Αριθμός 780/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Θεοφάνη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ευαγγελία Στεργίου, Ευγενία Μπιτσακάκη, Αναστασία Καραμανίδου, Μαρία Παπαδημητρίου-Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ, δημόσια, στο ακροατήριό του, στις 1 Οκτωβρίου 2025, με την παρουσία και του Γραμματέως Παναγιώτη Μπούκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Σ. Δ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Ηλιόπουλο, με δήλωση, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Σ. Γ. του Π., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Λεωνίδα Ρεπούσκου, και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από …2018 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Καλαμάτας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 245/2019 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 132/2022 του Μονομελούς Εφετείου Καλαμάτας. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από …2023 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη, από …2023, αίτηση αναιρέσεως, προσβάλλεται η υπ' αριθμ. 132/2022 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Καλαμάτας, η οποία εκδόθηκε κατά την τακτική διαδικασία και αντιμωλία των διαδίκων. Η αίτηση αυτή αναιρέσεως, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 495, 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 1, 566 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ.). Επομένως, είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ.) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς τους λόγους της (άρθρο 577 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.). Η προσβαλλόμενη απόφαση υπήρξε, σύμφωνα με την παραδεκτά γενόμενη επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων (άρθρο 561 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.), κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής: Με την από …1998 αγωγή του, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας, ο αναιρεσίβλητος ζήτησε να αναγνωριστεί συγκύριος, σε ποσοστό 3/8 εξ αδιαιρέτου, του ακινήτου που περιγράφεται στην αγωγή, να υποχρεωθεί ο εναγόμενος να του αποδώσει, καθώς και να υποχρεωθεί ο εναγόμενος να επαναφέρει με δικές του δαπάνες τα πράγματα στην προτέρα της αποβολής κατάσταση, άλλως να επιτραπεί στον ίδιο να πράξει αυτό με δαπάνες του εναγομένου. Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 245/2019 οριστική απόφαση του ως άνω Δικαστηρίου, με την οποία απορρίφθηκε ως αόριστο το αίτημα του ενάγοντος περί επαναφοράς των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση, έγινε κατά τα λοιπά δεκτή η αγωγή, αναγνωρίστηκε ο ενάγων κύριος, σε ποσοστό 3/8 εξ αδιαιρέτου, του επίδικου ακινήτου και υποχρεώθηκε ο εναγόμενος να του το αποδώσει. Κατά της αποφάσεως αυτής, ο αναιρεσείων άσκησε την από …2020 έφεσή του ενώπιον του Μονομελούς Εφετείου Καλαμάτας, επί της οποίας εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, με την οποία, αφού έγινε δεκτή η έφεση, εξαφανίστηκε η πρωτόδικη απόφαση, ακολούθως έγινε δεκτή η αγωγή και αναγνωρίστηκε ο αναιρεσίβλητος κύριος του επιδίκου ακινήτου σε ποσοστό 3/12 αντί σε ποσοστό 3/8 που είχε δεχτεί το πρωτoβάθμιο Δικαστήριο και υποχρεώθηκε ο εναγόμενος να του το αποδώσει.
Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 111 παρ. 2, 118 αριθμ. 4 και 216 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ. , προκύπτει ότι το δικόγραφο της αγωγής πρέπει να περιέχει, σαφή έκθεση των γεγονότων, τα οποία θεμελιώνουν, κατά νόμο, την αγωγή και δικαιολογούν την άσκηση αυτής από τον ενάγοντα κατά του εναγομένου, ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς και ορισμένο αίτημα. Η έκθεση στο δικόγραφο της αγωγής των πραγματικών περιστατικών, τα οποία πρέπει να είναι όσα είναι νομικώς ικανά και αναγκαία για τη θεμελίωση του δικαιώματος, η προστασία του οποίου ζητείται και τα οποία πρέπει να αναφέρονται με τέτοια σαφήνεια, ώστε να εξατομικεύουν την επίδικη έννομη σχέση και να μην καταλείπεται αμφιβολία περί της αξίωσης, η οποία απορρέει από αυτά, είναι απαραίτητη για να υπάρχει η δυνατότητα, το μεν δικαστήριο να κρίνει τη νομική βασιμότητα της αγωγής, ο δε εναγόμενος να μπορεί να αμυνθεί κατά της αγωγικής αξιώσεως που θεμελιώνεται επ' αυτών με ανταπόδειξη ή ένσταση. Όταν στο δικόγραφο της αγωγής δεν περιέχονται τα πιο πάνω στοιχεία ή όταν αυτά περιέχονται κατά τρόπο ελλιπή ή ασαφή, τότε η έλλειψη αυτή καθιστά μη νομότυπη την άσκησή της και επιφέρει την απόρριψή της, ως απαράδεκτης, λόγω της αοριστίας, είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν προβολής σχετικού ισχυρισμού από τον εναγόμενο. Η αοριστία δε, αυτή δεν μπορεί να συμπληρωθεί ούτε με τις προτάσεις, ούτε με παραπομπή στο περιεχόμενο άλλων εγγράφων της δίκης, ούτε από την εκτίμηση των αποδείξεων. Η ανεπάρκεια των πραγματικών περιστατικών, που συγκροτούν την ιστορική βάση της αγωγής, χαρακτηρίζεται ως νομική αοριστία και ελέγχεται με τον αναιρετικό λόγο από τον αριθμό 1α του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. , ως παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, εφόσον το δικαστήριο της ουσίας έκρινε τελικά ως ορισμένη την αγωγή, αρκούμενο σε λιγότερα ή διαφορετικά στοιχεία από αυτά που απαιτεί ο νόμος (Ολ.Α.Π. 18/1998). Με τον ίδιο λόγο ελέγχεται και το σφάλμα του δικαστηρίου της ουσίας να κρίνει ως αόριστη την αγωγή, αξιώνοντας για τη θεμελίωσή της περισσότερα στοιχεία από όσα απαιτεί ο νόμος για τη θεμελίωση του ουσιαστικού δικαιώματος στο οποίο στηρίζεται. Επομένως, νομική είναι η αοριστία που συνδέεται με τη νομική εκτίμηση του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού δικαίου. Αντίθετα, η ποσοτική ή ποιοτική αοριστία της αγωγής, η οποία υπάρχει όταν δεν εκτίθενται στην αγωγή όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, κατά νόμο, για τη στήριξη του αιτήματος της αγωγής, τα πραγματικά, δηλαδή, περιστατικά που απαρτίζουν την ιστορική βάση της αγωγής και προσδιορίζουν το αντικείμενο της δίκης, δημιουργεί λόγους αναίρεσης από τους αριθμούς 8 και 14 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. Ειδικότερα, ο από το άρθρο 559 αριθμ. 8 του Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο έκρινε ορισμένη και νόμιμη την αγωγή, λαμβάνοντας υπόψη αναγκαία για τη θεμελίωσή της και την περιγραφή του αντικειμένου της δίκης γεγονότα που δεν εκτίθενται σε αυτή ή εάν απέρριψε ως αόριστη ή μη νόμιμη την αγωγή, παραγνωρίζοντας εκτιθέμενα για τη θεμελίωσή της και την περιγραφή του αντικειμένου της δίκης γεγονότα, που με επάρκεια εκτίθενται σε αυτήν, ενώ ο από το άρθρο 559 αριθμ. 14 του Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο, παρά τη μη επαρκή έκθεση σε αυτήν των στοιχείων που είναι αναγκαία για τη στήριξη του αιτήματος της αγωγής, την έκρινε ορισμένη, θεωρώντας ότι αυτά εκτίθενται με επάρκεια ή αν παρά την επαρκή έκθεση των στοιχείων αυτών την απέρριψε ως αόριστη. Ο αναιρετικός αυτός έλεγχος γίνεται με βάση την κυριαρχική εκτίμηση του δικογράφου της αγωγής από το δικαστήριο της ουσίας, υπό την προϋπόθεση ότι η ως άνω εκτίμηση του δικογράφου της αγωγής ανταποκρίνεται στο πραγματικό περιεχόμενο αυτής (άρθρο 561 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.) (Ολ.Α.Π. 4/2024, Α.Π. 1665/2024). Ειδικότερα, από απόψεως περιγραφής του αντικειμένου της διαφοράς, όταν πρόκειται για διεκδικητική ή αναγνωριστική αγωγή της κυριότητας ακινήτου, απαιτείται, για το ορισμένο αυτής, ο καθορισμός, κατά τρόπο σαφή, της θέσεως, στην οποία κείται το ακίνητο, και, οπωσδήποτε, των ορίων του, ώστε να μη γεννάται αμφιβολία περί της ταυτότητάς του, αλλά τούτο να εντοπίζεται επακριβώς και να διαχωρίζεται από τα γειτονικά εδάφη. Δεν απαιτείται, όμως, για το ορισμένο της αγωγής να αναφέρονται οι πλευρικές διαστάσεις του επιδίκου ακινήτου και να κατονομάζονται οι γείτονες ιδιοκτήτες (Α.Π. 9/2020, Α.Π. 301/2017). Όταν το διεκδικούμενο ακίνητο φέρεται στην αγωγή ως τμήμα μεγαλύτερου ακινήτου, ο ενάγων έχει υποχρέωση, εκτός από την έκταση του διεκδικουμένου αυτού τμήματος, να προσδιορίσει τη θέση του μέσα στο μεγαλύτερο ακίνητο, ούτως ώστε να είναι δυνατή στον μεν εναγόμενο η άμυνα περί συγκεκριμένου επιδίκου αντικειμένου, στο δε δικαστήριο να μπορεί να τάξει το προσήκον θέμα αποδείξεως. Η περιγραφή του ακινήτου, από την οποία να μη γεννάται αμφιβολία για την ταυτότητά του, μπορεί να γίνεται και με την αποτύπωσή του σε τοπογραφικό διάγραμμα υπό κλίμακα, από το οποίο προκύπτουν, πλην του σχήματος, οι πλευρές του, η θέση του, ο προσανατολισμός του και το εμβαδόν του, εφόσον το τοπογραφικό διάγραμμα τούτο ενσωματώνεται στο δικόγραφο της αγωγής (Α.Π. 931/2025, Α.Π. 1319/2020). Το γεγονός όμως ότι το μνημονευόμενο τοπογραφικό διάγραμμα, στο οποίο εμφαίνεται το επίδικο ακίνητο δεν προσαρτήθηκε στην αγωγή, δεν την καθιστά αόριστη ως προς την περιγραφή του, αν από την όλη περιγραφή του ακινήτου στο δικόγραφο δεν γεννιέται αμφιβολία για την ταυτότητά του (Α.Π. 931/2025, Α.Π. 168/2025, Α.Π. 511/2023).

Περαιτέρω, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθμ. 1α του Κ.Πολ.Δ. , παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που ιδρύει τον προβλεπόμενο από τη διάταξη αυτή λόγο αναιρέσεως, υπάρχει όταν ο κανόνας δικαίου είτε ερμηνεύθηκε εσφαλμένα, δηλαδή το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σε αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε δεν εφαρμόστηκε, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του είτε εφαρμόστηκε, ενώ αυτές δεν συνέτρεχαν, είτε εφαρμόσθηκε εσφαλμένα.

Συνεπώς, κατά τις ανωτέρω διακρίσεις, η παράβαση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που οδηγεί σε εσφαλμένο νομικό συλλογισμό και, κατ' επέκταση, σε εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου, εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου είτε ως εσφαλμένη υπαγωγή σε αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης, που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού της αποφάσεως (Ολ.Α.Π. 8/2018, Ολ.Α.Π. 2/2013, Α.Π. 1300/2024). Έτσι, με τον ανωτέρω λόγο αναίρεσης, ο οποίος, για να είναι ορισμένος, πρέπει να καθορίζεται στο αναιρετήριο τόσο η διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκε, όσο και το αποδιδόμενο στην προσβαλλόμενη απόφαση νομικό σφάλμα (ερμηνευτικό ή υπαγωγικό), ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας, κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής ή των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα, κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς, οπότε πρέπει να παρατίθενται στο αναιρετήριο και οι αντίστοιχες παραδοχές της προσβαλλόμενης αποφάσεως με πληρότητα και όχι αποσπασματικά, δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά που έγιναν δεκτά και υπό τα οποία συντελέσθηκε η επικαλούμενη παράβαση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ώστε από το αναιρετήριο να προκύπτει η αποδιδομένη νομική πλημμέλεια, καθόσον η αοριστία του λόγου αναιρέσεως δεν μπορεί να συμπληρωθεί με παραπομπή σε άλλα διαδικαστικά έγγραφα (Α.Π. 1300/2024, Α.Π. 522/2024, Α.Π. 1026/2022).

Έτι περαιτέρω, κατά το άρθρο 559 αριθμ. 1β του Κ.Πολ.Δ. , η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναιρέσεως, μόνον αν τα διδάγματα αυτά αφορούν στην ερμηνεία κανόνων δικαίου ή στην υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σε αυτούς. Ως διδάγματα της κοινής πείρας νοούνται οι αρχές για την εξέλιξη των πραγμάτων, που συνάγονται από την παρατήρηση του καθημερινού βίου, την επαγγελματική ενασχόληση και την επιστημονική έρευνα και έχουν έτσι καταστεί κοινό κτήμα, μπορούν δε, να χρησιμοποιηθούν είτε για να διαπιστωθεί έμμεσα η βασιμότητα των αποδεικτέων πραγματικών περιστατικών σε συγκεκριμένη δίκη (άρθρο 336 παρ. 4 του Κ.Πολ.Δ.), είτε για να γίνει, αφού διαπιστωθεί η βασιμότητα αυτών, η υπαγωγή τους σε κανόνες ουσιαστικού δικαίου. Ο προαναφερόμενος αναιρετικός λόγος στοιχειοθετείται, όταν το δικαστήριο χρησιμοποιεί εσφαλμένα, δηλαδή με τρόπο που δεν συνάδει προς τις αρχές της λογικής ή παραλείπει να χρησιμοποιήσει τα διδάγματα της κοινής πείρας, για να ανεύρει, με βάση αυτά, την αληθινή έννοια κανόνα ουσιαστικού δικαίου και, ιδίως, για να εξειδικεύσει αόριστες νομικές έννοιες, που αυτός τυχόν περιέχει, ή για να υπαγάγει ή όχι σ' αυτόν τα εκάστοτε κρίσιμα πραγματικά περιστατικά. Αντίθετα, όταν το δικαστήριο χρησιμοποιεί εσφαλμένα ή παραλείπει να χρησιμοποιήσει τα διδάγματα της κοινής πείρας για να διαγνώσει αν συντρέχουν ή όχι τα εκάστοτε αποδεικτέα περιστατικά ή για να εκτιμήσει την αποδεικτική αξία των αποδεικτικών μέσων ή στοιχείων, δεν στοιχειοθετείται ο προαναφερόμενος λόγος αναιρέσεως, αφού, όπως προκύπτει από τα άρθρα 336 παρ. 4 και 339 του Κ.Πολ.Δ. , τα διδάγματα της κοινής πείρας δεν συμπεριλαμβάνονται στα αποδεικτικά μέσα (Ολ.Α.Π. 8/2005, Α.Π. 589/2020). Για να είναι ορισμένος ο σχετικός λόγος αναίρεσης, πρέπει να προσδιορίζονται στο αναιρετήριο: α) Τα επικαλούμενα διδάγματα της κοινής πείρας που δεν χρησιμοποιήθηκαν ή χρησιμοποιήθηκαν εσφαλμένα από το δικαστήριο της ουσίας, β) ο κανόνας ουσιαστικού δικαίου για την ερμηνεία ή εφαρμογή του οποίου έγινε ή δεν έγινε εσφαλμένη χρήση των διδαγμάτων της κοινής πείρας, γ) η φερομένη ως εσφαλμένη έννοια που αποδόθηκε από το δικαστήριο της ουσίας στον συγκεκριμένο κανόνα δικαίου, όπως προκύπτει από τα διδάγματα της κοινής πείρας που το δικαστήριο εσφαλμένα εφάρμοσε ή δεν εφάρμοσε και δ) η προβαλλομένη, ως ορθή, έννοια του ιδίου κανόνα δικαίου, η οποία προκύπτει από τα επικαλούμενα διδάγματα της κοινής πείρας που η απόφαση δεν χρησιμοποίησε ή χρησιμοποίησε εσφαλμένα. Διαφορετικά, ο λόγος αναίρεσης είναι αόριστος και απορρίπτεται ως απαράδεκτος (Α.Π. 762/2025, Α.Π. 623/2025, Α.Π. 412/2022). Επιπλέον, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 19 του Κ.Πολ.Δ. , αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και, ιδίως, αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την διάταξη αυτή, που αποτελεί κύρωση της παραβάσεως του άρθρου 93 παρ. 3 του Συντάγματος, 1975/1986/2003/2008/2019 προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος από αυτή λόγος αναιρέσεως ιδρύεται όταν, στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού, δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας) ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία).

Εξάλλου, το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος προτάσεως προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της αποφάσεως στο αποδεικτικό της πόρισμα, και να μην καταλείπονται αμφιβολίες (Α.Π. 149/2020, Α.Π. 1431/2017). Για να είναι δε, ορισμένος ο από τον αριθμό 19 του ως άνω άρθρου λόγος αναιρέσεως για ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες, όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 118 αριθμ. 4, 566 παρ. 1 και 577 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δ. , αφού το δικαστήριο της ουσίας ερεύνησε την υπόθεση στην ουσία της, πρέπει να καθορίζονται : α) Η συγκεκριμένη διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που φέρεται ότι παραβιάστηκε, καθόσον ο κανόνας αυτός προσδιορίζει το ζήτημα που έχει ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, β) οι ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες και σε τι συνίσταται η ανεπάρκεια και αντιφατικότητα αυτών και γ) όλες οι κρίσιμες ουσιαστικές παραδοχές της προσβαλλομένης αποφάσεως, με πληρότητα και όχι αποσπασματικά, δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε του δικαστήριο ότι προέκυψαν από τις αποδείξεις ως θεμελιωτικά της κρίσεώς του για το βάσιμο ή αβάσιμο της αγωγής, γιατί διαφορετικά ο σχετικός αναιρετικός λόγος είναι αόριστος, χωρίς να είναι επιτρεπτή η συμπλήρωσή του με παραπομπή σε άλλα διαδικαστικά έγγραφα ή στην προσβαλλομένη απόφαση (Α.Π. 1300/2024, Α.Π. 522/2024).

Επιπλέον, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 11α του Κ.Πολ.Δ. , αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει. Ο αναιρετικός αυτός λόγος ιδρύεται όταν το δικαστήριο λάβει υπόψη αποδεικτικό μέσο, που δεν περιλαμβάνεται στα περιοριστικά καθοριζόμενα από το άρθρο 339 του Κ.Πολ.Δ. αποδεικτικά μέσα ή όταν περιλαμβάνεται σ' αυτά, αλλά δεν επιτρέπεται η χρήση του στη συγκεκριμένη περίπτωση (Ολ.Α.Π. 2/2008, Α.Π. 529/2023, Α.Π. 1389/2021). Τέλος, σύμφωνα με το άρθρο 340 αριθμ. 1 του Κ.Πολ.Δ. , όπως ισχύει μετά την 01-01-2016 (και την κατάργηση με τον ν. 4335/2015 του άρθρου 270 του Κ.Πολ.Δ.), το οποίο εφαρμόζεται και στη διαδικασία ενώπιον του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, στις υποθέσεις που εκδικάζονται κατά την τακτική διαδικασία, λαμβάνονται υπόψη αποδεικτικά μέσα, τα οποία πληρούν τους όρους του νόμου, σύμφωνα με την προβλεπομένη αποδεικτική αξία καθενός, αλλά και αποδεικτικά μέσα, τα οποία δεν πληρούν τους όρους του νόμου και τα οποία, με την επιφύλαξη των άρθρων 393 και 394 του Κ.Πολ.Δ. , δηλαδή μόνον εφόσον είναι επιτρεπτή η εμμάρτυρη απόδειξη, εκτιμώνται και αξιολογούνται ελεύθερα, παράλληλα με τα πληρούντα τους όρους του νόμου αποδεικτικά μέσα. Έτσι, στην τακτική διαδικασία λαμβάνονται υπόψη, αδιακρίτως πλέον, και έγγραφα αχρονολόγητα, ανεπικύρωτα, άκυρα και μη συντεταγμένα κατ' αποδεικτικό τύπο, καθώς και ιδιωτικά ανυπόγραφα ή υπέρ του εκδότη τους, γενικά δε, κάθε είδους έγγραφα. Δεν λαμβάνονται υπόψη μόνο τα πλαστά ή μη γνήσια έγγραφα, διότι δεν συγχωρείται η χρησιμοποίηση ψευδών αποδεικτικών στοιχείων και ένορκες βεβαιώσεις, για τις οποίες δεν τηρήθηκε η προβλεπόμενη από τον νόμο διαδικασία (Α.Π. 808/2025, Α.Π. 124/2023, Α.Π. 150/2022).
Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως ο αναιρεσείων προσάπτει στην αναιρεσιβαλλομένη απόφαση αναιρετικές πλημμέλειες εκ των αριθμ. 1α και 11α του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. Ως προς την εκ του αριθμού 1α του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. αποδιδομένη πλημμέλεια, ο αναιρεσείων διατείνεται ότι η αγωγή κρίθηκε ορισμένη, ενώ ήταν αόριστη, ως προς την περιγραφή του ακινήτου, διότι, ενώ το επίδικο ακίνητο ήταν τμήμα μεγαλυτέρου ακινήτου και απαιτούνταν ο προσδιορισμός του στην ευρύτερη έκταση, η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση αρκέστηκε, για το ορισμένο της αγωγής, στο ενσωματωμένο σε αυτήν τοπογραφικό διάγραμμα. Ο λόγος αυτός δεν συνιστά πλημμέλεια εκ του αριθμού 1α του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. , διότι σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στις προηγηθείσες νομικές σκέψεις, νομική είναι η αοριστία που συνδέεται με τη νομική εκτίμηση του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού, ενώ η ελλιπής περιγραφή του αντικειμένου της αγωγής θεμελιώνει πλημμέλεια εκ του αριθμού 8 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. Εκτιμώμενος, όμως, κατά το σκέλος αυτό, ο ως άνω λόγος αναιρέσεως, ως αιτίαση εκ του αριθμού 8 είναι αβάσιμος, διότι αφ ενός μεν, από την παραδεκτή επισκόπηση της αγωγής, αλλά και από όσα ο αναιρεσείων εκθέτει στο αναιρετήριο, στην αγωγή, και προκειμένου να περιγραφεί το επίδικο ακίνητο, είχε ενσωματωθεί σχετικό τοπογραφικό διάγραμμα.

Περαιτέρω, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως κατά το σκέλος του που ο αναιρεσείων μέμφεται την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση, κατ' εκτίμηση αυτού, για την εκ του αριθμού 11α πλημμέλεια, διότι το τοπογραφικό που είχε προσκομιστεί και λήφθηκε υπόψη από το δικαστήριο ήταν ελλιπές και δεν πληρούσε τους όρους του ν. 4495/2017 (άρθρο 39), διότι δεν περιελάμβανε υπεύθυνη δήλωση του ιδιοκτήτη και δήλωση του μηχανικού, δεν αποτύπωνε τα όρια των όμορων, δεν αποτύπωνε κτίσματα, δεν περιελάμβανε βεβαίωση μηχανικού κτλ είναι αβάσιμος, διότι, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στην νομική σκέψη, στις υποθέσεις που εκδικάζονται κατά την τακτική διαδικασία, όπως στην προκειμένη περίπτωση, λαμβάνονται υπόψη και αποδεικτικά μέσα, τα οποία δεν πληρούν τους όρους του νόμου και τα οποία εκτιμώνται και αξιολογούνται ελεύθερα, παράλληλα με τα πληρούντα τους όρους του νόμου αποδεικτικά μέσα. Άλλωστε, η υποχρέωση που ορίζει ο ν. 4495/2017 (άρθρο 39) για τήρηση συγκεκριμένων όρων κατά τη σύνταξη τοπογραφικών διαγραμμάτων δεν αφορά στην εγκυρότητα και στην αποδεικτική τους δύναμη, ως εγγράφων που προσκομίζονται στα δικαστήρια, αλλά στην σύνταξή τους όταν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν κατά την διαδικασία έκδοσης οικοδομικών αδειών. Με τον δεύτερο λόγο και το δεύτερο σκέλος του τρίτου λόγου αναιρέσεως αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, πλημμέλεια συνισταμένη στο ότι το Εφετείο απέρριψε με ανεπαρκείς αιτιολογίες τον ισχυρισμό του αναιρεσείοντος ότι είχε αποκτήσει την κυριότητα του επιδίκου με τακτική χρησικτησία και δεν αιτιολόγησε επαρκώς τις υλικές πράξεις νομής στο επίδικο από τον δικαιοπάροχο του αναιρεσιβλήτου και τον ίδιο τον αναιρεσίβλητο, καθώς επίσης στο ότι η προσβαλλόμενη δεν αιτιολόγησε την ύπαρξη αμέλειας του αναιρεσείοντος, ως προς το γεγονός ότι υπήρχε ήδη μεταγεγραμμένος τίτλος από τον αναιρεσίβλητο, που αφορούσε στο επίδικο ακίνητο, δεχόμενο ότι με σχετικό έλεγχο στα δημόσια βιβλία θα μπορούσε αυτός να διαπιστώσει την μεταγραφή της υπ' αριθμ. …/1998 αποδοχής κληρονομίας του αναιρεσίβλητου. Ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι αόριστος, και, τούτο, διότι στο αναιρετήριο δεν αναφέρεται σε τι συνίσταται η αποδιδομένη στην προσβαλλομένη απόφαση πλημμέλεια της ελλείψεως νόμιμης βάσεως, το υπαγωγικό σφάλμα του Δικαστηρίου καθώς και οι ελλείψεις στις αιτιολογίες και, επιπλέον, δεν περιλαμβάνονται στο αναιρετήριο οι πλήρεις παραδοχές της προσβαλλομένης αποφάσεως. Αντιθέτως, ο αναιρεσείων εξαντλείται στον σχολιασμό των αποδεικτικών παραδοχών της προσβαλλομένης αποφάσεως, των οποίων προσπαθεί να αναδείξει τα σφάλματα, υπό το πρόσχημα των ως άνω αναιρετικών πλημμελειών, καίτοι ο έλεγχος των αποδεικτικών παραδοχών της αποφάσεως εκφεύγει της εξουσίας του Δικαστηρίου τούτου. Με το πρώτο σκέλος του τρίτου λόγου αναιρέσεως, ο αναιρεσείων μέμφεται την προσβαλλομένη απόφαση για την αναιρετική πλημμέλεια εκ του αριθμού 1β του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. , διότι το Εφετείο με τις παραδοχές του παραβίασε τα διδάγματα κοινής πείρας, κρίνοντας ότι ο ίδιος επέδειξε βαριά αμέλεια, ως προς την επιμέλειά του προς το επίδικο ακίνητο. Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος εξαιτίας της αοριστίας του, διότι, σύμφωνα με τη νομική σκέψη, δεν αναφέρονται στο αναιρετήριο: α) Τα επικαλούμενα διδάγματα της κοινής πείρας που δεν χρησιμοποιήθηκαν ή χρησιμοποιήθηκαν εσφαλμένα από το δικαστήριο της ουσίας, β) ο κανόνας ουσιαστικού δικαίου για την ερμηνεία ή εφαρμογή του οποίου έγινε ή δεν έγινε εσφαλμένη χρήση των διδαγμάτων της κοινής πείρας, γ) η φερομένη ως εσφαλμένη έννοια που αποδόθηκε από το Δικαστήριο στον συγκεκριμένο κανόνα δικαίου, όπως προκύπτει από τα διδάγματα της κοινής πείρας που το Δικαστήριο εσφαλμένα εφάρμοσε ή δεν εφάρμοσε και δ) η προβαλλομένη ως ορθή έννοια του ίδιου κανόνα δικαίου, η οποία προκύπτει από τα επικαλούμενα διδάγματα της κοινής πείρας που η απόφαση δεν χρησιμοποίησε ή χρησιμοποίησε εσφαλμένα. Απαράδεκτος είναι ο ίδιος λόγος, επιπλέον, διότι στο αναιρετήριο δεν περιλαμβάνονται οι πλήρεις παραδοχές της προσβαλλομένης αποφάσεως, υπό τις οποίες συντελέστηκε η υποτιθέμενη παραβίαση εκ πλαγίου διάταξης ουσιαστικού δικαίου. Επιπλέον, η σχετική αιτίαση είναι απαράδεκτη και για τον λόγο ότι, υπό την κατ' επίφαση πλημμέλεια εκ του αριθμού 1β του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. , πλήττεται η αναιρετικά ανέλεγκτη, κατά το άρθρο 561 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ. , περί τα πράγματα κρίση του Δικαστηρίου της ουσίας. Κατόπιν αυτών και εφόσον δεν υπάρχει άλλος λόγος αναιρέσεως προς εξέταση, πρέπει η αίτηση αναιρέσεως να απορριφθεί. Ακολούθως, πρέπει να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο, ενόψει της ήττας του αναιρεσείοντος (άρθρο 495 παρ. 3 εδάφ. ε' του Κ.Πολ.Δ.). Τέλος, πρέπει να καταδικαστεί ο αναιρεσείων, λόγω της ήττας του, στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτού (άρθρα 106,176,183 παρ. 1 189 παρ. 1και 191 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από …2023 αίτηση αναιρέσεως κατά της υπ' αριθμ. 132/2022 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Καλαμάτας.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή του παραβόλου που κατατέθηκε από τον αναιρεσείοντα για την άσκηση της αναίρεσης στο δημόσιο ταμείο.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στην δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, ποσού δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 17 Δεκεμβρίου 2025.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 21 Μαΐου 2026.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή