Αριθμός 1129/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χρυσούλα Πλατιά, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Νίκη Κατσιαούνη, Απόστολο Φωτόπουλο - Εισηγητή, Αγγελική Καρδαρά και Χρυσούλα Μανέτα, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 9 Δεκεμβρίου 2025, με την παρουσία και της Γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Α. Β. του Β. και 2. Β. Β. του Δ., κατοίκων ... Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Αγαπηνό, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., ο oποίος κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: S. (Σ.) L. (Λ.) του E. (Ε.), κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Κιαουλιά, ο oποίος κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από …2022 και από …2022 αγωγές της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3476/2023 του ίδιου Δικαστηρίου και 562/2024 του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από …2025 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αίτησης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Με την από …2025 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης …2025 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η υπ' αριθμό 562/19-11-2024 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά, η οποία εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών- εργατικών διαφορών (άρθρα 591 παράγραφος 1, 614 περίπτωση 3 α και 621 ΚΠολΔ) επί: α) της από …2024 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης …2024 έφεσης, την οποία είχε ασκήσει η ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη, S. L. του E., κάτοικος ... και β) της από …2023 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης …2023 έφεσης, την οποία είχαν ασκήσει οι εναγόμενοι και ήδη αναιρεσείοντες, Α. Β. του Β. και Β. Β. του Δ., κάτοικοι … , κατά της υπ' αριθμό 3476/2023 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά που είχε εκδοθεί κατά την ίδια διαδικασία. Η αίτηση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα - και, ειδικότερα, μέσα στην καταχρηστική προθεσμία των δύο (2) ετών από την επομένη της δημοσίευσης της αναιρεσιβαλλομένης, η οποία δεν προκύπτει ότι επιδόθηκε (άρθρο 564 παράγραφος 3 ΚΠολΔ) - και γενικά παραδεκτά (άρθρα 552, 553 παράγραφος 1 β, 556 παράγραφος 1, 558, 566 παράγραφος 1 και 577 παράγραφος 1 ΚΠολΔ). Πρέπει, συνεπώς, να ερευνηθεί και περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο του μοναδικού λόγου της (άρθρο 577 παράγραφος 3 ΚΠολΔ).

2. Από τη επισκόπηση του περιεχομένου των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης (άρθρο 561 παράγραφος 2 ΚΠολΔ) προκύπτουν τα εξής : Η ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη στην από …2022 και με αύξοντα αριθμό κατάθεσης …2022 (πρώτη χρονικά) αγωγή της - την οποία είχε απευθύνει ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά και είχε στρέψει κατά της εναγομένης και ήδη πρώτης αναιρεσείουσας - εξέθεσε τα εξής : Ότι στις …2014 είχε καταρτίσει με την εναγομένη σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου και ότι έκτοτε προσέφερε σε αυτή προσηκόντως την εργασία της ως ψήστρια στην επισιτιστική επιχείρησή της. Ότι η εναγομένη κατήγγειλε τη σύμβαση εργασίας της στις …2021. Ότι κατά το χρονικό διάστημα κατά το οποίο απασχολείτο στην επιχείρηση της εναγομένης παρείχε σε αυτή εργασία καθ' υπέρβαση του συμφωνημένου - και νομίμου - ημερησίου και εβδομαδιαίου ωραρίου εργασίας και, επιπλέον, ότι κατά το ίδιο χρονικό διάστημα εργαζόταν και κατά τα Σάββατα, τις Κυριακές, τις λοιπές αργίες και τις νυκτερινές ώρες. Ότι η εναγομένη-εργοδότριά της δεν κατέβαλε σε αυτή τις νόμιμες αποδοχές της και, ειδικότερα, α) τις προσαυξήσεις που δικαιούτο στο μισθό της, επειδή παρείχε σε αυτή υπερεργασία και υπερωριακή εργασία, εργασία κατά τις νυκτερινές ώρες και κατά τις Κυριακές και άλλες αργίες και β) τα επιδόματα γάμου, ανθυγιεινής απασχόλησης, προϋπηρεσίας, εορτών, όπως και αποδοχές και επιδόματα άδειας αναψυχής και ότι, τέλος, η εναγομένη δεν κατέβαλε σε αυτή πλήρη την αποζημίωση απόλυσης που δικαιούτο. Με το ιστορικό αυτό μετά τον παραδεκτό περιορισμό του καταψηφιστικού αιτήματος της αγωγής της σε εν μέρει καταψηφιστικό και εν μέρει αναγνωριστικό (άρθρα 591 και 223 ΚΠολΔ) ζήτησε α) να υποχρεωθεί η εναγόμενη να καταβάλει σε αυτή νομιμότοκα ποσό των 56.334,30 ευρώ για προσαύξηση λόγω υπερεργασίας και υπερωρίας, εργασίας κατά τις Κυριακές και ημέρες ανάπαυσης, εργασίας κατά τις νυχτερινές ώρες καθημερινών, Σαββάτων και Κυριακών και για διαφορά αποζημίωσης απόλυσης και β) να αναγνωριστεί η υποχρέωση της εναγομένης να καταβάλει σε αυτή νομιμότοκα το ποσό των 41.511,02 Ευρώ για επιδόματα εορτών, αδείας, αποδοχές άδειας και προσαύξηση για απασχόληση κατά τις αργίες και τις νυχτερινές ώρες αργιών και τη μη λήψη ημέρας ανάπαυσης μετά την απασχόληση της σε ημέρα αργίας. Από τα ίδια διαδικαστικά έγγραφα προκύπτουν περαιτέρω και τα εξής: Η ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη στην από …2022 και με αύξοντα αριθμό έκθεσης κατάθεσης …2022 (δεύτερη χρονικά) αγωγή - την οποία είχε απευθύνει ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά και είχε στρέψει κατά του εναγομένου και ήδη δευτέρου αναιρεσείοντος - εξέθεσε τα εξής: Ότι στις …2014 είχε καταρτίσει με την Α. Β. του Β., κάτοικο ..., σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου και ότι έκτοτε προσέφερε σε αυτή προσηκόντως την εργασία της ως ψήστρια στην επισιτιστική επιχείρησή της. Ότι η εργοδότριά της κατήγγειλε τη σύμβαση εργασίας της στις …2021. Ότι κατά το χρονικό διάστημα κατά το οποίο απασχολείτο στην επιχείρησή της παρείχε σε αυτή εργασία καθ' υπέρβαση του συμφωνημένου - και νομίμου - ημερησίου και εβδομαδιαίου ωραρίου εργασίας και, επιπλέον, ότι κατά το ίδιο χρονικό διάστημα εργαζόταν και κατά τα Σάββατα, τις Κυριακές, τις λοιπές αργίες και τις νυκτερινές ώρες. Ότι η εργοδότριά της δεν κατέβαλε σε αυτή τις νόμιμες αποδοχές της και, ειδικότερα, α) τις προσαυξήσεις που δικαιούτο στο μισθό της, επειδή παρείχε σε αυτή υπερεργασία και υπερωριακή εργασία, εργασία κατά τις νυκτερινές ώρες και κατά τις Κυριακές και άλλες αργίες και β) τα επιδόματα γάμου, ανθυγιεινής απασχόλησης, προϋπηρεσίας, εορτών, όπως και αποδοχές και επιδόματα άδειας αναψυχής και ότι, τέλος, η εναγομένη δεν κατέβαλε σε αυτή πλήρη την αποζημίωση απόλυσης που δικαιούτο. Ότι μετά την καταγγελία της σύμβασης εργασίας της και μετά την άσκηση της από …2022 πρώτης αγωγής της, η προαναφερόμενη εργοδότριά της μεταβίβασε την επιχείρηση της σε αυτόν (εναγόμενο) με συνέπεια να ενέχεται και ο ίδιος ως το πρόσωπο που απέκτησε την επιχείρηση εις ολόκληρον με τη μεταβιβάσασα σε καταβολή των επιδίκων αποδοχών, όπως ειδικότερα ανέφερε στην ως άνω αγωγή. Με το ιστορικό αυτό ζήτησε - μετά τον παραδεκτό περιορισμό του καταψηφιστικού αιτήματος της αγωγής της σε εν μέρει καταψηφιστικό και εν μέρει αναγνωριστικό (άρθρα 591 και 223 ΚΠολΔ) - α) να υποχρεωθεί ο εναγόμενος να καταβάλει σε αυτή εις ολόκληρον με την εναγομένη της πρώτης αγωγής νομιμότοκα ποσό των 56.334,30 ευρώ για προσαύξηση λόγω υπερεργασίας και υπερωρίας, εργασίας κατά τις Κυριακές και ημέρες ανάπαυσης, εργασίας κατά τις νυχτερινές ώρες καθημερινών, Σαββάτων και Κυριακών και για διαφορά αποζημίωσης απόλυσης και β) να αναγνωριστεί η υποχρέωση του εναγομένου να καταβάλει σε αυτή εις ολόκληρον με την εναγομένη της πρώτης αγωγής της νομιμότοκα ποσό των 41.511,02 Ευρώ για επιδόματα εορτών, αδείας, αποδοχές άδειας και προσαύξηση για απασχόληση κατά τις αργίες και τις νυχτερινές ώρες αργιών και τη μη λήψη ημέρας ανάπαυσης μετά την απασχόληση της σε ημέρα αργίας. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο συνεκδίκασε τις αγωγές αυτές (άρθρα 591 και 246 ΚΠολΔ) αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών-εργατικών διαφορών και εξέδωσε την υπ' αριθμό 3476/2023 οριστική απόφαση, με την οποία δέχθηκε εν μέρει τις αγωγές ως ουσιαστικά βάσιμες και α) υποχρέωσε την εναγόμενη της πρώτης αγωγής να καταβάλει στην ενάγουσα, για τις αιτίες που προαναφέρθηκαν, νομιμότοκα ποσό 10.646,41 Ευρώ, β) αναγνώρισε την υποχρέωση της εναγομένης να καταβάλει στην ενάγουσα για τις ίδιες αιτίες νομιμότοκα ποσό 18.387,18 Ευρώ, γ) υποχρέωσε τον εναγόμενο της δεύτερης αγωγής να καταβάλει στην ενάγουσα, εις ολόκληρον με την εναγόμενη της πρώτης αγωγής, για τις ίδιες αιτίες νομιμότοκα ποσό 10.646,41 Ευρώ και δ) αναγνώρισε την υποχρέωση του εναγομένου της δεύτερης αγωγής να καταβάλει, εις ολόκληρον με την εναγομένη της πρώτης αγωγής, νομιμότοκα ποσό 18.387,18 Ευρώ. Η ενάγουσα άσκησε κατά της απόφασης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου την από …2024 έφεση, ενώ οι εναγόμενοι των δύο αγωγών την από …2023 κοινή έφεση για εσφαλμένη εφαρμογή και ερμηνεία του νόμου και για κακή εκτίμηση των αποδείξεων (άρθρα 591 και 520 ΚΠολΔ). Οι εκκαλούντες με τις εφέσεις τους ζήτησαν να εξαφανισθεί η εκκαλουμένη απόφαση με σκοπό α) η ενάγουσα να γίνουν εν όλω δεκτές οι αγωγές της κατά των εφεσιβλήτων - εναγομένων, ενώ β) οι εναγόμενοι να απορριφθούν οι αγωγές της εφεσίβλητης-ενάγουσας εναντίον τους. Το δευτεροβάθμιο δικαστήριο συνεκδίκασε τις εφέσεις (άρθρα 591, 524 παράγραφος 1 και 246 ΚΠολΔ) αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία κατά την οποία είχε δικάσει και το πρωτοβάθμιο δικαστήριο και εξέδωσε την αναιρεσιβαλλομένη υπ' αριθμό 562/2024 τελεσίδικη απόφαση, με την οποία α) απέρριψε ως αβάσιμη στην ουσία την από …2023 έφεση, την οποία είχαν ασκήσει οι εναγόμενοι κατά της απόφασης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, ενώ β) δέχθηκε ως βάσιμη στην ουσία την από …2024 έφεση που είχε ασκήσει η ενάγουσα κατά της απόφασης που προαναφέρθηκε, με την παραδοχή ότι η εναγομένη της πρώτης αγωγής είχε μεταβιβάσει το σύνολό της επιχείρησής της στον εναγόμενο της δεύτερης αγωγής, ο οποίος, επομένως, είχε υποχρέωση να καταβάλει στην ενάγουσα νομιμότοκα τις επίδικες αξιώσεις της συνολικού ποσού 53763,35 Ευρώ κατά της εργοδότριάς της - πρώτης εναγομένης, ευθυνόμενος εις ολόκληρον μετ' αυτής κατ' άρθρο 479 ΑΚ. Το δευτεροβάθμιο δικαστήριο δέχθηκε, ειδικότερα, ως προς το κρίσιμο ζήτημα ότι η εναγομένη της πρώτης αγωγής είχε μεταβιβάσει την επιχείρησή της στον εναγόμενο της δεύτερης αγωγής τα εξής: [...] Μετά την απόλυση της ενάγουσας (αναιρεσίβλητης) η εναγόμενη (πρώτη αναιρεσείουσα) έκλεισε την επιχείρηση της, συγχρόνως όμως ενημέρωσε τους πελάτες της μέσω δημοσιευμάτων σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι επρόκειτο να συνεχιστεί η λειτουργία της επιχείρησης της σε σύντομο χρονικό διάστημα σε διαφορετικό ανανεωμένο κατάστημα με χαρακτηριστική ανάρτηση : "Θα είναι ιδιαίτερη τιμή και χαρά για εμάς η παρουσία της στην τελετή εγκαινίων του νέου μας χώρου στην οδό …". Πράγματι μετά από λίγους μήνες στις …2022 δρομολογήθηκε από τον εναγόμενο της με αριθμό …/2022 αγωγής (δεύτερο αναιρεσίβλητο) η έναρξη επιτηδεύματος με ομοειδή επιχείρηση με αυτή της εναγόμενης της με αριθμό …/2022 αγωγής κοντά στην προηγούμενη και ειδικότερα στην οδό … , η οποία έχει τα ίδια διακριτικά γνωρίσματα και τους ίδιους τηλεφωνικούς αριθμούς και έχει το ίδιο αντικείμενο επιχειρηματικής δραστηριότητας. Ακόμη προσλήφθηκαν κατά το ήμισυ οι εργαζόμενοι της επιχείρησης της εναγόμενης της με αριθμό …/2022 αγωγής, ενώ χρησιμοποιήθηκαν και εργαλεία και συσκευές που χρησιμοποιούσε η επιχείρηση της Α. Β. Επομένως σύμφωνα μετά παραπάνω η επιχείρηση της Α. Β. - εργοδότριας της ενάγουσας μεταβιβάστηκε εξ' ολοκλήρου στην ατομική επιχείρηση που ίδρυσε και λειτούργησε ο γιος της και εναγόμενος της με αριθμό …/2022 αγωγής.

Περαιτέρω αποδείχτηκε ότι η Α. Β. μεταβίβασε στον γιο της Β. Β. το σημαντικότερο περιουσιακό της στοιχείο και δη την επιχείρηση επισιστικού καταστήματος που αυτή επί σειρά δεκαετιών λειτουργούσε με την φήμη, την πελατεία και το προσωπικό της. Ο εναγόμενος γιος της εργοδότριας της ενάγουσας τελούσε σε γνώση ότι αποκτούσε πλέον σημαντικό περιουσιακό στοιχείο της οφειλέτιδας της ενάγουσας, όντας ο ίδιος γιος της και εργαζόμενος ο ίδιος για πολλά χρόνια στην επιχείρηση της μητέρας του.

Συνεπώς αυτός που απέκτησε την επιχείρηση της εργοδότριας του ευθύνεται και για τα χρέη της επιχείρησης κατά το άρθρο 479 ΑΚ προς την ενάγουσα [...].

3. Το άρθρο 479 ΑΚ εδ. α' και β' ΑΚ ορίζει ότι : "Αν με σύμβαση μεταβιβάσθηκε περιουσία ή επιχείρηση, αυτός που αποκτά ευθύνεται απέναντι στο δανειστή έως την αξία των μεταβιβαζόμενων στοιχείων για τα χρέη που ανήκουν στην περιουσία ή στην επιχείρηση. Η ευθύνη αυτού που μεταβιβάζει εξακολουθεί να υπάρχει.". Η διάταξη προβλέπει μια ειδική περίπτωση σωρευτικής αναδοχής χρέους (άρθρο 477 ΑΚ), η οποία δεν στηρίζεται σε σύμβαση μεταξύ του δανειστή και του νέου οφειλέτη, αλλά επέρχεται αμέσως από το νόμο. Το άρθρο 479 ΑΚ διασφαλίζει την ικανοποίηση όλων των δανειστών του παλαιού φορέα της επιχείρησης που μεταβιβάσθηκε. Ο εργοδότης, ειδικότερα, που μεταβίβασε την επιχείρησή του σε τρίτο πρόσωπο, εξακολουθεί να ευθύνεται μεταξύ άλλων και μετά τη μεταβίβαση για οφειλές του έναντι των εργαζομένων στην επιχείρησή του, οι οποίες είχαν γεννηθεί πριν από τη μεταβίβαση. Ο μεταβιβάσας ευθύνεται για τα χρέη του αυτά ακόμη και αν κατά το χρόνο της μεταβίβασης οι συμβάσεις εργασίας που είχε καταρτίσει με τους εργαζομένους στην επιχείρησή του είχαν λυθεί. Το πρόσωπο, περαιτέρω, το οποίο απέκτησε την επιχείρηση, ευθύνεται για τα χρέη που προαναφέρθηκαν εις ολόκληρον με τον μεταβιβάσαντα. Ο αποκτήσας, όμως, ευθύνεται έως την αξία των στοιχείων που μεταβιβάσθηκαν, ενώ το πρόσωπο που μεταβίβασε την επιχείρηση ευθύνεται απεριόριστα για τις οφειλές του έναντι των δανειστών του (ΑΠ 775/2024). Ο αποκτήσας ευθύνεται, ωστόσο, όταν η επιχείρηση που αποκτά διατηρεί την ταυτότητα που είχε και υπό τον παλαιό φορέα της, επειδή η μεταβολή αφορά στο πρόσωπό του και όχι στην επιχείρηση. Τα κριτήρια, τα οποία είναι κρίσιμα για να διαπιστωθεί αν επήλθε μεταβίβαση της επιχείρησης κατά την έννοια του άρθρου 479 ΑΚ είναι, ενδεικτικά, τα εξής: α) αν μεταβιβάσθηκαν ή όχι στο νέο φορέα της επιχείρησης υλικά στοιχεία και άυλα αγαθά της πρώτης επιχείρησης (κτίρια, μηχανήματα, εξοπλισμός, διπλώματα ευρεσιτεχνίας, σήματα, διακριτικοί τίτλοι κ.λ.π.), β) αν ο νέος φορέας της επιχειρηματικής μονάδας προσέλαβε ή όχι σημαντικό αριθμό από τους εργαζομένους που απασχολούντο στην επιχείρηση που μεταβιβάσθηκε, γ) αν το πρόσωπο που απέκτησε την επιχείρηση ασκεί εμπορική δραστηριότητα που ομοιάζει γενικά με τη δραστηριότητα του προηγούμενου φορέα της, δ) αν ο νέος φορέας διατηρεί ή όχι την ίδια οργανωτική δομή στην επιχείρηση και αν εφαρμόζει ή όχι τις ίδιες μεθόδους παραγωγής με τον μεταβιβάσαντα και ε) αν οι κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης που άλλαξε φορέα γειτνιάζουν χωρικά με τις εγκαταστάσεις του παλαιού φορέα της. Τα στοιχεία αυτά πρέπει να εκτιμώνται και να αξιολογούνται στο σύνολό τους για να κριθεί σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση αν συντρέχει ή όχι μεταβίβαση επιχείρησης που δικαιολογεί την επέλευση της έννομης συνέπεια που προβλέπει η διάταξη του άρθρου 479 ΑΚ (ΑΠ 393/2025, πρβλ. ΑΠ 444/2019, ΑΠ 1369/2018).

Η διάταξη, εξάλλου, του άρθρου 559 αριθμός 19 ΚΠολΔ ορίζει ότι :

"Αναίρεση επιτρέπεται [...] αν η απόφαση δεν περιέχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης [...]". Από τη διάταξη αυτή - που αποτελεί κύρωση της παραβίασης του άρθρου 93 παράγραφος 3 του Συντάγματος - προκύπτει ότι ο λόγος αναίρεσης που προαναφέρθηκε ιδρύεται, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας) ή, όταν, όσα εκτίθενται, δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται με βάση το πραγματικό του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία), δηλαδή όταν τα πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν το αποδεικτικό πόρισμά της για κρίσιμο ζήτημα συγκρούονται μεταξύ τους και αλληλοαναιρούνται με αποτέλεσμα να αποδυναμώνουν με τον τρόπο αυτό την κρίση της απόφασης για την υπαγωγή ή μη της ατομικής περίπτωσης στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα ουσιαστικού δικαίου που συνιστά και το νομικό χαρακτηρισμό της ατομικής περίπτωσης (ΟλΑΠ 2/2019, ΑΠ 3/2025).

Στην προκειμένη περίπτωση στο μοναδικό λόγο αναίρεσης, κατ' ορθή νοηματική εκτίμηση του περιεχομένου του, οι αναιρεσείοντες εκθέτουν ότι το Μονομελές Εφετείο με την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση παραβίασε εκ πλαγίου - με ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες - την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 479 ΑΚ με συνέπεια να υποπέσει στην αναιρετική πλημμέλεια που προβλέπεται από το άρθρο 559 αριθμός 19 ΚΠολΔ (και όχι και από τον αριθμό 1 του ίδιου άρθρου, όπως αναφέρεται στο αναιρετήριο) και πρέπει για το λόγο αυτό να αναιρεθεί. Οι αναιρεσείοντες επικαλούνται, ειδικότερα, ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο διέλαβε στην αναιρεσιβαλλομένη ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες ως προς τα κρίσιμα στην προκειμένη περίπτωση ζητήματα α) ότι η πρώτη αναιρεσείουσα είχε μεταβιβάσει την επιχείρησή της και, συγκεκριμένα, το μεγαλύτερο ποσοστό του ενεργητικού της στο δεύτερο από αυτούς και β) ότι ο δεύτερος αναιρεσείων γνώριζε ότι είχε αποκτήσει το ποσοστό αυτό και, επιπλέον, ότι από τις ελλιπείς και αντιφατικές αυτές παραδοχές καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή της διάταξης που προαναφέρθηκε, όπως ειδικότερα αναφέρουν στο αναιρετήριο. Το δευτεροβάθμιο, ωστόσο, δικαστήριο, όπως προκύπτει από την επισκόπηση του περιεχομένου της αναιρεσιβαλλομένης (άρθρο 561 παράγραφος 2 ΚΠολΔ), διέλαβε στην αναιρεσιβαλλομένη τις εξής παραδοχές: α) ότι η πρώτη αναιρεσείουσα, αφού κατήγγειλε τη σύμβαση εργασίας που είχε καταρτίσει με την αναιρεσίβλητη, διέκοψε τη λειτουργία του καταστήματός της, αλλά παράλληλα ανακοίνωσε δημόσια προς το καταναλωτικό κοινό ότι επρόκειτο σε σύντομο χρονικό διάστημα να επαναλειτουργήσει την επιχείρησή της σε νέο κατάστημα, β) ότι η επιχείρηση του δευτέρου αναιρεσείοντος, ο οποίος είναι γιος της πρώτης από αυτούς, έθεσε σε λειτουργία νέο βέβαια ψητοπωλείο υπό τα ίδια όμως διακριτικά γνωρίσματα, τους ίδιους τηλεφωνικούς αριθμούς και το ίδιο αντικείμενο εμπορικής δραστηριότητας με το κατάστημα που λειτουργούσε στο παρελθόν η μητέρα του, γ) ότι η πρώτη αναιρεσείουσα παραχώρησε στο δεύτερο τη χρήση των μηχανημάτων και των συσκευών που χρησιμοποιούσε και η ίδια στο ψητοπωλείο της, δ) ότι ο δεύτερος αναιρεσείων προσέλαβε στην επιχείρησή του και απασχολούσε υπαλλήλους που αρχικά προσέφεραν εργασία στο κατάστημα της πρώτης αναιρεσείουσας και ε) ότι ο δεύτερος αναιρεσείων παρείχε εργασία επί μεγάλο χρονικό διάστημα στο κατάστημα της μητέρας του και ότι για το λόγο αυτό γνώριζε ότι η πρώτη αναιρεσείουσα είχε μεταβιβάσει σε αυτόν το σύνολο του ενεργητικού της επιχείρησής της. Οι παραδοχές αυτές στηρίζουν με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις το αποδεικτικό πόρισμα της αναιρεσιβαλλομένης ότι η πρώτη αναιρεσείουσα είχε μεταβιβάσει την επιχείρησή της στο δεύτερο από αυτούς, ο οποίος συνεπώς ενεχόταν κατά το άρθρο 479 ΑΚ εις ολόκληρον με την μεταβιβάσασα προς καταβολή των επιδίκων οφειλών της προς την αναιρεσίβλητη.

Το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, περαιτέρω, δεν ήταν απαραίτητο να διαλάβει στην αναιρεσιβαλλομένη την αξία του ενεργητικού της επιχείρησης, την οποία η πρώτη αναιρεσείουσα είχε μεταβιβάσει στο δεύτερο από αυτούς, διότι το στοιχείο αυτό αποτελεί βάση ένστασης, την οποία μπορεί να προτείνει το πρόσωπο που απέκτησε την επιχείρηση για να περιορίσει την ευθύνη του έναντι των δανειστών του μεταβιβάσαντος (άρθρο 479 εδάφιο α ΑΚ, ΑΠ 775/2024). Το Μονομελές Εφετείο, επομένως, με την κρίση του αυτή δεν παραβίασε εκ πλαγίου, με ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες, την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 479 ΑΚ με συνέπεια να μην υποπέσει στην αναιρετική πλημμέλεια που προβλέπεται από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 19 ΚΠολΔ, όπως αβάσιμα επικαλούνται οι αναιρεσείοντες με το λόγο αναίρεσης που προαναφέρθηκε, ο οποίος, συνεπώς, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

4. Σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν - και επειδή δεν υπάρχει άλλος λόγος αναίρεσης για έρευνα - η αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί. Τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, η οποία κατέθεσε προτάσεις, πρέπει - μετά από το νόμιμο και βάσιμο αίτημά της - να επιβληθούν σε βάρος των αναιρεσειόντων, οι οποίοι ηττήθηκαν στη δίκη (άρθρα 106, 176 εδάφιο α, 180 παράγραφος 1, 183, 189 παράγραφος 1, και 191 παράγραφος 2 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από …2025 αίτηση της Α. Β. και του Β. Β. για αναίρεση της υπ' αριθμό 562/2024 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά (ειδικής διαδικασίας περιουσιακών-εργατικών διαφορών).

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, το ύψος των οποίων ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) Ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Μαΐου 2026.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 20 Ιουλίου 2026.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

<< Επιστροφή