Αριθμός 1109/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Ελπίδα Σιμιτοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελένη Χροναίου, Μαρία-Μάριον Δερεχάνη, Βάϊα Ζαρχανή και Στυλιανό Κακαβιά, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 4η Νοεμβρίου 2025, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ναυτικής εταιρείας με την επωνυμία "ΚΙΑΡΑ ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στην Αθήνα και δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο. Κατά τη δικάσιμο της …2025, η αναιρεσείουσα είχε εκπροσωπηθεί από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Στέφανο Λύρα, ο οποίος είχε καταθέσει προτάσεις.

Του αναιρεσίβλητου: Ν. Λ. του Α. , κατοίκου ... , που παραστάθηκε μετά της πληρεξουσίας δικηγόρου Μαρίας Λειβιδιώτου-Σαξώνη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από …2018 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν η 1672/2020 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 522/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας, ζητεί η αναιρεσείουσα με την από …2022 αίτησή της, η οποία συζητήθηκε κατά τη δικάσιμο της …2025, χωρίς να εκδοθεί απόφαση. Με τη με αριθμό …/2025 πράξη της Προέδρου του Αρείου Πάγου Ιωάννας Κλάπα-Χριστοδουλέα και την υπ' αριθμ. …/2025 Πράξη του Προέδρου του Β1 Πολιτικού Τμήματος, ορίστηκε, κατ' εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 307 του ΚΠολΔ, η δικάσιμος, που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας.

Κατά την οίκοθεν συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγήτρια ορίσθηκε η Αρεοπαγίτης Ελένη Χροναίου. Για την πιστοποίηση των παραπάνω συντάχθηκε αυτό το πρακτικό.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 307 ΚΠολΔ, η οποία έχει εφαρμογή και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση (άρθρο 573 παρ. 1 του ΚΠολΔ), προκύπτει ότι αν για οποιοδήποτε λόγο που παρουσιάζεται μετά το τέλος της συζήτησης της υπόθεσης, καταστεί αδύνατη η έκδοση της απόφασης (παραίτηση, παύση δικαστή κ.λ.π.), η συζήτηση επαναλαμβάνεται με τον ορισμό νέας δικασίμου και κοινοποίηση κλήσης προς τους διαδίκους, ενέργειες που λαμβάνουν χώρα με την επιμέλεια είτε κάποιου εκ των διαδίκων, είτε της γραμματείας του δικαστηρίου (Α.Π. 1443/2023, 2113/2022, 1763/2022). Και ναι μεν στο άρθρο 307 ΚΠολΔ δεν μνημονεύεται ρητώς, όπως στο άρθρο 254 ΚΠολΔ, ότι η επαναλαμβανόμενη συζήτηση αποτελεί συνέχεια της προηγούμενης, όμως δεν συντρέχει δικαιολογητικός λόγος να αντιμετωπιστούν κατά διαφορετικό τρόπο οι δύο περιπτώσεις, διότι οι πιο πάνω διατάξεις διαφέρουν μόνον ως προς τον λόγο της επανάληψης, ο οποίος στην περίπτωση του άρθρου 307 ΚΠολΔ δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα κάποιου διαδίκου και, συνεπώς, δεν δικαιολογείται να υφίσταται αυτός, αν δεν εμφανιστεί ή δεν εμφανιστεί προσηκόντως ή δεν καταθέσει εκ νέου προτάσεις, δυσμενέστερη μεταχείριση, δηλαδή να δικαστεί ερήμην και να υποστεί τις σχετικές συνέπειες. Συνακόλουθα, η αρχική και η επαναλαμβανόμενη συζήτηση συνθέτουν μια συζήτηση και ο διάδικος, ο οποίος δεν παρίσταται στην επαναλαμβανόμενη, είχε όμως παραστεί στην αρχική, δικάζεται αντιμωλία, ο διάδικος δε, που είχε καταθέσει προτάσεις κατά την αρχική συζήτηση και παρίσταται στην επαναλαμβανόμενη συζήτηση, δεν απαιτείται να καταθέσει εκ νέου προτάσεις (Α.Π. 1081/2025, 723/2025, 1493/2024, 702/2024, 76/2024, 156/2024, 214/2023, 674/2023, 1380/2023, 17/2023, 701/2023).

Στην προκειμένη περίπτωση, μετά την έκδοση της με αριθμό …/2025 Πράξης της Προέδρου του Αρείου Πάγου, με την από …2025 και με αριθμό …/2025 Πράξη του Προέδρου του παρόντος Β1 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου νόμιμα επαναλαμβάνεται η συζήτηση της από …2022 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης στη Γραμματεία του εκδόσαντος την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση Δικαστηρίου …2022 αίτησης αναίρεσης, κατ' εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 307 του ΚΠολΔ, μετά τη διαπίστωση, για τους λόγους που εκτίθενται στην ως άνω Πράξη, αδυναμίας για την έκδοση απόφασης επί της αίτησης αυτής, η οποία είχε συζητηθεί ενώπιον του Β1 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, κατά τη δικάσιμο της …2024, ορίστηκε δε με την ως άνω Πράξη νέα δικάσιμος για τη συζήτηση της ένδικης αίτησης η αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας (…2025). Από το με ημερομηνία …2025 αποδεικτικό επίδοσης του επιμελητή Δικαστηρίων του Πρωτοδικείου … Ν. Κ., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της προαναφερθείσας με αριθμό …/2025 Πράξης του Προέδρου του Β1 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, με πράξη ορισμού δικασίμου της ένδικης υπόθεσης για τη δικάσιμο της …2025, καθώς και της από …2025 κλήσης της Γραμματέως του ως άνω Τμήματος προς επανασυζήτηση αυτής για την ως άνω δικάσιμο, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στον Δικηγόρο Πειραιώς Στέφανο Λύρα του Βασιλείου, ως πληρεξούσιο δικηγόρο και αντίκλητο της αναιρεσείουσας (άρθρο 143 παρ.1 και 3 ΚΠολΔ), στον οποίο αυτή είχε χορηγήσει ειδική πληρεξουσιότητα και την είχε εκπροσωπήσει ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, κατά την αρχική συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης στη δικάσιμο της …2024 και είχε καταθέσει τις από 23-02-2024 προτάσεις. Από τα στοιχεία δε του φακέλου της υπόθεσης δεν προκύπτει ότι η αναιρεσείουσα γνωστοποίησε με δικόγραφο στον αναιρεσίβλητο την αντικατάσταση του ως άνω δικηγόρου (άρθρο 143 παρ. 1 ΚΠολΔ).

Εξάλλου, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης, κατά τη νέα συζήτηση της αίτησης αναίρεσης στην τελευταία αυτή δικάσιμο (…2025), οπότε η υπόθεση εκφωνήθηκε νόμιμα από τη σειρά του οικείου πινακίου, η αναιρεσείουσα δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο ούτε κατατέθηκε, ως προς αυτήν, κατά το άρθρο 242 παρ. 2 του ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση (άρθρο 573 παρ. 1 του ΚΠολΔ), δήλωση ότι δεν θα παραστεί κατά την εκφώνηση της υπόθεσης. Εφόσον δε, η επαναλαμβανόμενη, με την ως άνω πράξη, συζήτηση της υπόθεσης αποτελεί συνέχεια της προηγούμενης και όχι νέα συζήτηση, η αναιρεσείουσα, η οποία παραστάθηκε προσηκόντως στην αρχική συζήτηση κατά τη δικάσιμο της …2024 και δεν παραστάθηκε στην επαναλαμβανόμενη συζήτηση αυτής, αν και κλήθηκε νομότυπα κατά τα άνω να παραστεί, θεωρείται παρούσα.
Με την υπό κρίση αίτηση αναίρεσης διώκεται, υπό την επίκληση των διαλαμβανομένων αιτιάσεων, η αναίρεση της εκδοθείσας κατ' αντιμωλία των διαδίκων, κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών (εργατικών) διαφορών (άρθρα 614, 621, 622 του ΚΠολΔ και 82 του Κ.Ι.Ν.Δ.), με αριθμό 522/2021 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς (Ναυτικό Τμήμα), το οποίο συνεκδίκασε: α) την από …2020 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης …2020 έφεση του ενάγοντος και ήδη αναιρεσιβλήτου και β) την από …2020 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης …2020 αντίθετη έφεση της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας κατά της εκδοθείσας κατ' αντιμωλία των διαδίκων, κατά την ίδια ως άνω ειδική διαδικασία, με αριθμό 1672/2020 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, το οποίο δέχθηκε εν μέρει, ως βάσιμη κατ' ουσίαν, την από …2018 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης …2018 αγωγή του ενάγοντος και ήδη αναιρεσιβλήτου, με αντικείμενο αξιώσεις: α) από διαδοχικά προσύμφωνα ναυτικής εργασίας αορίστου χρόνου, που συνήψε με τις αναφερόμενες στην αγωγή ναυτικές εταιρείες, οι οποίες ασκούσαν τον εφοπλισμό του υπό ελληνική σημαία πλοίου "ΚΙΑΡΑ", κυριότητας της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας ναυτικής εταιρείας με την επωνυμία "ΚΙΑΡΑ ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", η οποία από …2017 ήταν και πλοιοκτήτρια αυτού, β) από αδικοπραξία και γ) επικουρικά από αδικαιολόγητο πλουτισμό. Με την προσβαλλόμενη απόφαση, το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο δέχθηκε τυπικά αμφότερες τις εφέσεις και την μεν έφεση της εναγομένης απέρριψε κατ' ουσίαν, την δε έφεση του ενάγοντος δέχθηκε κατ' ουσίαν και, στη συνέχεια, αφού εξαφάνισε στο σύνολό της την εκκληθείσα απόφαση του πρωτοδίκως δικάσαντος Δικαστηρίου, κράτησε και δίκασε κατ' ουσίαν την υπόθεση, κατ' άρθρο 535 παρ. 1 του ΚΠολΔ, δέχθηκε εν μέρει την ένδικη αγωγή και υποχρέωσε την εναγομένη να καταβάλει στον ενάγοντα το ποσό των δέκα εννέα χιλιάδων διακοσίων εβδομήντα δύο ευρώ και ογδόντα οκτώ λεπτών (19.272,88), αντί του πρωτοδίκως επιδικασθέντος χρηματικού ποσού των τεσσάρων χιλιάδων διακοσίων πενήντα πέντε ευρώ και οκτώ λεπτών (4.255,08), με το νόμιμο τόκο από την επομένη της απόλυσής του. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, εντός της κατά νόμο διετούς καταχρηστικής προθεσμίας, ως εκ του χρόνου δημοσίευσης της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, καθόσον κατατέθηκε στη Γραμματεία του εκδόσαντος την απόφαση αυτή Δικαστηρίου στις 27-12-2022 και δεν προκύπτει η, με επιμέλεια οποιουδήποτε διαδίκου, επίδοση της απόφασης, η οποία δημοσιεύθηκε στις 29-10-2021, ούτε άλλωστε οι διάδικοι επικαλούνται επίδοση αυτής (άρθρα 552, 553 παρ. 1β', 556 παρ. 1, 558, 564 παρ. 3, 566 παρ. 1 και 144 του ΚΠολΔ). Είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 του ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω, ως προς το παραδεκτό και τη βασιμότητα των διαλαμβανομένων σε αυτή λόγων αναίρεσης (άρθρο 577 παρ. 3 του ΚΠολΔ).
Όπως προκύπτει από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 84, 105 και 106 του Κ.Ι.Ν.Δ. (Ν. 3816/1958), γίνεται διάκριση μεταξύ των εννοιών της πλοιοκτησίας, της κυριότητας πλοίου και του εφοπλισμού. Η πλοιοκτησία υποδηλώνει κυριότητα και εφοπλισμό, έτσι ώστε, όταν τα τελευταία αυτά στοιχεία αποχωρίζονται, να υπάρχει αφενός κυριότητα του πλοίου και αφετέρου εφοπλισμός (Α.Π. 230/2025, 477/2021, 11/2009).

Εξάλλου, κατά τις διατάξεις των άρθρων 74, 75 παρ. 1 εδ. β' και 76 παρ. 1 του ιδίου ως άνω Κώδικα, όπως ίσχυαν πριν την κατάργησή τους με τα άρθρα 292 και 293 του νέου Κ.Ι.Ν.Δ. (Ν. 5020/2023), η σύμβαση ναυτολόγησης ορισμένου ή αορίστου χρόνου δύναται να καταγγελθεί από τον ναυτικό κατά πάντα χρόνο, εάν ο πλοίαρχος υποπέσει σε βαρεία παράβαση των έναντι του ναυτικού καθηκόντων του. Στην περίπτωση αυτή, οφείλεται αποζημίωση, η οποία είναι ίση με τον μισθό δέκα πέντε ημερών και σε περίπτωση κατά την οποία η λύση της σύμβασης έγινε στην αλλοδαπή, η αποζημίωση διπλασιάζεται προκειμένου για λιμένα της Μεσογείου, του Ευξείνου Πόντου, της Ερυθράς Θάλασσας ή της Ευρώπης, τριπλασιάζεται δε προκειμένου για οποιονδήποτε άλλο λιμένα. Βαρεία παράβαση των καθηκόντων του πλοιάρχου νοείται, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 200, 281 και 288 του Α.Κ., εκείνη εξαιτίας της οποίας δεν δύναται να αξιωθεί στη συγκεκριμένη περίπτωση από τον ναυτικό, κατά τις αρχές της καλής πίστης και των συναλλακτικών ηθών, να συνεχίσει να εργάζεται στο πλοίο, εμμένοντας στη σύμβαση, αλλά επιβάλλεται η εκ μέρους αυτού καταγγελία της σύμβασης ναυτολόγησης, κατά την έννοια των ως άνω διατάξεων. Τέτοια παράβαση συνιστά, μεταξύ άλλων, και η καθυστέρηση καταβολής στον ναυτικό των αποδοχών του, στην έκταση που αυτές είναι αναγκαίες για τη συντήρηση του ιδίου και της οικογένειάς του και εφόσον η καθυστέρηση αυτή δεν είναι συνήθης ή δικαιολογημένη από τη φύση ή την ιδιορρυθμία της ναυτικής εργασίας και δεν υπάρχει εύλογη αμφιβολία στον πλοιοκτήτη ή τον πλοίαρχο για την υποχρέωση καταβολής της συγκεκριμένης μισθολογικής παροχής ή για το ύψος αυτής. Η βαρεία παράβαση δεν απαιτείται να υπάρχει αποκλειστικά στο πρόσωπο του πλοιάρχου, στον οποίο αναφέρεται η ως άνω διάταξη του άρθρου 74 του Κ.Ι.Ν.Δ. Αρκεί να υπάρχει στο πρόσωπο του πλοιοκτήτη ή του εφοπλιστή ή άλλου σχετιζόμενου με το πλοίο, εφόσον η παράβαση συνιστά, κατά τα προεκτεθέντα, αθέτηση βασικών υποχρεώσεων έναντι του ναυτικού. Επίσης, από τις ως άνω διατάξεις, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 167 και 168 του Α.Κ., συνάγεται ότι η καταγγελία της σύμβασης ναυτολόγησης είναι μονομερής και απευθυντέα δικαιοπραξία, που αναπτύσσει την άμεση διαπλαστική της ενέργεια από τη στιγμή που λαμβάνει γνώση αυτής ο παραλήπτης, κατά το άρθρο 167 του Α.Κ., πρέπει δε αυτή (καταγγελία) να περιέχει σαφή και αναμφίβολη βούληση του καταγγέλλοντος να λύσει μονομερώς τη σύμβαση, έτσι ώστε να μην καταλείπεται στον αντισυμβαλλόμενο αμφιβολία, ως προς τη λύση ή όχι της σύμβασης (Α.Π. 230/2025, 1909/2023, 377/2022, 1343/2021, 524/2018).

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 1 εδ. α' του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του ή εάν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και εάν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή, όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σε αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, ήτοι εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης, που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού (Ολ.Α.Π. 1/2016, 2/2013, 7/2006). Με τον παραπάνω λόγο αναίρεσης, για το ορισμένο του οποίου πρέπει να καθορίζονται στο αναιρετήριο τόσο η διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάστηκε, όσο και το αποδιδόμενο στην προσβαλλόμενη απόφαση νομικό σφάλμα, ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής και των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων, ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κ.λ.π. ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν (Ολ.Α.Π. 20/2005, 4/2023, 4/2021, 1/2021, Α.Π. 1857/2024, 64/2022, 19/2022). Στην τελευταία δε περίπτωση, η παραβίαση του κανόνα αυτού ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο, αποκλειστικά και μόνο με βάση τα πραγματικά περιστατικά που δέχεται το δικαστήριο της ουσίας ότι αποδείχθηκαν ή ότι δεν αποδείχθηκαν (Ολ.Α.Π. 3/2020, Α.Π. 2052/2022, 477/2022, 9/2022, 1575/2021, 109/2020, 319/2017).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και, ιδίως, αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Από τη διάταξη αυτή, η οποία αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ. 3 εδ. α' του Συντάγματος, που επιτάσσει ότι κάθε δικαστική απόφαση πρέπει να είναι ειδικά και εμπεριστατωμένα αιτιολογημένη, προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος από αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται, όταν στην ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας) ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται, βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία) (Ολ.Α.Π. 1/1999). Ειδικότερα, αντιφατικές αιτιολογίες έχει η απόφαση, όταν τα πραγματικά περιστατικά που αναφέρονται σε αυτήν και στηρίζουν το αποδεικτικό πόρισμά της για κρίσιμο ζήτημα, δηλαδή για ζήτημα αναφορικά με ισχυρισμό των διαδίκων που τείνει στη θεμελίωση ή κατάλυση του επιδίκου δικαιώματος, συγκρούονται μεταξύ τους και αλληλοαναιρούνται, αποδυναμώνοντας, έτσι, την κρίση της απόφασης για την υπαγωγή ή μη της συγκεκριμένης ατομικής περίπτωσης, στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που συνιστά και το νομικό χαρακτηρισμό της ατομικής περίπτωσης. Αντίστοιχα, ανεπάρκεια αιτιολογίας υπάρχει όταν από την απόφαση δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά, που είτε είναι κατά νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση, στη συγκεκριμένη περίπτωση, της διάταξης ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε, είτε αποκλείουν την εφαρμογή της, όχι όμως όταν υφίστανται ελλείψεις στην ανάλυση, στάθμιση και γενικώς στην εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση των αποδείξεων εκτίθεται με σαφήνεια και πληρότητα (Ολ.Α.Π. 15/2006, Α.Π. 1532/2023, 2041/2022, 109/2020, 1238/2019). Δηλαδή, μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε (Α.Π. 1227/2024, 617/2022, 467/2021, 50/2020, 598/2019). Τα επιχειρήματα δε του δικαστηρίου, που σχετίζονται με την εκτίμηση των αποδείξεων, δεν συνιστούν παραδοχές επί τη βάσει των οποίων διαμορφώνεται το αποδεικτικό πόρισμα και, ως εκ τούτου, δεν αποτελούν "αιτιολογία", ώστε στο πλαίσιο της διάταξης του αριθμού 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ να επιδέχονται μομφή για αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια (Α.Π. 317/2022, 1388/2019).

Ούτε, εξάλλου, ιδρύεται ο ανωτέρω λόγος αναίρεσης του αριθμού 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, εξαιτίας του ότι το δικαστήριο δεν αναλύει ιδιαιτέρως και διεξοδικά τα, μη συνιστώντα αυτοτελείς ισχυρισμούς, επιχειρήματα των διαδίκων (Α.Π. 1266/2017, 1420/2013).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την κατ' άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της υπόθεσης προκύπτουν τα εξής: Με την από …2018 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης …2018 αγωγή του, απευθυνόμενη ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος εξέθετε ότι δυνάμει διαδοχικών προσυμφώνων ναυτικής εργασίας αορίστου χρόνου, ναυτολογήθηκε, με την ειδικότητα του ναύτη, από 10-04-2017 και κατά τα ειδικότερα αναφερόμενα χρονικά διαστήματα, αντί συμφωνημένου μηνιαίου κλειστού μισθού, ύψους δύο χιλιάδων οκτακοσίων σαράντα πέντε ευρώ και ενενήντα έξι λεπτών (2.845,96 Ευρώ), και σύμφωνα με τους όρους της ισχύουσας κατά τον χρόνο εκείνο συλλογικής σύμβασης ναυτικής εργασίας (ΣΣΝΕ) για τα πληρώματα των ακτοπλοϊκών επιβατηγών πλοίων, για την εκτέλεση εργασιών στο υπό ελληνική σημαία Ε/Γ-Ο/Γ πλοίο "ΚΙΑΡΑ", κυριότητας της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας εταιρείας και πλοιοκτησίας αυτής από 1.11.2017, η οποία είχε αναθέσει τον εφοπλισμό του από …2016 έως …2017 στις αναφερόμενες στην αγωγή ναυτιλιακές εταιρείες, με τις οποίες αυτός (ενάγων) συνήψε τις ένδικες συμβάσεις εργασίας. Ότι παρείχε τις υπηρεσίες του μέχρι τις 22.11.2017, οπότε λύθηκε η σύμβαση εργασίας του, κατόπιν καταγγελίας του ιδίου, λόγω βαριάς παράβασης των καθηκόντων του πλοιάρχου του εν λόγω πλοίου, συνισταμένης στη μη καταβολή των δεδουλευμένων αποδοχών του για χρονικό διάστημα πλέον των δύο (2) μηνών. Ότι καθ' όλη την διάρκεια της εργασιακής του σχέσης πραγματοποιούσε υπερωρίες, εφόσον εργαζόταν καθημερινά επί 9 ώρες, κατά δε τα Σάββατα και τις αργίες επί 6 ώρες και τις Κυριακές επί 4 ώρες, χωρίς να λαμβάνει το σύνολο των συμφωνημένων αποδοχών του και τη νόμιμη αμοιβή του για υπερωριακή απασχόληση, εφόσον μόνο οι υπερωρίες του Σαββάτου και των αργιών περιλαμβάνονταν στον συμφωνημένο μισθό του, ενώ δεν έλαβε ούτε την αναλογία δώρου Χριστουγέννων 2017, ούτε του καταβλήθηκε η προβλεπόμενη από το άρθρο 76 του Κ.Ι.Ν.Δ. αποζημίωση απόλυσης. Στη συνέχεια, εξέθετε ότι ο πλοίαρχος προσέβαλε παράνομα και υπαίτια την επαγγελματική τιμή και υπόληψή του, καθόσον αρνήθηκε να παραλάβει την, εκ μέρους αυτού (ενάγοντος), από …2017 καταγγελία της επίδικης σύμβασης ναυτικής εργασίας και ανέγραψε ψευδώς στο ναυτικό του φυλλάδιο, ως λόγο απόλυσης, παράνομη απουσία του από το πλοίο, γεγονός που είχε ως συνέπεια να του ασκηθεί πειθαρχική δίωξη για το εν λόγω παράπτωμα και να δημιουργηθεί επιφυλακτικότητα και δυσπιστία στους μελλοντικούς εργοδότες του, αλλά και στους συναδέλφους του, καθόσον η ως άνω ψευδής εκ μέρους του πλοιάρχου καταγγελία τον εμφάνιζε ως άτομο που δεν εκτελεί τα καθήκοντά του. Ότι η προπεριγραφόμενη συμπεριφορά του πλοιάρχου του πλοίου "ΚΙΑΡΑ" συνιστά παράνομη προσβολή της προσωπικότητάς του, η οποία του προξένησε ηθική βλάβη, για την αποκατάσταση της οποίας δικαιούται χρηματικής ικανοποίησης. Ζήτησε δε, κυρίως με βάση τη σύμβαση εργασίας του και τις διατάξεις για τις αδικοπραξίες, όσον αφορά τη χρηματική ικανοποίηση, επικουρικά δε, με βάση τις διατάξεις για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό, να υποχρεωθεί η εναγομένη να του καταβάλει, για τις ανωτέρω αιτίες, το συνολικό ποσό των τριάντα δύο χιλιάδων τετρακοσίων δέκα τεσσάρων ευρώ και είκοσι τεσσάρων λεπτών (32.414,24), όπως τούτο αναλύεται στην αγωγή, με το νόμιμο τόκο από την επομένη της απόλυσής του, άλλως από την επομένη της επίδοσης της αγωγής και μέχρι την πλήρη εξόφληση. Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η με αριθμό 1672/2020 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, το οποίο δέχθηκε εν μέρει αυτήν ως βάσιμη κατ' ουσίαν, απορρίπτοντας ως ουσιαστικά αβάσιμα τα αγωγικά κονδύλια για υπερωριακή απασχόληση, αποζημίωση απόλυσης και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης και υποχρέωσε την εναγομένη να καταβάλει στον ενάγοντα το συνολικό ποσό των τεσσάρων χιλιάδων διακοσίων πενήντα πέντε ευρώ και οκτώ λεπτών (4.255,08) για διαφορές δεδουλευμένων αποδοχών και αναλογία δώρου Χριστουγέννων του έτους 2017, με το νόμιμο τόκο από την επομένη της απόλυσης του. Την ως άνω απόφαση προσέβαλαν αμφότεροι οι διάδικοι με τις από …2020 και …2020 αντίθετες εφέσεις τους. Επί των εφέσεων αυτών, το Μονομελές Εφετείο Πειραιώς εξέδωσε, κατόπιν συνεκδίκασης, την με αριθμό 522/2021 τελεσίδικη απόφασή του, με την οποία δέχθηκε τυπικά αυτές, απέρριψε δε κατ' ουσίαν την έφεση της εναγομένης και δέχθηκε εν μέρει κατ' ουσίαν την έφεση του ενάγοντος και, αφού εξαφάνισε την εκκληθείσα απόφαση, κράτησε και δίκασε κατ' ουσίαν την υπόθεση, κατ' άρθρο 535 παρ. 1 του ΚΠολΔ, δέχθηκε εν μέρει την ένδικη αγωγή, ως βάσιμη κατ' ουσίαν και υποχρέωσε την εναγομένη και ήδη αναιρεσείουσα να καταβάλει στον ενάγοντα και ήδη αναιρεσίβλητο το συνολικό ποσό των δέκα εννέα χιλιάδων διακοσίων εβδομήντα δύο ευρώ και ογδόντα οκτώ λεπτών (19.272,88) για αμοιβή υπερωριακής εργασίας, διαφορές δεδουλευμένων αποδοχών, αναλογία δώρου Χριστουγέννων έτους 2017, αποζημίωση απόλυσης και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, με το νόμιμο τόκο από την επομένη της απόλυσής του. Την αναίρεση της ως άνω εφετειακής απόφασης ζητεί η εναγομένη και ήδη αναιρεσείουσα με την υπό κρίση αίτησή της.
Από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης (άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ), κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο μέρος της, προκύπτει ότι το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, μετά από την εκτίμηση των προσκομισθέντων με επίκληση από τους διαδίκους αποδεικτικών μέσων, δέχθηκε, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του, ως προς την ουσία της ένδικης υπόθεσης, μεταξύ άλλων, τα εξής: "Δυνάμει διαδοχικών προσυμφώνων ναυτικής εργασίας αορίστου χρόνου, που καταρτίστηκαν μεταξύ του νομίμου εκπροσώπου της ναυτικής εταιρείας με την επωνυμία "ΤΖΑΜΠΟ ΤΖΕΤ ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που εδρεύει στον Πειραιά και ασκούσε από …2016 έως …2017 τον εφοπλισμό του υπό ελληνική σημαία Ε/Γ - Ο/Γ πλοίου "ΚΙΑΡΑ", [.....] πλοιοκτησίας της εναγομένης-εκκαλούσας-εφεσίβλητης ναυτικής εταιρείας με την επωνυμία "ΚΙΑΡΑ ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", που διατήρησε την κυριότητά του και, ακολούθως, ομοίως ανέθεσε τον εφοπλισμό του, για το χρονικό διάστημα από …2017 έως …2017, στην κυπριακή εταιρεία "SEA SPEED JET NIEVO LTD", με εγκατεστημένο γραφείο στον Πειραιά, και του ενάγοντος Ν. Λ., απογεγραμμένου ναυτικού, ήδη εκκαλούντος-εφεσιβλήτου, αυτός ναυτολογήθηκε στο Κερατσίνι, με την ειδικότητα του ναύτη, στο ως άνω πλοίο και παρείχε τις υπηρεσίες του από …2017 έως …2017, που απολύθηκε λόγω μεταθέσεως σε άλλο πλοίο, και από …2017 έως …2017, που απολύθηκε κατά την αρχική εγγραφή στο ναυτικό του φυλλάδιο, "αμοιβαία συναινέσει", που διαγράφηκε και ανεγράφη "λόγω παράνομης απουσίας από το πλοίο" [.....].

Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι, κατά την επίδικη χρονική περίοδο, το εν λόγω πλοίο είχε διακόψει τους πλόες και ήταν ακινητοποιημένο στο … Δραπετσώνας, όπου εκτελούνταν εργασίες επισκευής και συντήρησής του [.....].

Στην προκειμένη περίπτωση, από τα ίδια ως άνω αποδεικτικά στοιχεία, αποδείχθηκε ότι ο ενάγων στις …2017 προέβη σε καταγγελία της εργασιακής του σχέσης, λόγω μη καταβολής των δεδουλευμένων αποδοχών του, εγχειρίζοντας στον πλοίαρχο του πλοίου το με την ίδια ημερομηνία ιδιόχειρο σημείωμά του, το οποίο όμως αυτός αρνήθηκε να παραλάβει, με αποτέλεσμα ο ενάγων να αναγκαστεί να απευθυνθεί στο λιμεναρχείο Κερατσινίου, προκειμένου να καταθέσει την καταγγελία του. Εκεί τον παρέπεμψαν στον Τομέα Ασφαλείας του Κεντρικού Λιμεναρχείου Πειραιά και ακολούθως απευθύνθηκε στον Εισαγγελέα Πειραιά, σχετικά με την παράβαση του νόμου περί καταβολής των δεδουλευμένων αποδοχών. Το Λιμεναρχείο Πειραιά ενημέρωσε σχετικά την εναγομένη πλοιοκτήτρια εταιρεία, η οποία, δια του πλοιάρχου του εν λόγω πλοίου, τον κάλεσε να εμφανιστεί την επομένη 21.11.2017 ενώπιον της αρμόδιας λιμενικής αρχής Κερατσινίου, προκειμένου να συντελεστεί η απόλυσή του με την παρουσία και του ίδιου του πλοιάρχου, πλην όμως ο τελευταίος δεν εμφανίστηκε, ενώ ο αρχιπλοίαρχος του πλοίου, Ι. Γ., κάλεσε τον ενάγοντα στο Λιμεναρχείο Πειραιά, προς διευθέτηση των μεταξύ τους οικονομικών διαφορών, με πρόταση να του καταβληθεί περίπου το μισό από το οφειλόμενο ποσό, που δεν έγινε αποδεκτή από τον ενάγοντα. Την ίδια ημέρα, η εναγομένη έσπευσε να του καταβάλει με τις από …2017 ηλεκτρονικές πληρωμές μέσω της τράπεζας Alpha Βank, το ποσό των 949,21 ευρώ προς εξόφληση των δεδουλευμένων αποδοχών Οκτωβρίου 2017 και το ποσό των 1.778,63 ευρώ προς εξόφληση του μηνός Νοεμβρίου 2017, ούτως ώστε να εμφαίνεται ότι δεν υπήρχαν εκκρεμείς οφειλές, ενόψει της απολύσεώς του. Στη συνέχεια, ο πλοίαρχος τον κάλεσε πάλι να εμφανιστεί την επομένη, στις …2017, στην οικεία λιμενική αρχή, προκειμένου να τον απολύσει, πλην όμως, ομοίως, ενώ μετέβη εκεί ο ενάγων, όπως προκύπτει εναργώς ιδίως από την υπ' αριθ. πρωτ. …2018 βεβαίωση της Τομεάρχη Ασφαλείας-Ανάκρισης του Κεντρικού Λιμεναρχείου Πειραιά, περί της προσέλευσής του στην εν λόγω υπηρεσία από τις 20 έως τις 22.11.2017, αυτός δεν εμφανίστηκε. Τουναντίον, αυθημερόν προέβη στην απόλυσή του, προβαίνοντας στην καταγγελία της σύμβασης εργασίας του, με σχετική εγγραφή στο ημερολόγιο γέφυρας και ακολούθως στο ναυτικό του φυλλάδιο, λόγω δήθεν παράνομης απουσίας του από το πλοίο από τις 21.11.2017 και ώρα 12.30, αφότου δηλαδή είχαν προηγηθεί, ώρα 11.58, οι ως άνω τελευταίες τραπεζικές πληρωμές και επρόκειτο να εμφανιστεί μετά του απολυομένου ενάγοντος ενώπιον της οικείας λιμενικής αρχής, προς λήξη της εργασιακής του σχέσης, όπως τον είχε διαβεβαιώσει και, συνεπώς, δεν μπορούσε να αξιωθεί υπό τις εκτιθέμενες περιστάσεις από τον ενάγοντα, κατά τις αρχές της καλής πίστεως και των χρηστών συναλλακτικών ηθών, να συνεχίσει να εργάζεται στο πλοίο. Ενόψει των ανωτέρω, η γενόμενη από τον πλοίαρχο καταγγελία παρίσταται παράνομη και καταχρηστική, καθόσον ουδόλως στοιχειοθετείται παράπτωμα του ενάγοντος, που να τη δικαιολογεί, αφού ο ενάγων δεν απουσίαζε χωρίς άδεια από το πλοίο, αλλά εν γνώσει του πλοιάρχου και με την συναίνεσή του, ενόψει της συμφωνημένης απόλυσής του, συνεπεία της από …2017 καταγγελίας της σύμβασης εργασίας εκ μέρους του, λόγω της αδικαιολόγητης καθυστέρησης καταβολής των δεδουλευμένων αποδοχών του, που συνιστά βαριά παράβαση των καθηκόντων της πλοιοκτήτριας εναγομένης, λαμβανομένου υπόψη ότι δεν υπήρχε εύλογη σ' αυτήν αμφιβολία για την υποχρέωση καταβολής των οφειλομένων μισθολογικών παροχών.

Συνεπώς, δικαιούται αποζημίωση απόλυσης, η οποία [.....] ανέρχεται στο ποσό των 2.002,95 ευρώ [.....] πλην όμως αιτείται το έλασσον ποσό των 1.935,30 ευρώ, που κρίνεται επιδικαστέο [.....]".

Δέχθηκε περαιτέρω το Εφετείο ότι: "εξαιτίας της εκτιθέμενης παράνομης και καταχρηστικής, καθ' υπέρβαση των ορίων του διευθυντικού δικαιώματος της εναγομένης, συμπεριφοράς των οργάνων και προστηθέντων της, αντίθετα προς την καλή πίστη και τα χρηστά ήθη, να καταλογίσουν στον ενάγοντα, εν γνώσει τους ψευδώς, τη διάπραξη του σοβαρού πειθαρχικού παραπτώματος της παράτυπης απουσίας του από το πλοίο, προκειμένου να τον αποτρέψουν στη διεκδίκηση των εργασιακών δικαιωμάτων του και να του στερήσουν τη δικαιούμενη αποζημίωση απόλυσης, ενεργώντας εκδικητικά, αυτός παραπέμφθηκε στο Πειθαρχικό Συμβούλιο του Εμπορικού Ναυτικού, προκειμένου να του επιβληθεί η προβλεπόμενη από το νόμο ποινή, με αποτέλεσμα να υποβληθεί στην ατιμωτική αυτή διαδικασία, χωρίς βάσιμο λόγο, η δε μετέπειτα απαλλαγή του επιρρωνύει τη βαρύτητα της αδικοπραξίας τους, και να εκτεθεί στο επαγγελματικό και κοινωνικό του περιβάλλον ότι παραβαίνει τα ναυτικά του καθήκοντα, γεγονός που έθεσε την επαγγελματική του υπόσταση και επάρκεια εν αμφιβόλω και έθιξε την επαγγελματική του αξία και υπόληψη, καθώς και την προσήκουσα προσφορά της εργασίας του, δημιούργησε δε δυσπιστία στο πρόσωπό του, τόσο στους συναδέλφους του ναυτικούς, όσο και στους εργοδότες, που απέφευγαν να τον προσλάβουν για αρκετό χρονικό διάστημα μετά το επίδικο συμβάν, με συνέπεια να προσβληθεί παράνομα και υπαίτια στην προσωπικότητά του και να υποστεί ηθική βλάβη. Επομένως, δικαιούται εύλογη χρηματική ικανοποίηση προς αποκατάστασή της, η οποία, ενόψει των συνθηκών τέλεσης της αδικοπραξίας, του είδους και της διάρκειας της προσβολής, του βαθμού υπαιτιότητας των οργάνων και προστηθέντων της εναγομένης, της οικονομικής κατάστασης των διαδίκων και της κοινωνικής κατάστασης του ενάγοντος, ανέρχεται κατά την κρίση του Δικαστηρίου στο ποσό των 8.000 ευρώ.....".
Με την κρίση του αυτή το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, ήτοι με το να δεχθεί ότι ο πλοίαρχος ενήργησε ως προστηθείς της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας εταιρείας, η οποία ήταν κυρία του πλοίου καθ' όλο το επίδικο χρονικό διάστημα, καθώς και "πλοιοκτήτρια" αυτού κατά τον χρόνο καταγγελίας της σύμβασης εργασίας του ενάγοντος, που σημαίνει ότι ασκούσε και τον εφοπλισμό του πλοίου, και ότι συνεπώς ευθύνεται για την αδικοπραξία του ως άνω προστηθέντος της, δεν παραβίασε ευθέως, ούτε εκ πλαγίου τη διάταξη του άρθρου 106 του Κ.Ι.Ν.Δ. , με εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή, την οποία αντιθέτως, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε, διέλαβε δε στο σκεπτικό της προσβαλλόμενης απόφασής του πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις ή ενδοιαστικές κρίσεις αιτιολογίες, σχετικά με το ως άνω κρίσιμο για την έκβαση της δίκης ζήτημα, οι οποίες καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή ή μη υπαγωγή των γενομένων δεκτών, ως αποδειχθέντων, πραγματικών περιστατικών στην ως άνω ουσιαστικού δικαίου διάταξη.

Συνεπώς είναι αβάσιμος ο τρίτος λόγος αναίρεσης κατά το δεύτερο σκέλος του, με το οποίο προσάπτονται στην προσβαλλόμενη απόφαση οι πλημμέλειες από τους αριθμούς 1 και 19 του ΚΠολΔ, για ευθεία και εκ πλαγίου παραβίαση της ουσιαστικού δικαίου διάταξης του άρθρου 106 του Κ.Ι.Ν.Δ. Ωστόσο, με τις προεκτεθείσες παραδοχές του, το Εφετείο παραβίασε εκ πλαγίου τις διατάξεις των άρθρων 74 του Κ.Ι.Ν.Δ. και 167 του Α.Κ., διαλαμβάνοντας στο σκεπτικό της προσβαλλόμενης απόφασής του ανεπαρκείς, ασαφείς και αντιφατικές αιτιολογίες, σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και ειδικότερα, ως προς το ζήτημα εάν στις …2017 είχε νομίμως καταγγελθεί από τον ενάγοντα και ήδη αναιρεσίβλητο η ένδικη σύμβαση ναυτολόγησής του, το οποίο (ζήτημα) αποτελεί προϋπόθεση για τη θεμελίωση των ενδίκων αξιώσεων αυτού για επιδίκαση αποζημίωσης απόλυσης και χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος, ως προς την ορθή ή μη υπαγωγή των γενομένων δεκτών, ως αποδειχθέντων, πραγματικών περιστατικών στις ανωτέρω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις. Συγκεκριμένα, η προσβαλλόμενη απόφαση καταλήγει στο αποδεικτικό πόρισμα ότι ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος κατήγγειλε την ένδικη σύμβαση ναυτολόγησής του στις …2017, διαλαμβάνοντας ότι εγχείρισε στον πλοίαρχο του πλοίου ιδιόχειρο σημείωμα, το οποίο όμως αυτός αρνήθηκε να παραλάβει και ότι ακολούθως, προκειμένου να καταθέσει την αναφερόμενη καταγγελία του, αναγκάστηκε να απευθυνθεί στο Λιμεναρχείο Κερατσινίου, χωρίς όμως να αναφέρει εάν πράγματι κατέθεσε αυτήν στην αρμόδια Αρχή, ώστε να επέλθουν οι έννομες συνέπειές της, ούτε εάν προσέφυγε στον Τομέα Ασφαλείας του Κεντρικού Λιμεναρχείου Πειραιά, όπου τον είχαν παραπέμψει. Επίσης, δεν αναφέρεται στην προσβαλλόμενη απόφαση το περιεχόμενο του εν λόγω σημειώματος και αν με αυτό ο ενάγων εξέφραζε, κατά τρόπο σαφή και αναμφίβολο, τη βούλησή του να λύσει άμεσα την ένδικη σύμβαση ναυτολόγησής του και, μάλιστα, λόγω βαρείας παράβασης των καθηκόντων του προστηθέντος από την εναγομένη πλοιοκτήτρια εταιρεία πλοιάρχου, συνισταμένης στη μη καταβολή των δεδουλευμένων αποδοχών του για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Εξάλλου, ουδόλως αναφέρεται στην προσβαλλόμενη απόφαση εάν, ανεξαρτήτως της παραλαβής ή όχι από τον πλοίαρχο του ιδιόχειρου σημειώματός του, ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος εξέφρασε σ' αυτόν, έστω προφορικά, κατά τρόπο σαφή και αναμφίβολο τη βούλησή του να καταγγείλει την ένδικη σύμβαση, καθώς και τον λόγο της καταγγελίας.

Περαιτέρω, δέχεται η προσβαλλόμενη απόφαση ότι στις …2017 ο αρχιπλοίαρχος του πλοίου, Ι. Γ., κάλεσε τον ενάγοντα στο Λιμεναρχείο Πειραιά, προς διευθέτηση των μεταξύ τους οικονομικών διαφορών, προτείνοντας να του καταβληθεί περίπου το ήμισυ του οφειλομένου ποσού, πρόταση η οποία δεν έγινε αποδεκτή από τον τελευταίο, και ότι αμέσως μετά η εναγομένη πλοιοκτήτρια εταιρεία έσπευσε να του καταβάλει με ηλεκτρονικές πληρωμές, μέσω της τράπεζας Alpha Βank, το ποσό των 949,21 ευρώ προς εξόφληση των δεδουλευμένων αποδοχών Οκτωβρίου 2017 και το ποσό των 1.778,63 ευρώ προς εξόφληση του μηνός Νοεμβρίου 2017, ούτως ώστε να φαίνεται ότι δεν υπήρχαν εκκρεμείς οφειλές, ενόψει της απόλυσής του, χωρίς ωστόσο να διευκρινίζει εάν αυτή είχε λάβει γνώση της, εκ μέρους του αντιδίκου της, αναφερόμενης καταγγελίας. Τέλος, το Εφετείο δέχεται ότι η γενόμενη από τον πλοίαρχο, στις 22.11.2017, καταγγελία της σύμβασης εργασίας του ενάγοντος, με σχετική εγγραφή στο ημερολόγιο γέφυρας και ακολούθως στο ναυτικό φυλλάδιο αυτού, λόγω παράνομης απουσίας του από το πλοίο, είναι παράνομη και καταχρηστική, με την ειδικότερη αιτιολογία ότι ουδόλως στοιχειοθετείται παράπτωμα αυτού, που να την δικαιολογεί, αφού, κατά τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, ο ενάγων δεν απουσίαζε από το πλοίο χωρίς την άδεια του πλοιάρχου, αλλά αντίθετα ο τελευταίος γνώριζε τον λόγο της απουσίας του και με την συναίνεσή του απουσίαζε, ενόψει της συμφωνημένης απόλυσης του, συνεπεία της από 20.11.2017 καταγγελίας της σύμβασης εργασίας εκ μέρους του (ενάγοντος), μολονότι προηγουμένως είχε δεχθεί ότι ο πλοίαρχος του πλοίου αρνήθηκε να παραλάβει το ως άνω ιδιόχειρο σημείωμα του τελευταίου. Επομένως, οι συναφείς και ενιαίως εξεταζόμενοι πρώτος, τέταρτος και έκτος λόγοι της αίτησης αναίρεσης, με τους οποίους, κατ' ορθή νομική υπαγωγή, προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η εκ του αριθμού 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ αναιρετική πλημμέλεια της εκ πλαγίου παραβίασης της ως άνω διάταξης του άρθρου 74 του Κ.Ι.Ν.Δ. , είναι βάσιμοι και πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς τα κεφάλαια που αφορούν την αποζημίωση απόλυσης και τη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, ενώ παρέλκει η έρευνα των λοιπών λόγων αναίρεσης, που βάλλουν κατά των ιδίων ως άνω κεφαλαίων αυτής. Ακολούθως, πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλον δικαστή, πλην εκείνου που δίκασε προηγουμένως την υπόθεση (άρθρο 580 παρ. 3 του ΚΠολΔ). Τέλος, ενόψει της εύλογης αμφιβολίας που υπήρχε για την έκβαση της παρούσας δίκης, υπό τις προεκτεθείσες περιστάσεις, πρέπει να συμψηφιστούν εν μέρει τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων και να επιβληθεί σε βάρος του αναιρεσιβλήτου ένα μέρος των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας, που παραστάθηκε κατά την αρχική συζήτηση της υπόθεσης και κατέθεσε προτάσεις, κατά παραδοχή του σχετικού αιτήματος αυτής (άρθρα 176, 179 εδ. β', 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ, όπως το εδάφιο β' του άρθρου 179 προστέθηκε με το άρθρο 8 του Ν. 4842/2021), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 522/2021 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς, κατά το μέρος που αναφέρεται στο σκεπτικό της παρούσας.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρεθέν μέρος, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο ως άνω Δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλον δικαστή, πλην αυτού που δίκασε προηγουμένως την υπόθεση.

Επιβάλλει σε βάρος του αναιρεσιβλήτου ένα μέρος των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας, το οποίο ορίζει στο ποσό των χιλίων (1.000,00) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Απριλίου 2026.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 14 Ιουλίου 2026.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή