Αριθμός 1128/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χρυσούλα Πλατιά, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Νίκη Κατσιαούνη - Εισηγήτρια, Απόστολο Φωτόπουλο, Αγγελική Καρδαρά και Χρυσούλα Μανέτα, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 9 Δεκεμβρίου 2025, με την παρουσία και της Γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Κ. Ζ. του Γ., κατοίκου ..., 2. Κ. Ο. του Α., κατοίκου ... και 3. Π. Ν. του Λ., κατοίκου ... Όλοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Μπούρλο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. , ο oποίος δεν κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Ανώνυμη Εταιρεία", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Πέτρο Τσαντίνη, ο oποίος κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από …2021 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων και άλλου προσώπου που δεν είναι διάδικος στη δίκη αυτή, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1085/2023 του ίδιου Δικαστηρίου και 3167/2024 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από …2025 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αίτησης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την υπό κρίση, από …2025 (αριθμ. καταθ. …2025), αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η με αριθμό 3167/2024 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε, αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών-εργατικών-διαφορών, επί της από …2023 έφεσης των εναγόντων και ήδη αναιρεσειόντων, κατά της εκδοθείσας, αντιμωλία των διαδίκων και κατά την ίδια ειδική διαδικασία, με αριθμό 1085/2023 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Με την οριστική αυτή απόφαση, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο είχε απορρίψει ως ουσιαστικά αβάσιμη την από …2021 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων με αντικείμενο την επιδίκαση σε βάρος της εναγομένης και ήδη αναιρεσίβλητης ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας, τέως εργοδότριάς τους δυνάμει συμβάσεων εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου α) αποζημίωσης για το επίδικο διάστημα (από …2020 έως …2021) λόγω της συρρέουσας, από το στάδιο των μεταξύ τους διαπραγματεύσεων και τις περί αδικοπραξιών διατάξεις των άρθρων 919 και 914 ΑΚ, ευθύνης της, για την ένταξή τους στο αναφερόμενο πρόγραμμα εθελουσίας αποχώρησης προσωπικού της από την εργασία τους με κατάρτιση σύμβασης λύσης της εργασιακής τους σχέσης στις …2020 και την εντεύθεν συνταξιοδότησή τους και β) εύλογης χρηματικής ικανοποίησης λόγω της ηθικής τους βλάβης κατόπιν παράνομης προσβολής της προσωπικότητάς τους. Με την προσβαλλόμενη απόφαση το Εφετείο, δέχθηκε τυπικά την έφεση των αναιρεσειόντων και, αφού έκρινε ουσιαστικά αβάσιμη την αγωγή τους, απέρριψε την έφεσή τους κατ' ουσίαν. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, καθόσον από τα στοιχεία της δικογραφίας δεν προκύπτει επίδοση της προσβαλλόμενης απόφασης και από τη δημοσίευση της τελευταίας (…2024) μέχρι την άσκηση της αίτησης αναίρεσης, με κατάθεσή της στη γραμματεία του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου (…2025), δεν παρήλθε διετία (άρθ. 552, 553 παρ.1, 556 παρ.1, 564 παρ. 3, 566 παρ.1 και 144 του ΚΠολΔ). Είναι, συνεπώς, παραδεκτή (άρθ. 577 παρ.1 του ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και τη βασιμότητα των λόγων αυτής (άρθ. 577 παρ. 3 του ΚΠολΔ).

Στο άρθρο 197 ΑΚ ορίζεται ότι "κατά τις διαπραγματεύσεις για τη σύναψη σύμβασης τα μέρη οφείλουν αμοιβαία να συμπεριφέρονται σύμφωνα με την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη", ενώ στην πρώτη παράγραφο του επόμενου άρθρου 198 ΑΚ προβλέπεται ότι "όποιος κατά τις διαπραγματεύσεις για τη σύναψη σύμβασης προξενήσει υπαίτια στον άλλο ζημία είναι υποχρεωμένος να την ανορθώσει και αν ακόμη η σύμβαση δεν καταρτίστηκε". Από τις διατάξεις αυτές, σε συνδυασμό προς εκείνες του άρθρου 298 ΑΚ, συνάγονται τα εξής : Προϋποθέσεις της προσυμβατικής ευθύνης είναι : α) ύπαρξη σταδίου διαπραγματεύσεων, το οποίο αρχίζει από τη στιγμή που θα πραγματοποιηθεί η προσέγγιση των προσώπων που ενδιαφέρονται για τη σύναψη ισχυρής μεταξύ τους σύμβασης, για τη διερεύνηση των δυνατοτήτων σύναψης και καθορισμού των όρων αυτής και λήγει είτε με την οριστική διακοπή των διαπραγματεύσεων, είτε με τη σύναψη της σύμβασης (προσυμφώνου ή της κυρίας συμβάσεως), β) συμπεριφορά αντίθετη προς την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη κατά το ανωτέρω στάδιο, γ) επέλευση ζημίας, δ) υπαιτιότητα, για την οποία αρκεί και η κατ' άρθρο 330 εδ. β' ΑΚ αμέλεια, ε) αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της υπαίτιας αντισυναλλακτικής και κακόπιστης συμπεριφοράς του ζημιώσαντος και της ζημίας. Ειδικότερα, υπό την έννοια των παραπάνω διατάξεων, συμπεριφορά των μερών σύμφωνη με την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη είναι η επιβαλλόμενη στα μέρη συναλλακτική ευθύτητα κατά την αντίληψη του έμφρονος συναλλασσομένου, η τήρηση δηλαδή από τα μέρη των τρόπων ενέργειας που γενικώς ακολουθούνται στις εντίμως διεξαγόμενες συναλλαγές, ενώ διαπραγματεύσεις είναι οι προφορικές ή έγγραφες ανταλλαγές απόψεων των ενδιαφερομένων για τη σύναψη σύμβασης, με τις οποίες επιδιώκεται η βαθμιαία προσέγγιση των διαφορετικών αρχικών θέσεών τους σχετικά με τους όρους της υπό συζήτηση σύμβασης μέχρι και την τελική σύμπτωσή τους ή την αδυναμία τέτοιας σύμπτωσης. Το στάδιο των διαπραγματεύσεων διαρκεί μέχρι την διακοπή τους και ματαίωση της σύμβασης ή την κατάρτισή της. Κατά το στάδιο αυτό επιβάλλεται η παροχή διασαφητικών πληροφοριών και εξηγήσεων σε σχέση με το αντικείμενο της σύμβασης και μάλιστα τέτοιων που θα μπορούσαν να ασκήσουν επιρροή στην απόφαση του άλλου, δηλαδή η λεγόμενη υποχρέωση διαφώτισης και προστασίας. Ως ζημία νοείται το καλούμενο αρνητικό της σύμβασης διαφέρον ή διαφέρον εμπιστοσύνης και αυτή πρέπει να βρίσκεται σε αιτιώδη σύνδεσμο με την υπαίτια αντίθετη στην καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη συμπεριφορά του υπαιτίου που εκδηλώνεται κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων (ΑΠ 59/2024, ΑΠ 1045/2024, ΑΠ 1523/2022), αποκαθίσταται δε ιδίως η ζημία που υπέστη ο άλλος, διότι, πιστεύοντας δικαιολογημένα ότι επίκειται κατάρτιση της σύμβασης, υποβλήθηκε σε δαπάνες ή απέκρουσε άλλη ευκαιρία προς σύναψη παρόμοιας σύμβασης με τους αυτούς ή ευνοϊκότερους όρους (Ολ ΑΠ 37/2005, ΑΠ 59/2024, ΑΠ 1045/2024). Αν κάποιος κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων επιδείξει συμπεριφορά αντίθετη με τα χρηστά ήθη, τότε παράλληλα με την ευθύνη από τις διαπραγματεύσεις θεμελιώνεται κατ' αυτού και αξίωση από αδικοπραξία, εφόσον συντρέχουν και οι λοιπές προϋποθέσεις των άρθρων 919 και 914 επ. ΑΚ (ΑΠ 59/2024, ΑΠ 1045/2024, ΑΠ 920/2021). Ειδικότερα κατά το άρθρο 919 ΑΚ όποιος με πρόθεση ζημίωσε άλλον κατά τρόπο αντίθετο προς τα χρηστά ήθη έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει. Ως κριτήριο των χρηστών ηθών, η έννοια των οποίων είναι νομική, χρησιμεύουν οι ιδέες του εκάστοτε κατά τη γενική αντίληψη χρηστώς και με φρόνηση σκεπτόμενου μέσου κοινωνικού ανθρώπου (ΟλΑΠ 10/1991), για την κρίση δε της ύπαρξης ή μη ύπαρξης αντίθεσης της συγκεκριμένης συμπεριφοράς προς τα χρηστά ήθη εκτιμάται όχι μεμονωμένο στοιχείο, όπως το αίτιο ή ο σκοπός του δράστη, αλλά το σύνολο των συνθηκών και περιστάσεων που συνοδεύουν την προσβαλλόμενη ως επιλήψιμη συμπεριφορά. Προϋποθέσεις εφαρμογής της πιο πάνω διάταξης είναι: α) ανθρώπινη συμπεριφορά (πράξη ή παράλειψη αναγόμενη σε άσκηση δικαιώματος), β) αντίθεση της συμπεριφοράς αυτής στα χρηστά ήθη, γ) πρόθεση επαγωγής ζημίας, δ) να προκλήθηκε πράγματι η ζημία και ε) αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της συμπεριφοράς του δράστη και της ζημίας, τέτοια δε συμπεριφορά υπάρχει, όταν, κατ' αντικειμενική κρίση, σύμφωνα με τις αντιλήψεις του χρηστώς και εμφρόνως σκεπτόμενου κοινωνικού ανθρώπου, η συγκεκριμένη συμπεριφορά του δράστη αντίκειται στην κοινωνική ηθική και στις θεμελιώδεις αρχές του δικαίου, πάνω στις οποίες στηρίζεται το θετικό δίκαιο (ΑΠ 59/2024, ΑΠ 1586/2022). Η αντίθεση προς τα χρηστά ήθη, η έννοια των οποίων είναι νομική, εξετάζεται αντικειμενικά και σύμφωνα με την αντίληψη του υγιώς κατά το δίκαιο σκεπτόμενου μέσου κοινωνικού ανθρώπου. Η πρόθεση (δόλος) έχει την έννοια ότι ο ζημιώσας ήξερε ότι με τη συμπεριφορά του θα ζημιωνόταν κάποιος άλλος και ήθελε την πρόκληση της ζημίας. Εκτός όμως από τον άμεσο δόλο, που υπάρχει όταν ο υπαίτιος ενήργησε με αποκλειστικό σκοπό να βλάψει τον άλλο, αρκεί και ο ενδεχόμενος δόλος (ΟλΑΠ 10/1991), δηλαδή αρκεί ο υπαίτιος να γνώριζε ως ενδεχόμενη την πρόκληση ζημίας από τη συμπεριφορά του και παρά ταύτα να μην απέσχε από την πράξη ή την παράλειψη. Τέλος, η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της αδικοπρακτικής συμπεριφοράς και της ζημίας που επήλθε στον παθόντα έχει την έννοια ότι η πράξη ή παράλειψη του υπαιτίου, ενόψει των ειδικών περιστάσεων και των διδαγμάτων της κοινής πείρας, ήταν πρόσφορη αιτία του επιζήμιου αποτελέσματος. Δηλαδή, για την ύπαρξη ευθύνης από τις διαπραγματεύσεις, απαιτείται συμπεριφορά αντίθετη στην καλή πίστη και στα συναλλακτικά ήθη, ενώ για να θεμελιωθεί παράλληλα και ευθύνη από αδικοπραξία θα πρέπει να υφίσταται πλέον των λοιπών προϋποθέσεων των άρθρων 919 και 914 ΑΚ και συμπεριφορά αντίθετη με τα χρηστά ήθη, δεδομένου ότι η αντίθεση της συμπεριφοράς προς τα συναλλακτικά ήθη αρκεί για τη θεμελίωση της ευθύνης από διαπραγματεύσεις, όχι όμως και για την ευθύνη από το άρθρο 919 ΑΚ, για την εφαρμογή του οποίου απαιτείται και συμπεριφορά αντίθετη στα χρηστά ήθη (ΑΠ 59/2024, ΑΠ 1045/2024, ΑΠ 1523/2022).

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 παρ. 1 εδ. α του ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται μόνο, αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και εάν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σε αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, ήτοι εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού (ΟλΑΠ 1/2022, ΟλΑΠ 6/2019, ΟλΑΠ 1/2016). Με τον παραπάνω λόγο αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής και των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα του ανωτέρω δικαστηρίου κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κ.λ.π. ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσία (ΟλΑΠ 1/2022, ΟλΑΠ 3/2020). Κατά τη διάταξη δε του άρθρου 559 αριθμ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ο προβλεπόμενος απ' αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνηση του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία) (Ολ ΑΠ 2/2019, ΟλΑΠ 9/2016). Ειδικότερα, ανεπάρκεια αιτιολογίας υπάρχει όταν από την απόφαση δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είτε είναι κατά νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση, στη συγκεκριμένη περίπτωση της διάταξης ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε, είτε αποκλείουν την εφαρμογή της (ΟλΑΠ 2/2022, ΟλΑΠ 2/2019, ΟλΑΠ 15/2006). Το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα και να μην καταλείπονται αμφιβολίες. Ελλείψεις αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες. Δηλαδή, μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε (ΟλΑΠ 9/2016, ΟλΑΠ 18/2008, ΟλΑΠ 15/2006). Τέλος, κατ' άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ, η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας πραγματικών γεγονότων, είναι αναιρετικά ανέλεγκτη, εκτός εάν, εντεύθεν, παραβιάσθηκαν κανόνες δικαίου, συμπεριλαμβανομένων των ερμηνευτικών ή αν υπάρχει λόγος αναιρέσεως κατ' άρθρο 559 αριθ. 19 και 20 ΚΠολΔ (ΟλΑΠ 1/1995, ΑΠ 1785/2025, ΑΠ 49/2022).

Στην προκειμένη περίπτωση με τους, ερευνώμενους ενιαίως, πρώτο και τρίτο λόγους της αίτησης αναίρεσης, οι αναιρεσείοντες προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση τις πλημμέλειες από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι Εφετείο κρίνοντας ουσιαστικά αβάσιμη την αγωγή τους λόγω έλλειψης της επικαλούμενης συρρέουσας, από τις διαπραγματεύσεις και τις περί αδικοπραξιών διατάξεις των άρθρων 919, 914 ΑΚ, ευθύνης της αναιρεσίβλητης προς αποζημίωση, και απορρίπτοντας ακολούθως κατ'ουσίαν την έφεσή τους κατά της εκκαλουμένης οριστικής απόφασης που είχε κρίνει ομοίως και είχε απορρίψει ως ουσιαστικά αβάσιμη την αγωγή τους, παραβίασε ευθέως, με εσφαλμένη ερμηνεία και μη εφαρμογή, τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 197, 198, 919 και 914 ΑΚ, ευθέως, αλλά και εκ πλαγίου, με ανεπαρκείς αιτιολογίες, στερώντας την απόφασή του από νόμιμη βάση ως προς τα ουσιώδη ζητήματα της ύπαρξης ή μη συμπεριφοράς του αρμοδίου οργάνου της αντιδίκου τους κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων αντίθετης στην καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη και παράλληλα αντίθετης στα χρηστά ήθη και αδικοπρακτικής συμπεριφοράς του, ως και της υπαιτιότητας ή μη αυτού προς θεμελίωση της αντίστοιχης ευθύνης της αναιρεσίβλητης ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας. Από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης (αρθ. 561 παρ.2 ΚΠολΔ), προκύπτει ότι το Εφετείο, δέχθηκε, μετά από εκτίμηση των αποδείξεων, ανελέγκτως τα ακόλουθα: "Οι ενάγοντες (οι πρώτος, τρίτος και τέταρτος εξ αυτών ήδη αναιρεσείοντες) τυγχάνουν πρώην εργαζόμενοι της εναγομένης (ήδη αναιρεσίβλητης) με συμβάσεις εργασίας αορίστου χρόνου, προσληφθέντες ο 1ος στις …1996, ..., ο 3ος στις …1981 και ο 4ος στις …1982, οι οποίοι αποχώρησαν από την εργασία τους στις …2020 στο πλαίσιο Προγράμματος Εθελουσίας Αποχώρησης έτους 2019. Η εναγόμενη Τράπεζα διενεργεί ανά τακτά χρονικά διαστήματα Προγράμματα Εθελούσιας Αποχώρησης Προσωπικού, με τα οποία παρέχονται οικονομικά κίνητρα στους εργαζομένους της, που συμπληρώνουν ορισμένα ελάχιστα όρια ηλικίας και προϋπηρεσίας, προκειμένου να αποχωρήσουν οικειοθελώς από την εργασία τους. Σκοπός δε των ανωτέρω προγραμμάτων είναι ο περιορισμός του μισθολογικού κόστους της εναγομένης, σκοπός ο οποίος είναι γνωστός στο προσωπικό της. Το Διοικητικό Συμβούλιο της εναγομένης ενέκρινε στις …2019 την παροχή κινήτρων για την οικειοθελή αποχώρηση προσωπικού από τις υπηρεσίες της Τράπεζας. Στο πλαίσιο αυτό με την υπ' αρ. …2019 Υπηρεσιακή Εγκύκλιο ανακοινώθηκε το Πρόγραμμα Εθελούσιας Αποχώρησης έτους 2019 στο σύνολο του προσωπικού. Ως διάρκεια του προγράμματος ορίστηκε αρχικώς το διάστημα από …2019 έως …2019. Το ανωτέρω πρόγραμμα όπως και αυτά που είχαν προηγηθεί έδινε στους εργαζόμενους τις εξής επιλογές: α) είτε άμεση αποχώρηση και λύση της σύμβασης εργασίας με καταβολή αποζημίωσης β) είτε λήψη άδειας (διετούς, τριετούς ή τετραετούς) με καταβολή αποδοχών και λύση της σύμβασης εργασίας στη λήξη της άδειας. Στην περίπτωση που οι εκδηλώσαντες ενδιαφέρον για τη συμμετοχή τους στο ανωτέρω πρόγραμμα επέλεγαν την πρώτη ως άνω επιλογή, το ποσό της καταβαλλόμενης αποζημίωσης αποτελούνταν από το άθροισμα: (α) της βασικής αποζημίωσης που αποτελούνταν από έναν αριθμό μηνιαίων μισθών, ο οποίος προσδιοριζόταν ανάλογα με τα έτη προϋπηρεσίας και την ηλικία του ενδιαφερομένου, (β) της προσαύξησης προστατευόμενων τέκνων, (γ) της προσαύξησης μονάδων που διακόπτουν τις εργασίες τους, (δ) της προσαύξησης ετών υπηρεσίας, (ε) της προσαύξησης ηλικίας και της προσαύξησης για διευκόλυνση τυχόν επιθυμίας για προαιρετική συνέχιση ασφάισης για λήψη κύριας σύνταξης λόγω γήρατος. Μετά το πέρα της αρχικής διάρκειάς του στις …2019, το ίδιο ακριβώς Πρόγραμμα παρατάθηκε μέχρι τις …2019. Ακολούθως με το από …2020 μήνυμα του Διευθύνοντος Συμβούλου της εναγομένης, που απευθύνθηκε σε όλο το προσωπικό αυτής, στο οποίο συγκαταλέγονται και ενάγοντες, με αφορμή την έναρξη του νέου έτους τους γνωστοποιήθηκε ότι παρατείνεται το Πρόγραμμα Εθελούσιας Αποχώρησης έτους 2019, το οποίο έληξε, όπως προελέχθη, στις …2019, μέχρι την …2020, με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις. Παράλληλα, δηλώθηκε ότι συζητείται η διενέργεια εντός τελευταίου Προγράμματος Εθελούσιας Εξόδου υπό την αίρεση της συμφωνίας του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (Τ.Χ.Σ.), το οποίο θα ανακοινωνόταν και θα ολοκληρωνόταν εντός του καλοκαιριού του έτους 2020, το οποίο θα περιλάβανε, σε κάθε περίπτωση, αισθητά δυσμενέστερους όρους σε σχέση με το Πρόγραμμα που βρισκόταν σε εφαρμογή. Ως προς αυτό το ζήτημα, το μήνυμα είχε ως ακολούθως: "...Σκοπεύουμε να συζητήσουμε με το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (Τ.Χ.Σ.) την εφαρμογή ενός τελευταίου Προγράμματος Εθελουσίας Αποχώρησης για να ανακοινωθεί και να ολοκληρωθεί μέσα στο καλοκαίρι του 2020. Εφόσον εγκριθεί, θέλω να είμαι ξεκάθαρος ότι οι όροι του νέου Προγράμματος θα είναι αισθητά δυσμενέστεροι των όρων του τωρινού Προγράμματος ...". Οι ενάγοντες-εκκαλούντες υπέβαλαν ηλεκτρονικές αιτήσεις υπαγωγής στο Πρόγραμμα, οι οποίες έγιναν αποδεκτές από την εναγόμενη και υπέγραψαν έκαστος εξ αυτών τα από …2020,..., …2020 και …2020 ιδιωτικά συμφωνητικά, αντιστοίχως, για τη λύση των συμβάσεων εργασίας τους και δυνάμει τούτων αποχώρησαν άπαντες από την εναγόμενη στις …2020. Μετά την πάροδο, όμως, εννέα μηνών η εναγόμενη διενεργούσε ένα νέο Πρόγραμμα Εθελούσιας Αποχώρησης έτους 2020, το οποίο ανακοινώθηκε στο προσωπικό της με την υπ' αρ. …2020 Υπηρεσιακή Εγκύκλιο, η οποία περιλάμβανε και τους όρους αυτού, η δε διάρκειά του ορίσθηκε από …2020 έως …2020. Μάλιστα το νέο αυτό Πρόγραμμα περιείχε αντίστοιχους όρους με αυτούς του Προγράμματος του 2019 και υπό προϋποθέσεις και ευνοϊκότερους, ενώ με το από …2021 μήνυμα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας της Διεύθυνσης Ανθρώπινου Δυναμικού της εναγομένης ανακοινώθηκε προς το σύνολο του προσωπικού της ότι ενεργοποιείται πάλι το Πρόγραμμα Εθελουσίας Αποχώρησης έτους 2020 και ότι υφίσταται δυνατότητα υποβολής αιτήματος συμμετοχής από …2021 έως …2021. Οι ενάγοντες εκκαλούντες στο αγωγικό δικόγραφο ισχυρίζονται ότι αν και δεν είχαν πρόθεση να αποχωρήσουν από την Τράπεζα αποφάσισαν τελικώς να δηλώσουν συμμετοχή στο παρατεινόμενο πρόγραμμα του έτους 2019 εμπιστευόμενοι την κατηγορηματική δήλωση του Διευθύνοντος Συμβούλου της εναγομένης καθώς θεώρησαν ότι η θέση του και η πληροφόρηση, που αυτή συνεπάγεται, αλλά και κατά τις επιταγές της καλής πίστης και των χρηστών ηθών στο πλαίσιο της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας διασφαλίζουν την αλήθεια και τη βασιμότητα της δήλωσης. Λόγω δε της ανωτέρω ψευδούς και απατηλής δήλωσης του Διευθύνοντος Συμβούλου της εναγομένης υπέστησαν ζημία, αφού θα μπορούσαν αν δεν είχε αυτή προηγηθεί να συμμετάσχουν στο Πρόγραμμα Εθελούσιας Αποχώρησης έτους 2020 με συνέπεια να απωλέσουν τις αποδοχές του χρονικού διαστήματος που μεσολάβησε μεταξύ των δύο προγραμμάτων. Επί των αγωγικών ισχυρισμών πρέπει να σημειωθούν τα ακόλουθα: Σύμφωνα με τον 10ο όρο της υπ' αρ. …2019 Υπηρεσιακής Εγκυκλίου για το Πρόγραμμα Εθελούσιας Αποχώρησης έτους 2019 δυνάμει της οποίας συνήφθησαν τα ανωτέρω ιδιωτικά συμφωνητικά με τους ενάγοντες και λύθηκαν οι συμβάσεις εργασίας τους "...η υποβολή αίτησης εκ μέρους του εργαζομένου για συμμετοχή σε μία εκ των προτεινόμενων επιλογών αποτελεί πρόταση εκ μέρους του για συμφωνημένη λύση της σύμβασης εργασίας με την Τράπεζα...εφόσον δεν έχει γνωστοποιηθεί σε αυτόν τυχόν άρνηση από την Τράπεζα αποτελεί αποδοχή της" ενώ με την 11ο όρο της ιδίας Εγκυκλίου "...η υποβολή της αίτησης συμμετοχής στο ανωτέρω Πρόγραμμα δεν μπορεί να ανακληθεί και συνεπάγεται την ανεπιφύλακτη αποδοχή εκ μέρους του εργαζομένου όλων των όρων και προϋποθέσεων του Προγράμματος". Επομένως από τη στιγμή που οι ενάγοντες αιτήθηκαν τη συμμετοχή τους στο ανωτέρω Πρόγραμμα αποδεχόμενοι τους όρους και υπέβαλαν πρόταση για τη σύναψη των ανωτέρω ιδιωτικών συμφωνητικών και μέχρι την αποδοχή της πρότασης από την εναγόμενη δεν υπήρχε στάδιο διαπραγματεύσεων. Τούτο, διότι οι όροι του προγράμματος ήταν εκ των προτέρων διατυπωμένοι και επομένως δεν μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο συζητήσεων, έγγραφων ή προφορικών, καθώς όσοι εργαζόμενοι εκδήλωναν ενδιαφέρον να συμμετάσχουν στο ανωτέρω Πρόγραμμα όφειλαν να προσχωρήσουν σε αυτούς, χωρίς να προηγηθεί διαπραγμάτευση των όρων του.

Περαιτέρω με την αναφορά του Διευθύνοντος Συμβούλου της εναγομένης-η οποία σημειωτέον, βασίζεται σε εκτιμήσεις και δεδομένου που υπήρχαν τη χρονική στιγμή, που έλαβε χώρα αυτή (…2020)- δεν δύναται να υποστηριχθεί ότι παραβιάζεται η ευθύτητα και εντιμότητα, που απαιτούνται στις συναλλαγές, ώστε να υφίσταται παράβαση της καλής πίστης και των χρηστών ηθών, λόγω της εξάρτησής της στο μελλοντικό και αβέβαιο γεγονός, ήτοι την έγκριση τρίτου. Ούτε η περιεχόμενη στο ανωτέρω μήνυμα δήλωση εμπεριείχε ρητή και κατηγορηματική διαβεβαίωση περί κατάρτισης του νέου Προγράμματος, όπως αβάσιμα ισχυρίζονται οι εκκαλούντες, αφού οι ακριβείς όροι του επόμενου Προγράμματος Εθελουσίας Εξόδου δεν ήταν εκ των προτέρων καθορισμένοι. Αντιθέτως, με την ανωτέρω δήλωση εκφράζονταν εκτιμήσεις του Διευθύνοντος Συμβούλου της εναγομένης αναφορικώς με τα Προγράμματα Εθελουσίας Αποχώρησης, που θα ακολουθούσαν. Επομένως ο ισχυρισμός των εναγόντων-εκκαλούντων ότι λόγω της ανωτέρω δήλωσης πλανήθηκαν, πιέστηκαν ή πείστηκαν να συμμετάσχουν στο ανωτέρω Πρόγραμμα, παρότι η πρόθεσή τους ήταν να συνεχίσουν να απασχολούνται στην εναγόμενοι δεν ευσταθεί και είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Ακολούθως δεν αποδείχθηκε ότι η εναγόμενη εξανάγκασε τους ενάγοντες-εκκαλούντες να συμμετάσχουν στο εν λόγω πρόγραμμα με κάποια άλλη ενέργεια. Αντιθέτως, αποδείχθηκε ότι οι ενάγοντες-εκκαλούντες υποβάλλοντας ηλεκτρονικώς αιτήσεις συμμετοχής στο Πρόγραμμα Εθελούσιας Αποχώρησης έτους 2019 εντάχθηκαν σε αυτό, αποδεχόμενοι τους όρους του λαμβάνοντας, πέραν της νόμιμης αποζημίωσης και τις αναφερόμενες σ'αυτό πρόσθετες παροχές, εν συνεχεία δε συνυπέγραψαν με την εναγόμενη τα από …2020,..., …2020 και …2020 ιδιωτικά συμφωνητικά, αντιστοίχως, δυνάμει των οποίων καταγγέλθηκε η σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου, που τος συνέδεε με αυτή, με χρονικό σημείο λύσης της την …2020 και συμφωνήθηκε η παραίτησή τους από οποιαδήποτε τυχόν αξίωση ή απαίτηση έναντι της εργοδότριας εταιρείας. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω στοιχεία, από τα οποία προκύπτει η εκούσια συμμετοχή των εκκαλούντων στα καταρτισθέντα από την εργοδότρια εταιρεία Προγράμματα Εθελούσιας Αποχώρησης και η σύμπραξη αυτών σε όλα τα στάδια που ακολούθησαν την ένταξή τους στο εν λόγω πρόγραμμα, το Δικαστήριο κρίνει ότι η αποχώρηση των ανωτέρω από την υπηρεσία της εναγομένης ήταν προϊόν ελεύθερης βούλησης.

Περαιτέρω στην προκειμένη περίπτωση ούτε παράβαση της υποχρέωσης διαφωτίσεως εκ μέρους της εναγομένης δύναται να θεμελιωθεί, όπως αβασίμως, ισχυρίζονται οι ενάγοντες και τούτο διότι στην υπ' αρ. …2020 Υπηρεσιακή Εγκύκλιο, η οποία περιελάμβανε και τους όρους του Προγράμματος Εθελούσιας Αποχώρησης έτους 2019 παρέχονταν με σαφήνεια όλες οι πληροφορίες και οι προϋποθέσεις συμμετοχής σε αυτό.

Εξάλλου η υποχρέωση διαφώτισης και η υποχρέωση αληθείας, που αυτή συνεπάγεται εκ μέρους του αντισυμβαλλομένου σχετίζεται με όλες τις πληροφορίες, που αφορούσαν την υπό κατάρτιση σύμβαση, ήτοι τους όρους συμμετοχής στο τρέχον Πρόγραμμα Εθελούσιας Αποχώρησης έτους 2019 και όχι τα μεταγενέστερα αυτού, των οποίων οι όροι, όπως προειπώθηκε, δεν ήταν εκ των προτέρων γνωστοί.

Περαιτέρω από την προπεριγραφείσα συμπεριφορά του Διευθύνοντος Συμβούλου της εναγομένης ούτε (αντικειμενική) αδικοπρακτική ευθύνη της θεμελιώνεται, καθόσον ελλείπει τόσο το στοιχείο της παρανομίας όσο και της υπαιτιότητας. Ειδικότερα από τα ανωτέρω αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά και το σύνολο των περιστάσεων, υπό τις οποίες έλαβε χώρα το από …2020 μήνυμα του Διευθύνοντος Σύμβουλου της εναγομένης δεν αποδείχθηκε ότι ο Διευθύνων Σύμβουλος παρανόμησε ή άσκησε καταχρηστικώς κάποιο δικαίωμα ή ενήργησε κατά τρόπο που αντιβαίνει στα χρηστά ήθη, ενώ ελλείπει και το στοιχείο του δόλου (στην περίπτωση 914 και 919 ΑΚ) ή έστω της αμέλειας (στην περίπτωση 914 ΑΚ) από την προπεριγραφείσα συμπεριφορά του για την επαγωγή ζημίας στους ενάγοντες. Τούτο διότι οι προϋποθέσεις και οι όροι των Προγραμμάτων Εθελούσιας Αποχώρησης, που ακολουθούσαν του Προγράμματος του 2019 και τελούσαν υπό την έγκριση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (Τ.Χ.Σ.) αλλά και ο ακριβής αριθμός τους, δεν ήταν καθορισμένοι εκ των προτέρων, ώστε από τη μη συμμετοχή τους σε αυτά οι ενάγοντες να υποστούν ζημία και να δικαιούνται αποζημίωσης. Ούτε η συμπεριφορά του νομίμου οργάνου της εναγομένης είχε ως αποτέλεσμα την προσβολή της προσωπικότητας των εναγόντων, ήτοι την μείωση της επαγγελματικής και προσωπικής αξίας και υπόληψής τους, ώστε να δικαιούνται χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Επομένως το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, που με την εκκαλούμενη απόφαση έκρινε ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν τυγχάνουν εφαρμογής οι διατάξεις περί ευθύνης κατά τις διαπραγματεύσεις και αδικοπρακτικής ευθύνης (914 ή 919 ΑΚ) και απέρριψε την αγωγή ως ουσιαστικά αβάσιμη δεν έσφαλε ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου και ορθώς εκτίμησε τα αποδεικτικά μέσα και τα όσα περί του αντιθέτου ισχυρίζονται οι εκκαλούντες ενάγοντες με τους λόγους έφεσης (1ο έως 7ο) πρέπει να απορριφθούν ως ουσιαστικά αβάσιμα, όπως και οι σχετικοί λόγοι έφεσης...". Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο, αφού έκρινε ουσιαστικά αβάσιμη την αγωγή, απέρριψε κατ'ουσίαν την έφεση των αναιρεσειόντων επικυρώνοντας έτσι την εκκαλουμένη απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου που είχε κρίνει ομοίως και είχε απορρίψει την αγωγή τους ως ουσιαστικά αβάσιμη. Έτσι που έκρινε και με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο για την έλλειψη ευθύνης της αναιρεσίβλητης κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων και αδικοπρακτικής της ευθύνης κατ' αρθ. 919, 914 ΑΚ , ορθά ερμήνευσε και δεν εφάρμοσε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 197, 198, 919, 914 ΑΚ, τις οποίες δεν παραβίασε ευθέως, ενόψει του ότι στην απόφασή του υπάρχει νομική ακολουθία μεταξύ των ως άνω πραγματικών περιστατικών που έγιναν δεκτά και υπήχθησαν στις παραπάνω διατάξεις, όπως η έννοιά τους αναλύθηκε στην προεκτεθείσα νομική σκέψη και του συμπεράσματος του δικανικού συλλογισμού ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής τους, καθόσον σύμφωνα με τις προαναφερόμενες ουσιαστικές παραδοχές της, τα δεκτά γενόμενα ως αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά δεν πληρούσαν το πραγματικό των διατάξεων αυτών και δικαιολογούσαν τη μη εφαρμογή τους και την κατ' ουσίαν απόρριψη της έφεσης των εναγόντων και ήδη αναιρεσειόντων. Ειδικότερα, το Εφετείο δέχθηκε ανελέγκτως ότι : 1) οι όροι του, παραταθέντος μέχρι τις …2020, Προγράμματος Εθελουσίας Αποχώρησης Προσωπικού της εναγομένης με τα αναφερόμενα αναλυτικά οικονομικά κίνητρα, του έτους 2019, που είχαν γνωστοποιηθεί από την ίδια με σαφήνεια και με όλες τις απαιτούμενες πληροφορίες, με υπηρεσιακή εγκύκλιό της ήδη από τον … του 2019, σε όλο το προσωπικό της, στο οποίο ανήκουν και οι ενάγοντες, ήταν εκ των προτέρων διατυπωμένοι και δεν μπορούσαν να αποτελέσουν, ούτε και αποτέλεσαν αντικείμενο συζητήσεων των διαδίκων, εγγράφων ή προφορικών. Έτσι, από την υποβολή της ηλεκτρονικής αίτησης των εναγόντων για συμμετοχή τους σε αυτό, αποδεχόμενοι τους ήδη γνωστοποιηθέντες όρους του, που αποτελούσε δική τους πρόταση προς την εναγομένη για συμβατική λύση των συμβάσεών τους εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, μέχρι την κατάρτιση των σχετικών, από …2020, …2020 και …2020, ιδιωτικών συμφωνητικών για λύση της εργασιακής τους σχέσης στις …2020 με συνέπεια την εντεύθεν συνταξιοδότησή τους, δεν υπήρξε στάδιο διαπραγματεύσεων μεταξύ των διαδίκων 2) το από …2020, προγενέστερο της αίτησης συμμετοχής των εναγόντων στο ανωτέρω πρόγραμμα, μήνυμα του διευθύνοντος συμβούλου της εναγομένης, με το προαναφερόμενο περιεχόμενο α) δεν δημιουργεί οποιαδήποτε πεπλανημένη εντύπωση για τους όρους του εν λόγω προγράμματος, τους οποίους είχε ήδη γνωστοποιήσει η εναγομένη, σαφώς σε όλους τους εργαζομένους της προς εκπλήρωση της υποχρέωσής της για διαφώτιση, αλλά και για προστασία τους, και γνώριζαν και οι ενάγοντες που συμμετείχαν σε αυτό, και β) δεν περιλαμβάνει εν γνώσει του (του διευθύνοντος συμβούλου της εναγομένης) ψευδή, ρητή και κατηγορηματική δήλωσή του για το δυσμενέστερο των όρων του επομένου, χαρακτηριζόμενου ως τελευταίου, προγράμματος εθελουσίας εξόδου, αλλά εμφανώς διαλαμβάνει τις δικές του εκτιμήσεις, με βάση τα δεδομένα της συγκεκριμένης χρονικής στιγμής που είχε υπόψη του, για τους μελλοντικούς, ακαθόριστους και συνακόλουθα άγνωστους στον ίδιο τότε όρους του επομένου προγράμματος, που τελούσε επίσης υπό, την μέλλουσα και αβέβαιη, έγκριση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, και χωρίς βεβαίως να γνωρίζει τότε τον ακριβή αριθμό των προγραμμάτων που θα ακολουθούσαν στο μέλλον, 3) με το ανωτέρω μήνυμά του που απηύθυνε σε όλο το προσωπικό της εναγομένης ο διευθύνων σύμβουλός της δεν παραπλάνησε, ούτε εξανάγκασε τους ενάγοντες να συμμετάσχουν στο προαναφερόμενο πρόγραμμα, αλλά αντίθετα οι ίδιοι, γνωρίζοντας, όπως όλοι οι εργαζόμενοι της εναγομένης, ότι σκοπός της είναι η μείωση του μισθολογικού της κόστους μέσω των προγραμμάτων εθελουσίας εξόδου του προσωπικού της που κατά καιρούς ανακοίνωνε, συμμετείχαν με ελεύθερη βούληση στο πρόγραμμα αυτό που επέφερε τη λύση της εργασιακής τους σχέσης. Έτσι, με το εν λόγω μήνυμά του ο διευθύνων σύμβουλος της εναγομένης, αντιπροσωπεύοντάς την, δεν τέλεσε σε βάρος των εναγόντων παράνομη και υπαίτια πράξη, με οποιαδήποτε μορφή υπαιτιότητας, ούτε επέδειξε έναντι τούτων συμπεριφορά αντίθετη στα χρηστά ήθη, αλλά ούτε και είχε δόλο, ούτε καν αμέλεια, για την επαγωγή σε αυτούς ζημίας. Με βάση τα ανωτέρω γενόμενα ανελέγκτως δεκτά, με την προσβαλλόμενη απόφαση, πραγματικά γεγονότα, δεν υπήρξε στάδιο διαπραγματεύσεων μεταξύ των διαδίκων για τους όρους του αναφερόμενου προγράμματος εθελουσίας αποχώρησης των αναιρεσειόντων από την εργασία τους στο οποίο συμμετείχαν οι τελευταίοι. Λόγω της έλλειψης της βασικής αυτής προϋπόθεσης για την εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 197 και 198 ΑΚ, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τη νομική σκέψη που προηγήθηκε, οι λοιπές προϋποθέσεις τους (της αντίθετης στην καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη συμπεριφοράς, της υπαιτιότητας, της επέλευσης ζημίας και της αιτιώδους συνάφειας) πρέπει να υφίστανται κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων, δεν υπάρχει έδαφος εφαρμογής των διατάξεων αυτών. Αναφορικά με την επικαλούμενη συρρέουσα αδικοπρακτική ευθύνη της αναιρεσίβλητης, κατά τα ανωτέρω δεκτά γενόμενα πραγματικά περιστατικά, η συμπεριφορά του διευθύνοντος συμβούλου της κατά την άσκηση των αντιπροσωπευτικών του καθηκόντων δεν συνιστά αδικοπραξία και δη παράνομη και υπαίτια, με οποιασδήποτε μορφή υπαιτιότητας, πράξη του σε βάρος των αναιρεσειόντων, ούτε είναι αντίθετη στα χρηστά ήθη, δηλαδή κατ'αντικειμενική κρίση, σύμφωνα με τις αντιλήψεις του μέσου χρηστώς και εμφρόνως σκεπόμενου κοινωνικού ανθρώπου, αντικείμενη στην κοινωνική ηθική και στις θεμελιώδεις αρχές του δικαίου, πάνω στις οποίες στηρίζεται το θετικό δίκαιο, αλλά ούτε τα δεκτά γενόμενα περιστατικά, συγκροτούν, αντικειμενικά, την έννοια της υπαιτιότητας, με τη μορφή του δόλου ή του ενδεχόμενου δόλου, για την επαγωγή στους αναιρεσείοντες ζημίας, όπως απαιτείται για τη στοιχειοθέτηση της αδικοπρακτικής ευθύνης της αναιρεσίβλητης ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας, κατά τη διάταξη του άρθρου 919 ΑΚ, και μάλιστα για την επαγωγή σ' αυτούς της επικαλούμενης ζημίας τους από την απώλεια των αποδοχών τους εκ της εργασίας τους το επίδικο χρονικό διάστημα (…2020 έως …2021), δεδομένου ότι αυτοί κατά το ίδιο διάστημα, σύμφωνα με τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, αποδεχόμενοι τις καταρτισθείσες συμβάσεις λύσης της εργασιακής τους σχέσης με την συμμετοχή τους στο επίμαχο πρόγραμμα, συνταξιοδοτούνταν. Μετά ταύτα το Εφετείο, ορθά κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν συντρέχει ευθύνη της αναιρεσίβλητης από τις διαπραγματεύσεις και κατά τις ανωτέρω περί αδικοπραξιών διατάξεις για καταβολή αποζημίωσης, με αποτέλεσμα να δικαιολογείται η, κατ' ορθή ερμηνεία και μη εφαρμογή των διατάξεων αυτών, κριθείσα ουσιαστική αβασιμότητα της αγωγής των αναιρεσειόντων και η κατ' ουσίαν απόρριψη της έφεσής τους.

Περαιτέρω, το Εφετείο, με τις προεκτεθείσες παραδοχές του, για τα κρίσιμα ζητήματα της ύπαρξης ή μη συμπεριφοράς του αρμοδίου οργάνου της αντιδίκου τους, κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων αντίθετης στην καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη και παράλληλα αντίθετης στα χρηστά ήθη και αδικοπρακτικής συμπεριφοράς του, ως και της υπαιτιότητας ή μη αυτού, προς θεμελίωση της αντίστοιχης ευθύνης της αναιρεσίβλητης ανώνυμης τραπεζικής εταιρίας προς αποζημίωση, που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση εξαιτίας ελλιπών και ανεπαρκών αιτιολογιών, καθόσον διέλαβε σε αυτή τις απαιτούμενες αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο περί της ορθής ή μη εφαρμογής των προαναφερομένων διατάξεων (των άρθρων 197, 198, 919, 914 ΑΚ), τις οποίες δεν παραβίασε εκ πλαγίου. Και τούτο διότι εκτίθενται στην απόφασή του, όπως προκύπτει από το προεκτεθέν περιεχόμενό της, με πληρότητα, επάρκεια και σαφήνεια όλα τα πραγματικά περιστατικά που θεμελιώνουν το σαφώς διατυπούμενο αποδεικτικό της πόρισμα της μη συνδρομής των ανωτέρω προϋποθέσεων των διατάξεων αυτών που αποκλείουν την εφαρμογή τους. Κατόπιν των ανωτέρω οι κρινόμενοι, πρώτος και τρίτος, λόγοι αναίρεσης, με τους οποίους αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση οι πλημμέλειες από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμοι. Οι περιλαμβανόμενες στους ίδιους λόγους αναίρεσης περαιτέρω αιτιάσεις των αναιρεσειόντων για τα, κατά τη δική τους εκδοχή, αποδειχθέντα από τα προσκομιζόμενα αποδεικτικά μέσα, αντίθετα από τα προαναφερόμενα δεκτά γενόμενα με την προσβαλλόμενη απόφαση πραγματικά περιστατικά, είναι απαράδεκτες, καθόσον υπό την επίφαση συνδρομής των ανωτέρω αναιρετικών λόγων, πλήττεται απαραδέκτως, κατ' άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ, η ουσιαστική κρίση του δικαστηρίου της ουσίας για τα προαναφερόμενα κρίσιμα ζητήματα, ως και η εκτίμηση της αξιοπιστίας και η στάθμιση των αποδεικτικών μέσων από το δικαστήριο, που είναι αναιρετικά ανέλεγκτη. Τέλος, απαράδεκτες είναι και οι διαλαμβανόμενες στον τρίτο λόγο αιτιάσεις των αναιρεσειόντων, με τις οποίες αξιώνεται περαιτέρω αιτιολόγηση του σαφώς διατυπωμένου αποδεικτικού πορίσματος της προσβαλλόμενης απόφασης για την έλλειψη υπαιτιότητας του διευθύνοντος συμβούλου της αναιρεσίβλητης προς θεμελίωση της επικαλούμενης δική της αδικοπρακτικής ευθύνης, καθόσον πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του ανωτέρω αποδεικτικού πορίσματος, που, όπως προαναφέρθηκε, διατυπώνεται σαφώς, οι οποίες δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες της προσβαλλόμενης απόφασης και δεν θεμελιώνουν την αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, δεδομένου ότι για την επάρκεια των αιτιολογιών της είναι ανάγκη να εκτίθεται σ' αυτή, πλήρως και σαφώς, μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε. Με τη διάταξη του αριθμού 8 περ. β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ ορίζεται ότι αναίρεση επιτρέπεται και όταν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής ως "πράγματα" θεωρούνται οι πραγματικοί ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος, που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο και άρα στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ή λόγου έφεσης (ΟλΑΠ 25/2003, ΟλΑΠ 3/1997, ΟλΑΠ 11/1996, AΠ 853/2024). Αντιθέτως δεν θεωρούνται "πράγματα" κατά την προαναφερθείσα έννοια οι αιτιολογημένες αρνήσεις των πιο πάνω ισχυρισμών, ούτε οι ισχυρισμοί που συνιστούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, τα οποία συνάγονται από την εκτίμηση των αποδείξεων, αλλά ούτε και οι μη νόμιμοι, απαράδεκτοι, αόριστοι και αλυσιτελείς ισχυρισμοί, αφού οι τελευταίοι δεν είναι ουσιώδεις για την έκβαση της δίκης και στους οποίους το δικαστήριο δεν υποχρεούται να απαντήσει (ΟλΑΠ 14/2004, ΑΠ 16/2023, ΑΠ 725/2022), έστω και αν συνιστούν λόγους έφεσης (ΑΠ 853/2024, ΑΠ 338/2023). Τέλος, ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι αβάσιμος αν ο αυτοτελής πραγματικός ισχυρισμός λήφθηκε υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας και απορρίφθηκε ρητά για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό, αλλά και όταν το δικαστήριο αντιμετώπισε και απέρριψε στην ουσία εκ των πραγμάτων προβληθέντα ισχυρισμό, με την παραδοχή ως αποδειχθέντων γεγονότων αντίθετων προς αυτά που τον συγκροτούν και τούτο συνάγεται από το περιεχόμενο της απόφασης (ΟλΑΠ 25/2003, ΑΠ 69/2016). Με τον δεύτερο, κατά το πρώτο σκέλος του, λόγο αναίρεσης, οι αναιρεσείοντες προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 8 περ.β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι το Εφετείο, κρίνοντας ουσιαστικά αβάσιμη την αγωγή τους και απορρίπτοντας, ακολούθως, τους σχετικούς λόγους της έφεσής τους κατά της απόφασης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου που είχε κρίνει ομοίως και είχε απορρίψει την αγωγή τους ως ουσιαστικά αβάσιμη, παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και συγκεκριμένα τους κατωτέρω αγωγικούς ισχυρισμούς τους προς θεμελίωση της επικαλούμενης, συρρέουσας, ευθύνης της αναιρεσίβλητης εργοδότριάς τους για αποζημίωση κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων (αρθ.197, 198 ΑΚ) και κατά τις περί αδικοπραξιών διατάξεις (αρθ.919, 914 ΑΚ) ότι : 1) εν τοις πράγμασι η συντριπτική πλειοψηφία των υπαλλήλων της αναιρεσίβλητης τράπεζας συνδύαζε την αποχώρησή τους από την υπηρεσία της με τη συνταξιοδότηση, με τη συμμετοχή του σε Πρόγραμμα Εθελουσίας Εξόδου και δεν ήταν στην επιχειρησιακή της κουλτούρα να προβαίνει σε απολύσεις εργαζομένων για οικονομοτεχνικούς λόγους, 2) το γενικότερο πλαίσιο εντός του οποίου έλαβε χώρα το από …2020 μήνυμα του διευθύνοντος συμβούλου της αναιρεσίβλητης σχετίζεται με το γεγονός ότι η σημαντική μείωση του προσωπικού της εκείνη τη χρονιά αποτελούσε διακηρυγμένο στόχο της, 3) και 4) ενώ οι ίδιοι είχαν αποφασίσει να μη συμμετάσχουν στο επίμαχο Πρόγραμμα Εθελούσιας Αποχώρησης, η αναιρεσίβλητη, για να επιτύχει τη συμμετοχή τους σ' αυτό, τους άσκησε σημαντικές πιέσεις, 5) ότι ουδέποτε στα χρονικά είχε επαναληφθεί τέτοια κατηγορηματική δήλωση, προφορική ή γραπτή, από το νόμιμο εκπρόσωπο της αναιρεσίβλητης τράπεζας και 6) ότι μεταγενέστερα, τον Νοέμβριο του 2021 και τον Νοέμβριο του 2022, ανακοινώθηκαν, με εγκυκλίους της αναιρεσίβλητης, και δύο νέα Προγράμματα Εθελουσίας Εξόδου, που ήταν και ευνοϊκότερα του επιδίκου. Από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ.2 του ΚΠολΔ, επισκόπηση της διαδικαστικών εγγράφων, κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο μέρος τους, προκύπτουν τα εξής: Με την από …2021 αγωγή τους, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, οι πρώτος, τρίτος και τέταρτος των εναγόντων, ήδη αναιρεσείοντες, ισχυρίστηκαν ότι στις …2020, …2020 και …2020, αντίστοιχα, δήλωσαν συμμετοχή στο ισχύον Πρόγραμμα Εθελουσίας Αποχώρησης του έτους 2019, και συνήψαν με την εναγομένη ανώνυμη τραπεζική εταιρία, τότε εργοδότριά τους, συμβάσεις για λύση της εργασιακής τους σχέσης στις …2020, συνταξιοδοτούμενοι έκτοτε, πλανηθέντες και εξαναγκασθέντες, κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων, από τις αναφερόμενες και διαλαμβανόμενες στο από …2020 μήνυμα δηλώσεις του διευθύνοντος συμβούλου της εναγομένης, που ήταν εν γνώσει του ψευδείς και έγιναν και με πρόθεση πρόκλησης σε αυτούς ζημίας, κι έτσι η εναγομένη, κατά παράβαση της καλής πίστης, των συνταλλακτικών ηθών και της υποχρέωσής της προς διαφώτιση και προστασία τους, αλλά και παράνομα και αντίθετα με τα χρηστά ήθη, με υπαιτιότητα του αρμοδίου οργάνου της, τους προκάλεσε την αναφερόμενη αποθετική ζημία από την απώλεια των αποδοχών τους του χρονικού διαστήματος από …2020 έως …2021, και επιπρόσθετα στον πρώτο τούτων και την αναφερόμενη θετική ζημία, ως και ηθική βλάβη λόγω της παράνομης προσβολής της προσωπικότητάς τους. Κατόπιν τούτων οι ανωτέρω ενάγοντες ζήτησαν να υποχρεωθεί η εναγομένη να τους καταβάλει, λόγω της συρρέουσας ευθύνης της κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων και κατά τις περί αδικοπραξιών διατάξεις, των άρθρων 919 και 914 ΑΚ, ως αποζημίωση το ποσό των 105.228,48 ευρώ στο πρώτο, των 147.242,21 ευρώ στον τρίτο και των 85.491,06 ευρώ στον τέταρτο και, ως εύλογη χρηματική ικανοποίηση λόγω της ηθικής τους βλάβης το ποσό των 10.000 ευρώ στον καθένα τους, νομιμοτόκως. Οι ιστορούμενοι στον υπό κρίση λόγο αναίρεσης, με τους αριθμούς 1, 2, 5 και 6 ισχυρισμοί των εναγόντων- αναιρεσειόντων δεν συνιστούν "πράγματα" κατά την προηγηθείσα έννοια του άρθρου 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, όπως απαιτείται για την ίδρυση του λόγου αυτού, καθόσον, η κυρίαρχη άποψη των εργαζομένων της αναιρεσίβλητης για τη συνταξιοδότησή τους μέσω της συμμετοχής τους σε κάποιο πρόγραμμα εθελουσίας εξόδου, το γενικότερο πλαίσιο εντός του οποίου έλαβε χώρα το επίδικο από …2020 μήνυμα του διευθύνοντος συμβούλου της, οι προγενέστεροι αυτού διακηρυγμένοι στόχοι της για μείωση του προσωπικού τους, η έλλειψη στο παρελθόν παρόμοιου μηνύματος του διευθύνοντος συμβούλου της και η ανακοίνωση επομένων προγραμμάτων εθελουσίας αποχώρησης, και δη μεταγενέστερων του χρόνου της αγωγής, δεν συνιστούν πραγματικούς αγωγικούς ισχυρισμούς των ήδη αναιρεσειόντων, που θεμελιώνουν την επικαλούμενη ευθύνη της εναγομένης - αναιρεσίβλητης κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων και κατά τις περί αδικοπραξιών διατάξεις, αλλά συνιστούν επιχειρήματά τους, κείμενα εκτός του απαιτουμένου περιεχομένου της αγωγής τους και μάλιστα ο τελευταίος τούτων δεν διαλαμβάνεται στο δικόγραφό της, ως αναφερόμενος σε μεταγενέστερο της σύνταξής της πραγματικό περιστατικό. Αναφορικά δε με τους λοιπούς, υπό τους αριθμούς 3 και 4, ισχυρισμούς των αναιρεσειόντων, της άσκησης σημαντικών πιέσεων σε αυτούς από την αναιρεσίβλητη για τη συμμετοχή τους στο επίδικο πρόγραμμα, παρά την προηγούμενη αντίθετη απόφασή τους, που συνιστούν αγωγικούς ισχυρισμούς ουσιώδεις για την έκβαση της δίκης, το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, με τις προαναφερόμενες ανέλεγκτες παραδοχές του, κρίνοντας ότι η εναγόμενη και ήδη αναιρεσίβλητη δεν πίεσε, ούτε εξανάγκασε τους ενάγοντες και ήδη αναιρεσείοντες να συμμετάσχουν στο εν λόγω πρόγραμμα, αλλά η συμμετοχή τους σε αυτό ήταν προϊόν ελεύθερης βούλησής τους, αντιμετώπισε και έκρινε ουσιαστικά αβάσιμους τους αντίθετους αυτούς αγωγικούς ισχυρισμούς. Κατόπιν των ανωτέρω, ο υπό κρίση λόγος αναίρεσης, με επίκληση της πλημμέλειας από τον αριθμό 8 περ.β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, σύμφωνα με τη νομική σκέψη που προηγήθηκε, είναι απαράδεκτος ως προς τους ανωτέρω ισχυρισμούς που δεν συνιστούν "πράγματα", και αβάσιμος ως προς τους λοιπούς ισχυρισμούς, οι οποίοι, κατά τα άνω, συνιστούν "πράγματα" και, αφού λήφθηκαν υπόψη από το Εφετείο, αντιμετωπίστηκαν και κρίθηκαν ουσιαστικά αβάσιμοι. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11 περίπτ. γ' του ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται και εάν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Από δε τις διατάξεις των άρθρων 335, 338 έως 340 και 346 του ιδίου Κώδικα συνάγεται ότι το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να διαγνώσει την αλήθεια των πραγματικών ισχυρισμών που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λάβει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα που νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι. Δεν επιβάλλεται όμως η διενέργεια ειδικής μνείας ή ξεχωριστής αξιολόγησης ενός εκάστου αποδεικτικού στοιχείου στην δικαστική απόφαση. Δεν αποκλείεται βεβαίως το δικαστήριο της ουσίας να μνημονεύσει και εξάρει μερικά από τα αποδεικτικά μέσα, λόγω της κατά την ελεύθερη κρίση του μεγαλύτερης σημασίας τους, αρκεί για τον αναιρετικό έλεγχο να προκύπτει με βεβαιότητα το ότι από τη γενική, κατ' είδος αναφορά στα αποδεικτικά μέσα, καθίσταται βέβαιο ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που υποβλήθηκαν στη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, χωρίς κανένα να παραληφθεί (ΟλΑΠ 8/2016, ΟλΑΠ 42/2002, ΑΠ 902/2025, ΑΠ 9/2023). Για να ιδρυθεί ο ανωτέρω λόγος αρκεί, παρά τη βεβαίωση του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα, να καταλείπονται με βάση το όλο περιεχόμενο της προσβαλλομένης απόφασης αμφιβολίες για το αν το συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο λήφθηκε υπόψη και συνεκτιμήθηκε μαζί με τις υπόλοιπες αποδείξεις για το σχηματισμό δικανικής πεποίθησης επί ενός ουσιώδους ισχυρισμού (ΟλΑΠ 8/2016, ΟλΑΠ 2/2008, ΑΠ 902/2025, ΑΠ 9/2023). Τέλος, ο λόγος αυτός αναίρεσης δεν ιδρύεται εάν το δικαστήριο δεν προσέδωσε στο αποδεικτικό μέσο την αποδεικτική βαρύτητα που υποστηρίζει ο αναιρεσείων ότι έχει τούτο, εφ' όσον η σχετική εκτίμηση δεν υπόκειται, συμφώνως προς την διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ, στον έλεγχο του Αρείου Πάγου (ΑΠ 902/2025, ΑΠ 816/2022, ΑΠ 248/2021).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον δεύτερο, κατά το δεύτερο σκέλος του, λόγο αναίρεσης οι αναιρεσείοντες προσάπτουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια από τον αριθμό 11γ' του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι το Εφετείο, κατά την ουσιαστική έρευνα της από …2021 αγωγής του, δεν έλαβε υπόψη, ως αποδεικτικά μέσα, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα για την ουσιαστική αβασιμότητα της ιστορικής βάσης της αγωγής τους, για την ευθύνη της αντιδίκου τους για αποζημίωση κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων και σωρευτικά κατά τις περί αδικοπραξιών διατάξεις, τις περιλαμβανόμενες στα πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου κατάθεση του μάρτυρά τους και τα παρακάτω έγγραφα που οι ίδιοι προσκόμισαν ως ενάγοντες-εκκαλούντες προς απόδειξη της αγωγής τους, με νόμιμη επίκληση, και ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, και συγκεκριμένα: 1) την εκδοθείσα στο πλαίσιο άλλης δίκης με αριθμό 512/2019 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών όπου ιστορούνται Προγράμματα Εθελουσίας Εξόδου που είχε ανακοινώσει η αναιρεσίβλητη προηγούμενα έτη, 2) το από …2023 δημοσίευμα ηλεκτρονικού τύπου από την Ημερησία, στο οποίο απεικονίζεται πίνακας αποχωρήσεων προσωπικού με εθελουσία, ανά Τράπεζα, περιόδου 2010-2022, 3) την από …2019 παρουσίαση της αναιρεσίβλητης τράπεζας σε επενδυτές της στο Λονδίνο της Αγγλίας με δήλωση του στρατηγικού της στόχου για περιορισμό του προσωπικού της 4) την από …2019 Ανακοίνωση της πρωτοβάθμιας συνδικαλιστικής οργάνωσης με την επωνυμία "Ανεξάρτητη Αριστερή Κίνηση Εργαζομένων Εθνικής Τράπεζας" περί καταγγελίας της αντιδίκου τους για σύσταση Υποομάδας Έργου με εργαζομένους με αντικείμενο την επικαιροποίηση δεδομένων δανειακού χαρτοφυλακείου και στοιχείων πελάτη του σχεδίου "Ηρακλής", 5) την από …2019 Πράξη Διευθυντή της Διεύθυνσης Περιουσίας περί ανάθεσης καθηκόντων εποπτείας στον τρίτο τούτων, τα οποία του αφαιρέθηκαν ακολούθως με την από …2019 Πράξη 6) τις υπ' αριθμ. …2021, …2022 και …2022 Αποφάσεις Διευθυντή του ΕΦΚΑ περί απονομής συντάξεων γήρατος 7) την υπ' αριθμ. …2021 Υπηρεσιακή Εγκύκλιο της αναιρεσίβλητης τράπεζας περί ανακοινώσεως νέου Προγράμματος Εθελουσίας Εξόδου, περιόδου από …2021 έως …2021 και 8) την υπ' αριθμ. …2022 Υπηρεσιακή Εγκύκλιό της περί ανακοινώσεως ενός ακόμη νέου Προγράμματος Εθελουσίας Εξόδου, περιόδου από …2022 έως …2022, και εάν το Εφετείο ελάμβανε υπόψη του τα ανωτέρω αποδεικτικά μέσα θα κατέληγε σε αντίθετη ουσιαστική κρίση. Αναφορικά με τα ιστορούμενα στον υπό κρίση λόγο αναίρεσης αποδεικτικά μέσα, μαρτυρική κατάθεση και έγγραφα, τόσο από τη ρητή βεβαίωση της προσβαλλομένης απόφασης, η οποία παραδεκτά επισκοπείται (αρθ.561 παρ.2 του ΚΠολΔ), όπου ρητά αναφέρεται (4ο φύλλο) ότι για το αποδεικτικό της πόρισμα το Εφετείο έλαβε υπόψη του την ένορκη κατάθεση του μάρτυρα απόδειξης που εξετάστηκε στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και περιέχεται στα ταυτάριθμα με την απόφασή του απομαγνητοφωνημένα πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης και όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα που νόμιμα επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, τα οποία συνεκτίμησε και αξιολόγησε, είτε ως αυτοτελή αποδεικτικά μέσα, είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, όσο και από όλο το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης, την ανάλυση και το σχολιασμό των αποδείξεων, στον οποίο το Εφετείο προβαίνει για να αιτιολογήσει το πόρισμά του, αλλά και από το εν γένει περιεχόμενο του αιτιολογικού της, δεν καταλείπεται αμφιβολία και καθίσταται αδιστάκτως (απολύτως) βέβαιο ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε για το σχηματισμό της κρίσης του ως αποδεικτικά μέσα και την κατάθεση του μάρτυρα απόδειξης και τα ανωτέρω έγγραφα εξάγοντας το αποδεικτικό του πόρισμα ότι, από τον συνδυασμό αυτών προς τα λοιπά αποδεικτικά μέσα, αποδεικνυόταν η αβασιμότητα της ένδικης αγωγής για την επικαλούμενη ευθύνη της αναιρεσίβλητης κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων και κατά τις περί αδικοπραξιών διατάξεις αναφορικά για την ένταξη των εναγόντων-αναιρεσειόντων στο επίδικο πρόγραμμα εθελουσίας αποχώρησης από την εργασία τους. Σε κάθε περίπτωση το Εφετείο δεν είχε υποχρέωση να προβεί σε ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από τα αναφερόμενα στον κρινόμενο λόγο αναίρεσης αποδεικτικά μέσα, και από ποια προκύπτει άμεση και από ποια έμμεση απόδειξη, κατ' αντιδιαστολή προς τα λοιπά αποδεικτικά μέσα, χωρίς, εκ του γεγονότος της μη ρητής αναφοράς ορισμένων εξ αυτών, να συνάγεται ότι δεν προσέδωσε σ' αυτά τη δέουσα αποδεικτική δύναμη, ούτε είχε υποχρέωση να αιτιολογήσει την κρίση του για την αποδεικτική βαρύτητα ή αξιοπιστία, την οποία προσέδωσε σε ένα έκαστο των προαναφερόμενων ισοδυνάμων αποδεικτικών μέσων, τα οποία εκτίμησε ελεύθερα και κυριαρχικά (αρθ.340 ΚΠολΔ). Κατόπιν τούτων το Εφετείο δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθμ. 11γ' του ΚΠολΔ και ο ερευνώμενος λόγος αναίρεσης είναι αβάσιμος. Η άποψη δε των αναιρεσειόντων ότι η διαφορετική εκτίμηση των επίμαχων ως άνω αποδεικτικών μέσων και ο συσχετισμός τους με άλλα έγγραφα, που δεν συσχετίστηκαν με αυτά, θα οδηγούσε το δικαστήριο σε αποδεικτικό πόρισμα διαφορετικό από το εξαχθέν, οδηγεί σε επανεκτίμηση της ουσίας της υπόθεσης, δηλαδή σε αποτέλεσμα που έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την θεμελιώδη επιταγή του άρθρου 561 παρ.1 ΚΠολΔ, γιατί πλήττει την κυριαρχική και ανέλεγκτη αναιρετικά αξιολόγηση και εκτίμηση των αποδεικτικών μέσων.
Κατόπιν τούτων και επειδή δεν υπάρχει άλλος λόγος αναίρεσης προς έρευνα πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης στο σύνολό της και να καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες, λόγω της ήττας τους, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης που παρέστη και κατέθεσε προτάσεις, κατά ουσιαστική παραδοχή του νομίμου αιτήματός της (αρθ.176, 183, 191 παρ.2 του ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από …2025 (αριθμ. καταθ. …2025) αίτηση για αναίρεση της με αριθμό 3167/2024 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών (διαδικασίας περιουσιακών-εργατικών- διαφορών).

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 17 Ιουνίου 2026.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 20 Ιουλίου 2026.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή