητα αποζημίωσης. Ο ισχυρισμός του εναγομένου περί ιδίας αυτού κυριότητας τυγχάνει απορριπτέος πρωτίστωςς ως αλυσιτελής δεδομένου ότι ακόμη και αν είχε θεμελιωθεί κυριότητα του εναγομένου, αυτή καταλύθηκε σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν στη νομική σκέψη κατ' εφαρμογή της ειδικότερης και εξαιρετικής διάταξης του άρθρου 4 του Ν. 3127/2003, οι προϋποθέσεις εφαρμογής της οποίας συντρέχουν στη συγκεκριμένη περίπτωση." Ακολούθως αφού δέχθηκε τυπικά την έφεση απέρριψε αυτήν κατ' ουσίαν επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση. Ήτοι δέχτηκε το Εφετείο, ότι οι αναιρεσίβλητοι απέκτησαν την κυριότητα των επιδίκων τμημάτων με τον παράγωγο τρόπο που αναφέρει στην παραπάνω απόφασή του, λόγω μεταβίβασής τους από τους αληθινούς, κατά σειρά, κυρίους (που απέκτησαν την κυριότητα τους με παράγωγο τρόπο και με τακτική χρησικτησία) με τα ως άνω νομίμως μεταγραφέντα συμβολαιογραφικά έγραφα, σύμφωνα με όσα ειδικότερα, κατά τα ανωτέρω, διαλαμβάνει στην απόφασή του, και σε κάθε περίπτωση με την ειδική χρησικτησία σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 4 του ν. 3127/2003. Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθεί, ως αλυσιτελής ο μοναδικός λόγος αναίρεσης, με τον οποίο, το αναιρεσείον αποδίδει στην προσβαλλομένη απόφαση την εκ του άρθρου 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ. πλημμέλεια της ευθείας παραβίασης της άνω ουσιαστικής διάταξης του άρθρου 4 του ν. 3127/2003, καθώς τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή της εν λόγω ουσιαστικής διάταξης. Είναι δε αλυσιτελής ο λόγος αυτός, διότι πλήττεται μόνο ο ανωτέρω τρόπος κτήσης από τους αναιρείβλητους της κυριότητας των επιδίκων τμημάτων με την ειδική χρησικτησία κατά το άρθρο 4 του ν. 3127/2003, από το αναιρεσίβλητο, ενώ δεν πλήττεται η παραπάνω επάλληλη αιτιολογία κτήσης της κυριότητας από αυτούς με παράγωγο τρόπο, η οποία στηρίζει αυτοτελώς το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης.
Κατόπιν αυτών και εφόσον δεν υπάρχει άλλος λόγος αναιρέσεως προς εξέταση, πρέπει η αίτηση αναιρέσεως να απορριφθεί. Τέλος, πρέπει να καταδικασθεί, κατά παραδοχή σχετικού αιτήματος των αναιρεσιβλήτων, το αναιρεσείον, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα αυτών, τα οποία θα καταλογισθούν μειωμένα (άρθρα 176, 183, 191παρ.2 Κ.Πολ.Δ. 22 παρ.1, 3 του ν.3693/1957, που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αριθμός 18 του Εισ.Ν.Κ.Πολ.Δ., όπως τούτο ισχύει μετά την έκδοση της Κ.Υ.Α. 134423ΟΙΚ./08.12.1992 των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης (Φ.Ε.Κ. Β` 11/20.01.1993) που εκδόθηκε κατ` εξουσιοδότηση του άρθρου 5παρ.12 του ν. 1738/1987). κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από ...2021 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου, για αναίρεση της υπ' αριθ. ...2020 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Ευβοίας.

Και ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 6 Νοεμβρίου 2024.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 27 Νοεμβρίου 2024.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή