<< Επιστροφή

Αριθμός 132 /2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αγάπη Τζουλιαδάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιφιγένεια Ματσούκα, Ευαγγελία Στεργίου, Ευγενία Μπιτσακάκη, Κωνσταντία Π. Εμμανουηλίδου-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 21 Μαΐου 2025, με την παρουσία και του Γραμματέα Π. Μ. , για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Σ. Ε. του Θ. , κατοίκου ... , 2) Α. Ε. του Θ. , κατοίκου ... , 3) Σ. Ε. του Σ. , κατοίκου ... , 4) Γ. Μ. του Χ. , κατοίκου ... , 5) Δ. Τ. του Σ. , κατοίκου ... , 6) Κ. Τ. του Π. , κατοίκου ... , 7) Ν. Ε. του Σ. , κατοίκου ... , 8) Ε. Ε. του Σ. , κατοίκου ... , 9) Α. Ε. του Σ. , κατοίκου ... , 10) Θ. Τ. του Δ. , κατοίκου ... , 11) Ε. Τ. του Δ. , κατοίκου ... , 12) Π. Τ. του Δ. , κατοίκου ... , οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Γιαννόπουλο (ΑΜ ΔΣΘ 5852), με την από 29-4-2025 δήλωσή του κατ' άρθρο 242 §2 ΚΠολΔ, που κατέθεσε μαζί με προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου νομίμως εκπροσωπούμενου από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα και από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) , νομίμως εκπροσωπούμενης από το Διοικητή της κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα και εν προκειμένω και από τον Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. Βεροίας , που εκπροσωπήθηκε από τον Θησέα Κουρή, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με την από 16-5-2025 δήλωσή του κατ' άρθρο 242 §2 ΚΠολΔ, που κατέθεσε υπόμνημα στις 23-5-2025.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την με αρ. κατ. ...-2018 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων καθώς και των Σ. Κ. , Σ. Κ. και Μ. Κ. κατά του Ελληνικού Δημοσίου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Βέροιας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 11/ΤΠ/2020 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1073/2022 του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την με ΓΑΚ ...-2022 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από τις διατάξεις των άρθρων 94 §1, 96 §1-3 και 97 §1, 118 αριθ.5, 122 §1, 123 §1 και 568 §4 ΚΠολΔ προκύπτει ότι ο δικηγόρος του διαδίκου που επισπεύδει τη συζήτηση της αναίρεσης, υπογράφοντας την κλήση και την παραγγελία προς τον δικαστικό επιμελητή για την επίδοσή της στον αντίδικο, καθώς και ο δικηγόρος που εκπροσωπεί τους διαδίκους κατά τη συζήτηση στον Άρειο Πάγο πρέπει να είναι εφοδιασμένος με τη σχετική πληρεξουσιότητα, η οποία παρέxεται από τον επισπεύδοντα και τον εκπροσωπούμενο διάδικο είτε με συμβολαιογραφική πράξη (με εξαίρεση τις εργατικές διαφορές), είτε με προφορική δήλωση στο ακροατήριο που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή στην έκθεση. Η πληρεξουσιότητα μπορεί να αφορά ορισμένες ή όλες τις δίκες εκείνου που την παρέχει και στο πληρεξούσιο πρέπει να αναγράφονται τα ονόματα των πληρεξουσίων.

Εξάλλου, κατά το άρθρο 104 ΚΠολΔ, για τις προπαρασκευαστικές πράξεις και τις κλήσεις έως τη συζήτηση στο ακροατήριο θεωρείται ότι υπάρχει πληρεξουσιότητα, ενώ για τη συζήτηση στο ακροατήριο απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα και αν αυτή δεν υπάρχει κηρύσσονται άκυρες όλες οι πράξεις, ακόμη και εκείνες που είχαν γίνει προηγουμένως. Το δικαστήριο εξετάζει αυτεπαγγέλτως, σε κάθε στάση της δίκης, την έλλειψη πληρεξουσιότητας καθώς και την υπέρβασή της.

Περαιτέρω, από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων και εκείνων των άρθρων 105, 576 §1 και 577 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, αν κατά την αναιρετική δίκη ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος που επισπεύδει τη συζήτηση εμφανίζεται στο ακροατήριο κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, αλλά δεν αποδεικνύει την ύπαρξη ρητής πληρεξουσιότητας, την οποία αυτεπαγγέλτως εξετάζει το δικαστήριο, ο αναιρεσείων θεωρείται ότι δεν παρίσταται και κηρύσσεται άκυρη η κλήση, με βάση την οποία αυτός εμφανίζεται ότι επισπεύδει. Αν, όμως, οι αναιρεσείοντες είναι περισσότεροι και ο δικηγόρος που επισπεύδει τη συζήτηση και εμφανίζεται γι' αυτούς, δεν έχει την πληρεξουσιότητα μερικών ή και ενός από τους αναιρεσείοντες που επέσπευσαν τη συζήτηση, αν μεν πρόκειται για απλή ομοδικία αυτή (συζήτηση) κηρύσσεται απαράδεκτη μόνο ως προς αυτόν, αν δε για αναγκαστική ομοδικία ως προς όλους (ΑΠ 1112/2023, ΑΠ 573/2019).

Στην προκείμενη περίπτωση κατατέθηκε ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Βεροίας η με αρ. κατ. ...-2018 αγωγή των εναγόντων και ήδη αναιρεσιβλήτων, καθώς και των Σ. Κ. , Σ. Κ. και Μ. Κ. (μη διαδίκων στην παρούσα δίκη) κατά του Ελληνικού Δημοσίου, με την οποία ζήτησαν να αναγνωρισθεί ως άκυρη, άλλως να ακυρωθεί λόγω πλάνης, η πλασματική σιωπηρή αποδοχή εκάστου της επαχθείσας σε αυτούς κληρονομίας του αποβιώσαντος στις ...-2013 Θ. Χ. , να αναγνωρισθεί ότι δεν εκκίνησε η προθεσμία αποποίησης πριν τις 10-2-2015, καθώς και η εγκυρότητα των δηλώσεων αποποίησης της ως άνω κληρονομίας στις οποίες προέβησαν αυτοί κατά το έτος 2015. Με την 11/ΤΟ/26-2-2020 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Βεροίας η αγωγή αυτή θεωρήθηκε ως μη ασκηθείσα (ανυπόστατη) επειδή δεν επιδόθηκε στον Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. ως νόμιμο εκπρόσωπο του Ελληνικού Δημοσίου, παρά μόνο στον Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. Βεροίας. Επί της ασκηθείσας έφεσης από τους ήδη αναιρεσείοντες, εκδόθηκε η προσβαλλόμενη 1073/24-5-2022 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, με την οποία αφού έγινε τυπικά δεκτή, απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η έφεση. Κατά της απόφασης αυτής οι εκκαλούντες και ήδη αναιρεσείοντες άσκησαν την υπό κρίση με ΓΑΚ ...-2022 αίτηση αναίρεσης, την συζήτηση της οποίας επέσπευσαν οι ίδιοι. Κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από το πινάκιο στο ακροατήριο, οι αναιρεσείοντες παραστάθηκαν με δήλωση κατ' άρθ. 242 §2 του δικηγόρου Γεωργίου Γιαννόπουλου (ΑΜ ΔΣΘ 5852). Για τον 3ο αναιρεσείοντα (Σ. Ε.), από την έρευνα του φακέλου της δικογραφίας, δεν προκύπτει ότι προσκομίζεται πληρεξούσιο προκειμένου να εκπροσωπηθεί από τον ως άνω παραστάντα δικηγόρο. Κατόπιν τούτων, ο 3ος αναιρεσείων θεωρείται δικονομικά απών και ενόψει του ότι συνδέεται με δεσμό απλής ομοδικίας με τους λοιπούς αναιρεσείοντες, πρέπει η υπόθεση να χωρισθεί και ως προς αυτόν μεν να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση, ως προς δε τους λοιπούς διαδίκους, οι οποίοι εκπροσωπούνται από πληρεξούσιο δικηγόρο, να προχωρήσει (ΟλΑΠ 12/2008, ΑΠ 1280/2025).

Περαιτέρω, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, που κατατέθηκε στις 18-11-2022 , έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα εντός της καταχρηστικής προθεσμίας των δύο ετών από τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης αντιμωλία απόφασης, αφού αυτή δημοσιεύθηκε στις 24-5-2022 χωρίς να προκύπτει επίδοσή της στους αναιρεσείοντες, καταβλήθηκε δε και το προσήκον παράβολο (άρθρα 495§3, 552, 553, 556, 558, 564 §3 και 566 §1 ΚΠολΔ). Επομένως ως προς τους ως άνω νομίμως παρισταμένους αναιρεσείοντες η αίτηση αναίρεσης είναι παραδεκτή (άρθρο 577 §1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 §3 ΚΠολΔ).

ΙΙ. Από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ.1 ΚΠολΔ, με την οποία ορίζεται ότι, αναίρεση επιτρέπεται και "αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου." συνάγεται, ότι ο προβλεπόμενος από την ανωτέρω διάταξη λόγος αναίρεσης αναφέρεται σε παραβίαση κανόνων ουσιαστικού δικαίου, δηλαδή κανόνων που ρυθμίζουν τις βιοτικές σχέσεις, την κτήση δικαιωμάτων και τη γένεση υποχρεώσεων και επιβάλλουν κυρώσεις για τη μη τήρησή τους, και συνεπώς δεν στοιχειοθετείται όταν αφορά παραβάσεις δικονομικών κανόνων δικαίου (ΑΠ 1967/2024, ΑΠ 868/2018). Άρα δεν ιδρύεται η ίδια αυτή πλημμέλεια επί παραβάσεων κανόνων δικονομικού δικαίου, ήτοι κανόνων που καθορίζουν τον τρόπο, τα όργανα και τη μορφή της ένδικης προστασίας. Τέτοιας φύσης είναι και οι κανόνες εκείνοι που ρυθμίζουν το υποστατό και την άσκηση της αγωγής και δη του άρθρου 215 ΚΠολΔ, όπως τροποποιήθηκε με το ν.4335/2015 και ίσχυε κατά το χρόνο κατάθεσης της ένδικης αγωγής , που ορίζει "1. Η αγωγή ασκείται με κατάθεση δικογράφου στη γραμματεία του δικαστηρίου στο οποίο απευθύνεται και με επίδοση αντιγράφου της στον εναγόμενο. 2. Στην περίπτωση του άρθρου 237, η αγωγή επιδίδεται στον εναγόμενο μέσα σε προθεσμία τριάντα (30) ημερών από την κατάθεσή της ....Αν η αγωγή δεν επιδοθεί μέσα στην προθεσμία αυτή, θεωρείται ως μη ασκηθείσα", καθώς και τον τρόπο επίδοσης (ΑΠ 608/2008, ΑΠ 841/2005), όπως των άρθρων α) 126§1 περ.δ και 2 του ΚΠολΔ , που ορίζει "1. Η επίδοση γίνεται: α)..., β) ....γ)...., δ) για το δημόσιο, σε εκείνους που το εκπροσωπούν σύμφωνα με το νόμο. 2. Αν υπάρχουν περισσότεροι νόμιμοι αντιπρόσωποι, αρκεί η επίδοση σε έναν από αυτούς.", β) 5 του κανονιστικού διατάγματος της 26 Ιουνίου - 10 Ιουλίου 1994 "Περί κώδικος των νόμων, περί δικών του Δημοσίου" (ΦΕΚ Α` 139), που ορίζει "1. Μόνον αι προς τον Υπουργόν των Οικονομικών κατά τας διατάξεις του από 24/28 Μαρτίου 1867 και υπό στοιχείον Ρ4Γ` Νόμου γενόμεναι κοινοποιήσεις οιουδήποτε δικογράφου επί δικών του Δημοσίου παράγουσι νομίμους συνεπείας. 2. Η διάταξις της προηγουμένης παραγράφου εφαρμόζεται και όταν το Δημόσιον εκπροσωπήται δικαστικώς εκ μέρους άλλου, πλήν του επί των Οικονομικών Υπουργού, είτε και εκ μέρους των διευθυντών ταμείων ή οικονομικών εφόρων ή τελωνών ή ετέρου οιουδήποτε κρατικού οργάνου, της προς τον Υπουργόν των Οικονομικών επιδόσεως απαιτουμένης και τότε ως προσθέτου τοιαύτης, επί συνεπεία ακυρότητος αυτεπαγγέλτως εξεταζομένης.",γ) 6 του ιδίου κανονιστικού διατάγματος , που ορίζει "1 Αι προς τον Υπουργόν των Οικονομικών κατά τους κειμένους νόμους επιδόσεις γίνονται εν τω οικήματι εν ω εδρεύει η Διεύθυνσις Νομικών Υπηρεσιών (Δ.Ν.Υ.)(Νυν Νομικό Συμβούλιο του Κράτους). 2. Τα αποδεικτικά των προς τον Υπουργόν των Οικονομικών ως εκπρόσωπον του Δημοσίου ή του Ταμείου Εθνικού Στόλου ή του Εκκλησιαστικού Ταμείου επιδιδομένων δικαστικών αποφάσεων και παντός είδους δικογράφων υπογράφει ο Διευθυντής των Νομικών Υπηρεσιών." και δ) 36 του ν.4389/2026 σχετικά με την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) που ορίζει "1. Η Αρχή εκπροσωπείται δικαστικώς και εξωδίκως από τον Διοικητή της και παρίσταται αυτοτελώς, εκπροσωπώντας το Δημόσιο, σε κάθε είδους δίκες που έχουν ως αντικείμενο πράξεις ή παραλείψεις της ή τις έννομες σχέσεις που την αφορούν. Οι επιδόσεις των δικογράφων στις δίκες αυτές γίνονται σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις προς τον Διοικητή, αντί του Υπουργού των Οικονομικών. ....2. α) Η εν γένει νομική και δικαστική υποστήριξη των υποθέσεων της Αρχής και το γνωμοδοτικό έργο διεξάγεται από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (ΝΣΚ), σύμφωνα με τις διατάξεις του Οργανισμού του (ν. 3086/2002, Α` 324). ..". Επομένως ο μοναδικός λόγος αναίρεσης της κρινόμενης αίτησης, από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ , που αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση ευθεία παραβίαση των ανωτέρω δικονομικών διατάξεων περί άσκησης και επίδοσης της αγωγής στο εναγόμενο Ελληνικό Δημόσιο, διότι το Εφετείο έκρινε ότι δεν ήταν νόμιμη η επίδοση της αγωγής προς το εναγόμενο Ελληνικό Δημόσιο και άρα ανυπόστατη (η αγωγή) επειδή επιδόθηκε μόνο στον Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ.Βεροίας και ουδόλως στον Υπουργό Οικονομικών ή στον Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε, ως υπαγορεύεται από τις ανωτέρω διατάξεις (ΑΠ 1619/2025, ΑΠ1873/2024, ΑΠ 503/2024, ΑΠ 361/2024, ΑΠ 1498/2023), πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, σύμφωνα με την προηγηθείσα νομική σκέψη.

ΙΙΙ. Κατόπιν αυτού πρέπει να απορριφθεί η με ΓΑΚ ...-2022 αίτηση αναίρεσης ως προς τους 1ο,2ο,4ο,5η, 6ο,7ο,8ο,9η,10ο, 11η και 12η των αναιρεσειόντων , να διαταχθεί η εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του e-παραβόλου που κατέβαλαν οι αναιρεσείοντες για την άσκησή της, αφού η αίτηση αναίρεσης απορρίπτεται (άρθρο 495 παρ. 3 εδ. προτελ. ΚΠολΔ) και να καταδικαστούν οι ως άνω αναιρεσείοντες, λόγω της ήττας τους, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσίβλητου που κατέθεσε υπόμνημα , κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτού (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ ), τα οποία όμως πρέπει να καταλογιστούν μειωμένα κατά τα άρθρα 22 παρ.1 του ν. 3693/1957 που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αρ. 18 Εισ.Ν.Κ.ΠολΔ, άρθρο 5 παρ. 12 του Ν. 1738/1987 και 2 της ΥΑ 134423/1992 (Οικονομικών και Δικαιοσύνης), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό της απόφασης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ το χωρισμό της υπόθεσης ως προς τον 3ο αναιρεσείοντα.

ΚΗΡΥΣΣΕΙ ως προς αυτόν απαράδεκτη τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης.

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ ως προς τους λοιπούς αναιρεσείοντες την με ΓΑΚ ...-2022 αίτηση για αναίρεση της 1073/2022 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή του καταβληθέντος e-παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τους 1ο,2ο,4ο,5η, 6ο,7ο,8ο,9η,10ο, 11η και 12η των αναιρεσειόντων στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει στο ποσό των 300 ευρώ

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Ιανουαρίου 2026.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ δε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 30 Ιανουαρίου 2026.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή