Cylaw

Υπόθεση T-304/25, Direktor na TD Mitnitsa Ruse pri Agentsia „Mitnitsi“ κατά „Kronospan Bulgaria“ EOOD, Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (δεύτερο πενταμελές τμήμα) της 10ης Ιουνίου 2026

Πληροφορίες

Τίτλος:

Προσωρινό κείμενο

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (δεύτερο πενταμελές τμήμα)

της 10ης Ιουνίου 2026 (*)

« Προδικαστική παραπομπή – Τελωνειακή ένωση – Κοινό δασμολόγιο – Συνδυασμένη ονοματολογία – Κλάση 3921 – Άλλες πλάκες, φύλλα, μεμβράνες, ταινίες και λουρίδες από πλαστικές ύλες – Κλάση 4811 – Χαρτί και χαρτόνια, με επάλειψη, εμποτισμένα ή επικαλυμμένα με πλαστική ύλη – Προϊόν αποτελούμενο από διάφορες ύλες – Διακοσμητικό χαρτί εμποτισμένο με ρητίνη »

Στην υπόθεση T-304/25,

με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Varhoven administrativen sad (Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο, Βουλγαρία) με απόφαση της 16ης Απριλίου 2025, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 25 Απριλίου 2025, στο πλαίσιο της δίκης

Direktor na TD Mitnitsa Ruse pri Agentsia «Mitnitsi»

κατά

«Kronospan Bulgaria» EOOD,

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο πενταμελές τμήμα),

συγκείμενο από τους N. P??torak, πρόεδρο, G. Hesse, G. Steinfatt (εισηγήτρια), D. Petrl?k και Ι. Δημητρακόπουλο, δικαστές,

γενική εισαγγελέας: M. Brkan

γραμματέας: V. Di Bucci

έχοντας υπόψη ότι στις 14 Μαΐου 2025 το Δικαστήριο διαβίβασε στο Γενικό Δικαστήριο την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 50β, τρίτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

έχοντας υπόψη ότι πρόκειται για τον τομέα προδικαστικής αρμοδιότητας στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 50β, πρώτο εδάφιο, στοιχείο δ', του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ότι δεν εγείρεται ανεξάρτητο ζήτημα ερμηνείας κατά την έννοια του δευτέρου εδαφίου του ίδιου άρθρου,

έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,

λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:

– ο Direktor na TD Mitnitsa Ruse pri Agentsia «Mitnitsi», εκπροσωπούμενος από τους V. Petrov και Y. Yakimov,

– η «Kronospan Bulgaria», εκπροσωπούμενη από τον D. Yordanov, advokat,

– η Βουλγαρική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τις T. Mitova και T. Tsingileva,

– η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από την A. Demeneix και τον I. Zaloguin,

κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τη γενική εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

1 Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία των δασμολογικών κλάσεων 3921 και 4811 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας που περιλαμβάνονται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο (ΕΕ 1987, L 256, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2022/1998 της Επιτροπής, της 20ής Σεπτεμβρίου 2022 (ΕΕ 2022, L 282, σ. 1) (στο εξής: ΣΟ).

2 Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ του Direktor na TD Mitnitsa Ruse pri Agentsia «Mitnitsi» (διευθυντή της περιφερειακής διεύθυνσης τελωνείων Ruse της Τελωνειακής Υπηρεσίας, Βουλγαρία, στο εξής: διευθυντής του τελωνείου Ruse) και της «Kronospan Bulgaria» EOOD, εταιρίας βουλγαρικού δικαίου, με αντικείμενο απόφαση με την οποία επιβλήθηκε στην εν λόγω εταιρία η καταβολή πρόσθετων τελωνειακών δασμών ύψους 4 229,67 βουλγαρικών λεβ (BGN) (περίπου 2 120 ευρώ) και φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) ύψους 845,72 BGN (περίπου 425 ευρώ), πλέον των σχετικών τόκων.

Νομικό πλαίσιο

Διεθνές δίκαιο

3 Το εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποίησης των εμπορευμάτων (στο εξής: ΕΣ) καταρτίστηκε από το Συμβούλιο Τελωνειακής Συνεργασίας, νυν Παγκόσμιο Οργανισμό Τελωνείων (ΠΟΤ), το οποίο συστάθηκε με τη Σύμβαση για την ίδρυση Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας, που συνήφθη στις Βρυξέλλες στις 15 Δεκεμβρίου 1950. Το ΕΣ θεσπίστηκε με τη Διεθνή Σύμβαση για το εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποίησης των εμπορευμάτων, η οποία συνήφθη στις Βρυξέλλες στις 14 Ιουνίου 1983 (ΕΕ 1987, L 198, σ. 3, στο εξής: Σύμβαση για το ΕΣ) και εγκρίθηκε, μαζί με το τροποποιητικό της πρωτόκολλο της 24ης Ιουνίου 1986, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, με την απόφαση 87/369/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 7ης Απριλίου 1987 (ΕΕ 1987, L 198, σ. 1).

4 Ο ΠΟΤ εγκρίνει, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 8 της Σύμβασης για το ΕΣ, τις επεξηγηματικές σημειώσεις και τις γνωμοδοτήσεις περί δασμολογικής κατάταξης που εκδίδει η επιτροπή του ΕΣ, η οποία συστάθηκε με το άρθρο 6 της Σύμβασης αυτής.

5 Δυνάμει του άρθρου 3, παράγραφος 1, στοιχείο α', της Σύμβασης για το ΕΣ, κάθε συμβαλλόμενο μέρος αναλαμβάνει την υποχρέωση να προσαρμόσει την ονοματολογία του δασμολογίου του και των στατιστικών του με το ΕΣ, πρώτον, χρησιμοποιώντας όλες τις κλάσεις και διακρίσεις του ΕΣ χωρίς προσθέσεις ή τροποποιήσεις, καθώς και τους σχετικούς αριθμητικούς κώδικες, δεύτερον, εφαρμόζοντας τους «γενικούς κανόνες για την ερμηνεία του [ΕΣ]», καθώς και όλες τις σημειώσεις των τμημάτων, των κεφαλαίων και των διακρίσεων χωρίς να τροποποιεί το πεδίο εφαρμογής τους, και, τρίτον, ακολουθώντας την αρίθμηση του ΕΣ.

6 Ο κανόνας 2 των γενικών κανόνων για την ερμηνεία του ΕΣ προβλέπει τα ακόλουθα:

«α) [...]

β) Κάθε αναφορά σε μία ύλη μέσα σε ορισμένη κλάση καλύπτει την ύλη αυτή, είτε σε αμιγή κατάσταση είτε αναμεμειγμένη ή και συνδυασμένη με άλλες ύλες. Επίσης, κάθε αναφορά σε τεχνουργήματα από ορισμένη ύλη καλύπτει τα τεχνουργήματα που αποτελούνται εξ ολοκλήρου ή μερικώς από την ύλη αυτή. Η κατάταξη των αναμειγμένων αυτών προϊόντων ή των συνθέτων αυτών ειδών γίνεται σύμφωνα με τις αρχές που αναφέρονται στον κανόνα 3.»

7 Ο κανόνας 3 των γενικών κανόνων για την ερμηνεία του ΕΣ προβλέπει τα ακόλουθα:

«Όταν εμπορεύματα πρέπει, εκ πρώτης όψεως, να καταταγούν σε δύο ή περισσότερες κλάσεις, σε εφαρμογή του κανόνα 2 β), ή σε κάθε άλλη περίπτωση, η κατάταξη γίνεται σύμφωνα με τα παρακάτω:

α) Η περισσότερο εξειδικευμένη κλάση πρέπει να έχει προτεραιότητα έναντι των κλάσεων με γενικότερο περιεχόμενο. Εντούτοις, όταν δύο ή περισσότερες κλάσεις καλύπτουν καθεμία ένα μόνο τμήμα των υλών που αποτελούν ένα αναμειγμένο προϊόν ή ένα σύνθετο είδος ή ένα μόνο τμήμα των ειδών, στην περίπτωση εμπορευμάτων που παρουσιάζονται σε σύνολα συσκευασμένα για τη λιανική πώληση, αυτές οι κλάσεις πρέπει να θεωρούνται, σε σχέση με αυτό το προϊόν ή αυτό το είδος, ως εξίσου εξειδικευμένες, έστω και αν μία από αυτές δίνει μια περισσότερο ακριβή ή περισσότερο πλήρη περιγραφή.

β) Τα αναμειγμένα προϊόντα, τα τεχνουργήματα και τα είδη που αποτελούνται από διάφορες ύλες ή προκύπτουν από τη συναρμολόγηση διαφόρων αντικειμένων, καθώς και τα εμπορεύματα που παρουσιάζονται σε σύνολα συσκευασμένα για τη λιανική πώληση, στα οποία η κατάταξη δεν μπορεί να γίνει με εφαρμογή του κανόνα 3 α), κατατάσσονται σύμφωνα με την ύλη ή το είδος που δίνει σ’ αυτά τον ουσιώδη τους χαρακτήρα, όταν είναι δυνατός αυτός ο καθορισμός.

γ) Στις περιπτώσεις που η κατάταξη του εμπορεύματος δεν μπορεί να γίνει σύμφωνα με τον κανόνα 3 α) ή 3 β), τότε αυτό κατατάσσεται στην τελευταία κατά σειρά αρίθμησης κλάση μεταξύ των κλάσεων που μπορούν έγκυρα να ληφθούν υπόψη.»

8 Η επεξηγηματική σημείωση σχετικά με τον κανόνα 3, στοιχείο β', των γενικών κανόνων για την ερμηνεία του ΕΣ έχει ως εξής:

«VI) Η δεύτερη αυτή μέθοδος κατατάξεως αφορά μόνον:

1) αναμεμειγμένα προϊόντα

2) τεχνουργήματα και είδη αποτελούμενα από διάφορες ύλες[.]

[...]

VIII) Το γνώρισμα που προσδίδει σε ένα εμπόρευμα τον ουσιώδη χαρακτήρα του διαφέρει ανάλογα με το είδος του εμπορεύματος. Παραδείγματος χάριν, ο ουσιώδης χαρακτήρας ενός εμπορεύματος μπορεί να προκύπτει από τη φύση της συστατικής του ύλης ή των συστατικών μερών του, από τον όγκο τους, την ποσότητά τους, το βάρος τους, την αξία τους ή τη σπουδαιότητα μιας από τις συστατικές ύλες για τη χρησιμοποίηση του εμπορεύματος.

[...]»

9 Το τμήμα VIΙ του ΕΣ τιτλοφορείται «Τεχνητές πλαστικές ύλες και τεχνουργήματα από αυτές τις ύλες. Καουτσούκ και τεχνουργήματα από καουτσούκ».

10 Το κεφάλαιο 39 του τμήματος VII του ΕΣ φέρει τον τίτλο «Πλαστικές ύλες και τεχνουργήματα από αυτές τις ύλες» και περιλαμβάνει την ακόλουθη κλάση και διάκριση:

«3921 Άλλες πλάκες, φύλλα, μεμβράνες, ταινίες και λουρίδες από πλαστικές ύλες:

[...]

3921.90 – Άλλα[.]»

11 Οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ για το κεφάλαιο 39 αναφέρουν τα εξής:

«Το παρόν κεφάλαιο καλύπτει επίσης τα ακόλουθα προϊόντα, είτε έχουν παραχθεί με μία μόνο εργασία είτε με μια σειρά διαδοχικών εργασιών, υπό την προϋπόθεση ότι διατηρούν τον ουσιώδη χαρακτήρα των τεχνουργημάτων από πλαστικές ύλες:

α) [...]

β) Τις πλάκες, τα φύλλα κ.λπ., από πλαστικές ύλες, με εισαγωγή υλών όπως μεταλλικά φύλλα, χαρτιά, χαρτόνια.

Εξαιρούνται από το παρόν κεφάλαιο τα προϊόντα που αποτελούνται από χαρτί ή χαρτόνι επικαλυμμένο με λεπτή προστατευτική στρώση από πλαστικές ύλες και στις δύο όψεις, υπό την προϋπόθεση ότι διατηρούν τον ουσιώδη χαρακτήρα του χαρτιού ή του χαρτονιού (γενικά κλάση 4811).

γ) Τις πλάκες, τα φύλλα, τις ταινίες κ.λπ. από πλαστική ύλη σε επάλληλες στρώσεις, που φέρουν χαρτί ή χαρτόνι, τα προϊόντα που αποτελούνται από στρώση χαρτιού ή χαρτονιού εμποτισμένου ή επικαλυμμένου με πλαστική ύλη, όταν το πάχος της τελευταίας υπερβαίνει το μισό του ολικού πάχους, και τα τεχνουργήματα από τις ύλες αυτές, εξαιρουμένων των επενδύσεων τοίχων της κλάσης 4814.

δ) Τα προϊόντα που παράγονται με συμπίεση από υαλοΐνες ή αποτελούνται από φύλλα χαρτιού εμποτισμένα εκ των προτέρων με πλαστική ύλη, υπό την προϋπόθεση, ωστόσο, ότι πρόκειται για σκληρά και άκαμπτα προϊόντα αν, αντιθέτως, διατηρούν τα χαρακτηριστικά του χαρτιού ή των τεχνουργημάτων από υαλοΐνες, εξακολουθούν να κατατάσσονται στα κεφάλαια 48 ή 70, ανάλογα με την περίπτωση.»

12 Κατά τις επεξηγηματικές σημειώσεις σχετικά με την κλάση 3921 του ΕΣ:

«Η παρούσα κλάση καλύπτει τις πλάκες, τα φύλλα, τις μεμβράνες, τις ταινίες και τις λουρίδες από πλαστικές ύλες, πέραν εκείνων των κλάσεων 3918, 3919 ή 3920 ή του κεφαλαίου 54. Καλύπτει, επομένως, μόνο τα κυψελώδη προϊόντα ή τα ενισχυμένα, με αλλεπάλληλες στρώσεις ή με υπόθεμα προϊόντα ή εκείνα που έχουν συνδεθεί με παρόμοιο τρόπο με άλλες ύλες.»

13 Το τμήμα X του ΕΣ φέρει τον τίτλο «Πολτοί από ξύλο ή από άλλες κυτταρινικές ινώδεις ύλες. Χαρτί ή χαρτόνι για ανακύκλωση (απορρίμματα και αποκόμματα). Χαρτί και οι εφαρμογές του».

14 Το κεφάλαιο 48 του εν λόγω τμήματος φέρει τον τίτλο «Χαρτί και χαρτόνια τεχνουργήματα από κυτταρίνη, χαρτί ή χαρτόνι» και περιλαμβάνει την ακόλουθη κλάση και τις ακόλουθες διακρίσεις:

«4811 Χαρτιά, χαρτόνια, χαρτοβάμβακας και επίπεδες επιφάνειες από ίνες κυτταρίνης, επιστρωμένα, επιχρισμένα, διαποτισμένα, επικαλυμμένα, επιφανειακώς χρωματισμένα, διακοσμημένα ή τυπωμένα επιφανειακώς σχήματος τετραγώνου ή ορθογωνίου, σε όλα τα μεγέθη, σε ρόλους ή φύλλα, εκτός από εκείνα του είδους που περιγράφεται στις κλάσεις 4803, 4809 ή 4810.

[...]

4811.49 – – Άλλα

– Χαρτί και χαρτόνια, με επάλειψη, εμποτισμένα ή επικαλυμμένα με πλαστική ύλη (με εξαίρεση τις συγκολλητικές):

[...]

4811.59 – – Άλλα[.]»

15 Οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ για το κεφάλαιο 48 αναφέρουν τα εξής:

«2. Το κεφάλαιο αυτό δεν περιλαμβάνει:

[...]

ζ) τις τεχνητές πλαστικές ύλες σε επάλληλες στρώσεις, που φέρουν χαρτί ή χαρτόνι, τα προϊόντα που αποτελούνται από στρώση χαρτιού ή χαρτονιού εμποτισμένου ή επικαλυμμένου με πλαστική ύλη, όταν το πάχος της τελευταίας υπερβαίνει το μισό του ολικού πάχους, και τα τεχνουργήματα από τις ύλες αυτές, άλλα από τις επενδύσεις τοίχων της κλάσης 48.14 (κεφάλαιο 39)

[...]».

16 Οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ για την κλάση 4811 αναφέρουν τα εξής:

«Το χαρτί και τα χαρτόνια υπάγονται στην κλάση αυτή μόνον αν έχουν τη μορφή ταινιών ή ρολών ή φύλλων τετράγωνου ή ορθογώνιου σχήματος κάθε μορφής. [H] παρούσα κλάση περιλαμβάνει τα ακόλουθα προϊόντα που έχουν τη μορφή πηνίων, ρολών ή φύλλων:

[...]

Γ) Τα χαρτιά, τα χαρτόνια, τον χαρτοβάμβακα και τις επίπεδες επιφάνειες ινών κυτταρίνης, επιχρισμένα ή επενδυμένα, υπό την προϋπόθεση ότι, στην περίπτωση χαρτιών ή χαρτονιών εμποτισμένων ή επικαλυμμένων με πλαστική ύλη, το πάχος της τελευταίας δεν υπερβαίνει το μισό του ολικού πάχους (βλ. τη σημείωση 2 ζ' του παρόντος κεφαλαίου)

[...]».

Δίκαιο της Ένωσης

Κανονισμός 952/2013

17 Κατά το άρθρο 57, το οποίο φέρει τον τίτλο «Δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων», του κανονισμού (ΕΕ) 952/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Οκτωβρίου 2013, για τη θέσπιση του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα (ΕΕ 2013, L 269, σ. 1):

«1. Για την εφαρμογή του κοινού δασμολογίου, η δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων συνίσταται στον προσδιορισμό μιας από τις διακρίσεις ή περαιτέρω υποδιαιρέσεις της συνδυασμένης ονοματολογίας στην οποία κατατάσσονται τα εν λόγω εμπορεύματα.

2. [...]

3. Η διάκριση ή περαιτέρω υποδιαίρεση που προσδιορίζεται σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 χρησιμοποιείται για την εφαρμογή των μέτρων που αφορούν την εν λόγω διάκριση.

4. Η Επιτροπή μπορεί να θεσπίζει μέτρα για τον προσδιορισμό της δασμολογικής κατάταξης των εμπορευμάτων σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2.»

ΣΟ

18 Όπως προκύπτει από το άρθρο 1, παράγραφος 1, του κανονισμού 2658/87, η ΣΟ, η οποία καταρτίστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, διέπει τη δασμολογική κατάταξη των εισαγόμενων στην Ευρωπαϊκή Ένωση εμπορευμάτων. Κατά το άρθρο 3, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού, η ΣΟ επαναλαμβάνει τις κλάσεις και τις εξαψήφιες διακρίσεις του ΕΣ, ενώ μόνον το έβδομο και το όγδοο ψηφίο αποτελούν υποδιαιρέσεις της ίδιας της ΣΟ.

19 Από τη δικογραφία που έχει στη διάθεσή του το Γενικό Δικαστήριο προκύπτει ότι το κείμενο της ΣΟ που έχει εφαρμογή στην υπόθεση της κύριας δίκης είναι εκείνο που προκύπτει από τον εκτελεστικό κανονισμό 2022/1998.

20 Ο τίτλος Ι του πρώτου μέρους της ΣΟ περιλαμβάνει το τμήμα Α, το οποίο επιγράφεται «Γενικοί κανόνες για την ερμηνεία της συνδυασμένης ονοματολογίας» και ορίζει τα εξής:

«Η κατάταξη των εμπορευμάτων στη συνδυασμένη ονοματολογία πραγματοποιείται σύμφωνα με τις παρακάτω αρχές:

1. Το κείμενο των τίτλων των τμημάτων, των κεφαλαίων ή των υποκεφαλαίων θεωρείται ότι έχει μόνον ενδεικτική αξία, δεδομένου ότι η κατάταξη καθορίζεται νόμιμα σύμφωνα με το κείμενο των κλάσεων και των σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων και σύμφωνα με τους παρακάτω κανόνες, εφόσον αυτοί δεν είναι αντίθετοι προς το κείμενο των εν λόγω κλάσεων και σημειώσεων.

[...]

2. [...]

3. Όταν εμπορεύματα πρέπει, εκ πρώτης όψεως, να καταταγούν σε δύο ή περισσότερες κλάσεις, σε εφαρμογή του κανόνα 2 β), ή σε κάθε άλλη περίπτωση, η κατάταξη γίνεται σύμφωνα με τα παρακάτω:

β) Τα αναμεμειγμένα προϊόντα, τα τεχνουργήματα και τα είδη που αποτελούνται από διάφορες ύλες ή προκύπτουν από τη συναρμολόγηση διαφόρων αντικειμένων, καθώς και τα εμπορεύματα που παρουσιάζονται σε σύνολα συσκευασμένα για τη λιανική πώληση, στα οποία η κατάταξη δεν μπορεί να γίνει με εφαρμογή του κανόνα 3 α), κατατάσσονται σύμφωνα με την ύλη ή το είδος που δίνει σ’ αυτά τον ουσιώδη τους χαρακτήρα, όταν είναι δυνατός αυτός ο καθορισμός.

[...]»

21 Το κεφάλαιο 39 της ΣΟ φέρει τον τίτλο «Πλαστικές ύλες και τεχνουργήματα από αυτές τις ύλες».

22 Η σημείωση 1 του κεφαλαίου 39 της ΣΟ ορίζει τα εξής:

«Στην ονοματολογία, θεωρούνται ως “πλαστικές ύλες” οι ύλες των κλάσεων 3901 μέχρι 3914 οι οποίες, όταν υποβάλλονται σε μια εξωτερική επίδραση (γενικά σε θερμότητα και πίεση με τη μεσολάβηση, αν συντρέχει περίπτωση, διαλύτη ή ουσίας πλαστικοποίησης), είναι κατάλληλες, ή ήταν κατάλληλες κατά τη στιγμή του πολυμερισμού ή σε μεταγενέστερο στάδιο, να πάρουν, με καλούπωμα, χύτευση, διέλαση, ελασματοποίηση ή κάθε άλλη μέθοδο, ένα σχήμα που διατηρούν όταν η επίδραση αυτή παύει να ενεργεί.»

23 Η κλάση 3921 της ΣΟ έχει ως εξής:

Κωδικός ΣΟ	Περιγραφή εμπορευμάτων	Συμβατικοί δασμοί (%)	Συμπληρωματική μονάδα
3921	Άλλες πλάκες, φύλλα, μεμβράνες, ταινίες και λουρίδες από πλαστικές ύλες: – Προϊόντα κυψελώδη:
[...]	[...]	[...]	[...]
3921 90	– Άλλα: – – Από προϊόντα πολυμερισμού ανακατάταξης ή συμπύκνωσης, έστω και χημικά τροποποιημένα:
[...]	[...]	[...]	[...]
3921 90 49	– – – – Άλλες	6,5	–

24 Το κεφάλαιο 48 της ΣΟ φέρει τον τίτλο «Χαρτί και χαρτόνια. Τεχνουργήματα από κυτταρίνη, χαρτί ή χαρτόνι».

25 Οι σημειώσεις του κεφαλαίου 48 της ΣΟ έχουν ως εξής:

«1. [...]

2. Το κεφάλαιο αυτό δεν περιλαμβάνει:

[...]

[...]».

26 Η κλάση 4811 της ΣΟ έχει ως εξής:

Κωδικός ΣΟ	Περιγραφή εμπορευμάτων	Συμβατικοί δασμοί (%)	Συμπληρωματική μονάδα
4811	Χαρτιά, χαρτόνια, χαρτοβάμβακας και επίπεδες επιφάνειες από ίνες κυτταρίνης, επιστρωμένα, επιχρισμένα, διαποτισμένα, επικαλυμμένα, επιφανειακώς χρωματισμένα, διακοσμημένα ή τυπωμένα επιφανειακώς σχήματος τετραγώνου ή ορθογωνίου, σε όλα τα μεγέθη, σε ρόλους ή φύλλα, εκτός από εκείνα του είδους που περιγράφεται στις κλάσεις 4803, 4809 ή 4810:
[...]	[...]	[...]	[...]
4811 49 00	– – Άλλα – Χαρτί και χαρτόνια, με επάλειψη, εμποτισμένα ή επικαλυμμένα με πλαστική ύλη (με εξαίρεση τις συγκολλητικές):	ατελώς	–
[...]	[...]	[...]	[...]
4811 59 00	– – Άλλα	ατελώς	–

Διαφορά της κύριας δίκης και προδικαστικό ερώτημα

27 Η «Kronospan Bulgaria» εισήγαγε εμπόρευμα από τη Λευκορωσία, το οποίο δήλωσε στις 15 Μαΐου 2023 ως «χαρτί εμποτισμένο με μελαμίνη» και το οποίο κατέταξε στον κωδικό του ολοκληρωμένου δασμολογίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: κωδικός TARIC) 4811 59 00 90 (στο εξής: επίμαχο προϊόν). Υπήγαγε το προϊόν αυτό σε δασμολογικό συντελεστή 0 % και σε ΦΠΑ ύψους 13 014,36 BGN (περίπου 6 500 ευρώ).

28 Προς επαλήθευση της δασμολογικής κατάταξης, έγινε λήψη δείγματος του εμπορεύματος αυτού, το οποίο απεστάλη προς ανάλυση στο Tsentralna mitnicheska Laboratoria (κεντρικό τελωνειακό εργαστήριο, Βουλγαρία).

29 Σύμφωνα με τα πορίσματα της πραγματογνωμοσύνης του κεντρικού τελωνειακού εργαστηρίου, το επίμαχο προϊόν, λόγω της εμφάνισής του, είναι παρεμφερές με φύλλο πλαστικού, ήτοι είναι εύκαμπτο, αλλά πολύ εύθραυστο. Η πλαστική ύλη προσδιορίστηκε ως ρητίνη μελαμίνης-φορμαλδεΰδης (στο εξής: ρητίνη μελαμίνης). Η παρατήρηση της δομής του αναλυθέντος δείγματος έδειξε ότι το εν λόγω προϊόν αποτελείται από χαρτί το οποίο έχει εμποτιστεί σε μεγάλο βαθμό με το συγκεκριμένο είδος ρητίνης, καθόσον η υφή του χαρτιού έχει εξαφανιστεί πλήρως και δεν είναι αναγνωρίσιμη ως τέτοια. Τα φύλλα σχίζονται όταν διπλώνονται και έχουν χάσει τον ουσιώδη χαρακτήρα τους ως χαρτιού, δηλαδή την ικανότητα κάμψης χωρίς να σχίζονται. Σύμφωνα με την εν λόγω πραγματογνωμοσύνη, το προϊόν θα πρέπει να καταταχθεί στο κεφάλαιο 39 της ΣΟ το οποίο αφορά «Πλαστικές ύλες και τεχνουργήματα από αυτές τις ύλες».

30 Η «Kronospan Bulgaria» εξέφρασε τη διαφωνία της με την κατάταξη του κεντρικού τελωνειακού εργαστηρίου. Η ίδια υπέβαλε ανάλυση που πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα καθώς και συμπληρωματικές ερωτήσεις στο κεντρικό τελωνειακό εργαστήριο. Με εγκύκλιο, το εν λόγω εργαστήριο παρέσχε λεπτομερείς εξηγήσεις σχετικά με την δασμολογική κατάταξη του επίμαχου προϊόντος και επιβεβαίωσε το συμπέρασμά του ότι τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά του προϊόντος πληρούσαν τα κριτήρια κατάταξης στην κλάση 3921, διάκριση 3921 90, της ΣΟ.

31 Βάσει της πραγματογνωμοσύνης και της εγκυκλίου του κεντρικού τελωνειακού εργαστηρίου, ο διευθυντής του τελωνείου Ruse εξέδωσε στις 4 Δεκεμβρίου 2023 απόφαση με την οποία απέρριψε τον δηλωθέντα κωδικό TARIC 4811 59 00 90 για το επίμαχο προϊόν και το κατέταξε στον νέο κωδικό TARIC 3921 90 49 00 καθορίζοντας τον δασμολογικό συντελεστή στο 6,5 %, ήτοι στο ποσό των 4 229,67 BGN, και τον εναπομένοντα καταβλητέο ΦΠΑ στο ποσό των 845,72 BGN.

32 Η «Kronospan Bulgaria» προσέβαλε την απόφαση του διευθυντή του τελωνείου Ruse ενώπιον του Administrativen sad Burgas (διοικητικού δικαστηρίου Burgas, Βουλγαρία). Η εταιρία προσκόμισε περιγραφή της τεχνικής διαδικασίας παρασκευής του επίμαχου προϊόντος. Από την περιγραφή αυτή προκύπτει ότι το εν λόγω προϊόν συνιστά διακοσμητικό χαρτί, διαποτισμένο (εμποτισμένο) με θερμοσκληρυνόμενες ρητίνες, με ατελή σκλήρυνση της ρητίνης που χρησιμοποιείται για επίστρωση πλακών μέσω πολυεπίπεδης και βραχέως κύκλου συμπίεσης σε υψηλή θερμοκρασία.

33 Κατόπιν αίτησης της «Kronospan Bulgaria», το Administrativen sad Burgas (διοικητικό δικαστήριο Burgas) διέταξε τη διεξαγωγή δικαστικής χημικής πραγματογνωμοσύνης (στο εξής: πραγματογνωμοσύνη). Η πραγματογνωμοσύνη αυτή αφορούσε το δείγμα που είχε αναλύσει το κεντρικό τελωνειακό εργαστήριο καθώς και δείγμα το οποίο παρέσχε η «Kronospan Bulgaria» από εμπόρευμα που παρήγαγε ο κατασκευαστής του εμπορεύματος το οποίο αναλύθηκε από το εργαστήριο αυτό.

34 Κατά τον πραγματογνώμονα, το δείγμα που παρέσχε η «Kronospan Bulgaria» αποτελείται από σκληρά και εύθραυστα φύλλα λευκού χρώματος, ενώ το δείγμα που αναλύθηκε στο πλαίσιο της πραγματογνωμοσύνης του κεντρικού τελωνειακού εργαστηρίου συνίσταται σε εύθραυστο υλικό χρώματος ανοιχτού καφέ. Τα δύο προϊόντα έχουν λεία επιφάνεια, σε αντίθεση με το χαρτί. Τα δύο δείγματα που είναι εμποτισμένα με ρητίνη μελαμίνης έχουν μια κεντρική στρώση χαρτιού, εμποτισμένη με ρητίνη, και δύο επιφανειακές στρώσεις αποτελούμενες από την ίδια ρητίνη σε καθαρή μορφή. Κατά τον πραγματογνώμονα, η παρουσία ρητίνης μελαμίνης διαπιστώθηκε ποιοτικώς στο πλαίσιο της πραγματογνωμοσύνης του τελωνείου. Η ανάλυση της επιφανειακής στρώσης των δύο δειγμάτων που είναι εμποτισμένα με ρητίνη μελαμίνης αποκάλυψε ότι η μόνη διαφορά μεταξύ των δειγμάτων συνίστατο στη μεγαλύτερη απορρόφηση του δείγματος που αναλύθηκε από το κεντρικό τελωνειακό εργαστήριο, λόγω πρόσθετων διεργασιών πολυμερισμού οι οποίες οφείλονταν στο γεγονός ότι η μελαμίνη-φορμαλδεΰδη δεν είναι σταθερό προϊόν. Μετά από δύο έως πέντε μήνες, η μελαμίνη-φορμαλδεΰδη μετατρέπεται σε ένα πλήρως πολυμερισμένο και αδιάλυτο προϊόν το οποίο δεν μπορεί πλέον να μετασχηματιστεί περαιτέρω, δηλαδή συνιστά προϊόν που δεν μπορεί πλέον να χρησιμοποιηθεί σύμφωνα με τον προορισμό του.

35 Ο πραγματογνώμονας επισήμανε επίσης ότι ο ποσοτικός προσδιορισμός της περιεκτικότητας του δείγματος ο οποίος πραγματοποιήθηκε από το κεντρικό τελωνειακό εργαστήριο δεν ήταν ακριβής, καθώς η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε, ήτοι η επιλεκτική διάλυση σε μυρμηκικό οξύ, ήταν ακατάλληλη. Για το δείγμα που παρέσχε η «Kronospan Bulgaria», ο πραγματογνώμονας προσδιόρισε κατά προσέγγιση περιεκτικότητα σε μη πολυμερισμένη ρητίνη 10,4 %, σε πολυμερισμένη ρητίνη 42,7 %, σε νερό 8,4 % και σε ορυκτά στοιχεία 13,2 %, ενώ για το δείγμα που αναλύθηκε από το κεντρικό τελωνειακό εργαστήριο, προσδιόρισε κατά προσέγγιση 63,2 % πολυμερισμένη ρητίνη, 9,1 % νερό και 7,4 % ορυκτά στοιχεία. Επιπλέον, διαπίστωσε ότι το τελευταίο αυτό δείγμα δεν περιείχε μη πολυμερισμένη ρητίνη. Ο πραγματογνώμονας επισήμανε επίσης ότι το χαρτί που χρησιμοποιήθηκε για την παρασκευή του προϊόντος ήταν χαμηλής ποιότητας, με σημαντική περιεκτικότητα σε πτητικές ουσίες (4 %) και ορυκτά στοιχεία (26,7 %).

36 Το Administrativen sad Burgas (διοικητικό δικαστήριο Burgas) ακύρωσε την απόφαση του διευθυντή του τελωνείου Ruse σχετικά με την εξέταση του δείγματος από το κεντρικό τελωνειακό εργαστήριο, λόγω παραβάσεων ουσιώδους τύπου κατά τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας.

37 Επιπλέον, το Administrativen sad Burgas (διοικητικό δικαστήριο Burgas) έκρινε, βάσει της περιγραφής της τεχνικής μεθόδου και της πραγματογνωμοσύνης, ότι το επίμαχο προϊόν δεν είχε απολέσει την ιδιότητα του χαρτιού, δεδομένου ότι, αμέσως μετά την παρασκευή του και πριν χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή επίπλων που διαθέτουν επίστρωση στρωματοποιημένων πλακών, η ρητίνη σε χαρτί δεν ήταν εντελώς σκληρή. Ως εκ τούτου, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν συνέτρεχε λόγος τροποποίησης του κωδικού TARIC που δήλωσε η «Kronospan Bulgaria».

38 Ο διευθυντής του τελωνείου Ruse άσκησε αναίρεση κατά της απόφασης του Administrativen sad Burgas (διοικητικού δικαστηρίου Burgas) ενώπιον του Varhoven administrativen sad (Ανωτάτου Διοικητικού Δικαστηρίου, Βουλγαρία), το οποίο είναι το αιτούν δικαστήριο.

39 Το αιτούν δικαστήριο κρίνει ότι η παρούσα υπόθεση θέτει ζητήματα που αφορούν, πρώτον, κατά πόσον η ταξινόμηση του επίμαχου προϊόντος πρέπει να γίνει σύμφωνα με τον κανόνα 3, στοιχείο α', ή τον κανόνα 3, στοιχείο β', των γενικών κανόνων ερμηνείας της ΣΟ, δεύτερον, εάν οι επεξηγηματικές σημειώσεις των κεφαλαίων 39 και 48 του ΕΣ είναι κρίσιμες στην προκειμένη περίπτωση και, τρίτον, εάν έχει σημασία το ζήτημα αν το επίμαχο προϊόν έχει χάσει τον χαρακτήρα του ως χαρτιού. Κατά το αιτούν δικαστήριο, η υπό κρίση υπόθεση εγείρει επίσης το ζήτημα κατά πόσον ο εύθραυστος χαρακτήρας του επίμαχου προϊόντος, ως αντικειμενικό χαρακτηριστικό του προϊόντος αυτού, καθώς και η σύνθετη φύση και ο προορισμός του, ήτοι η χρήση του ως επίστρωσης στρωματοποιημένων πλακών ανθεκτικής στο νερό και στη θερμότητα, αποτελούν κριτήρια που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό του συστατικού του εν λόγω προϊόντος το οποίο του προσδίδει τον ουσιώδη χαρακτήρα του.

40 Επομένως, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι είναι αναγκαίο να διευκρινιστούν τα κριτήρια των οποίων η εφαρμογή θα καταστήσει δυνατή την ορθή κατάταξη του επίμαχου προϊόντος στη ΣΟ.

41 Υπό τις συνθήκες αυτές, το Varhoven administrativen sad (Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:

«Έχει η [ΣΟ] την έννοια ότι προϊόν που περιγράφεται από τον κατασκευαστή ως χαρτί διακοσμήσεως διαποτισμένο (εμποτισμένο) με θερμοσκληρυνόμενες ρητίνες ατελούς σκλήρυνσης, το οποίο χρησιμοποιείται για την επίστρωση πλακών μέσω πολυεπίπεδης και βραχέως κύκλου συμπίεσης σε υψηλή θερμοκρασία και το οποίο, σύμφωνα με [...] δικαστική πραγματογνωμοσύνη, είναι σύνθετο είδος (υπόθεμα από χαρτί εμποτισμένο με ρητίνη και δύο επιφανειακές στρώσεις καθαρής ρητίνης), όπου το συνθετικό πολυμερές (ρητίνη) έχει διαπεράσει και ενσωματωθεί στο φυσικό πολυμερές (κυτταρίνη), πρέπει να καταταγεί στην κλάση 4811 ή, αντιθέτως, πρέπει να καταταγεί στην κλάση 3921;»

Επί του προδικαστικού ερωτήματος

42 Με το προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν η ΣΟ έχει την έννοια ότι σύνθετο είδος το οποίο, αφενός, αποτελείται από μία στρώση διακοσμητικού χαρτιού εμποτισμένου με θερμοσκληρυνόμενες ρητίνες και δύο επιφανειακές στρώσεις καθαρής ρητίνης ατελούς σκλήρυνσης και, αφετέρου, χρησιμοποιείται για την επίστρωση πλακών μέσω πολυεπίπεδης και βραχέως κύκλου συμπίεσης σε υψηλή θερμοκρασία, εμπίπτει στην κλάση 3921 ή στην κλάση 4811 της εν λόγω ονοματολογίας.

43 Προκειμένου να δοθεί απάντηση στο προδικαστικό ερώτημα, υπενθυμίζεται προκαταρκτικώς ότι, όταν ο δικαστής της Ένωσης επιλαμβάνεται αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως σε ζητήματα δασμολογικής κατάταξης, το έργο του συνίσταται μάλλον στην αποσαφήνιση των κριτηρίων τα οποία θα πρέπει να εφαρμόσει το εθνικό δικαστήριο ώστε να κατατάξει ορθώς τα οικεία προϊόντα σύμφωνα με τη ΣΟ, παρά στο να προβεί το ίδιο στην κατάταξη αυτή. Η εν λόγω κατάταξη στηρίζεται αμιγώς σε εκτίμηση περί τα πράγματα, την οποία δεν μπορεί να πραγματοποιήσει το Γενικό Δικαστήριο στο πλαίσιο αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως (βλ. απόφαση της 8ης Μαΐου 2025, Prisum Healthcare, C-252/24, EU:C:2025:339, σκέψη 33 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

44 Βάσει του κανόνα 1 των γενικών κανόνων για την ερμηνεία της ΣΟ, τα εμπορεύματα κατατάσσονται σύμφωνα με το κείμενο των κλάσεων και των σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων της ΣΟ. Χάριν της ασφάλειας δικαίου και προς διευκόλυνση των ελέγχων, το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει γενικώς να αναζητείται στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και στις αντικειμενικές τους ιδιότητες, όπως προσδιορίζονται στο γράμμα των κλάσεων της ΣΟ και των σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων (βλ. απόφαση της 28ης Νοεμβρίου 2024, BG Technik, C-129/23 και C-567/23, EU:C:2024:995, σκέψη 39 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Ο προορισμός του προϊόντος μπορεί επίσης να αποτελέσει αντικειμενικό κριτήριο κατάταξης, εφόσον είναι συμφυής με το εν λόγω προϊόν, ο συμφυής δε αυτός χαρακτήρας πρέπει να μπορεί να εκτιμηθεί με γνώμονα τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά και τις αντικειμενικές ιδιότητες του προϊόντος (βλ. αποφάσεις της 22ας Ιουνίου 2023, PR Pet, C-24/22, EU:C:2023:507, σκέψη 53 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 8ης Μαΐου 2025, Prisum Healthcare, C-252/24, EU:C:2025:339, σκέψη 34 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

45 Επιπροσθέτως, καίτοι δεν έχουν δεσμευτική ισχύ, οι επεξηγηματικές σημειώσεις του ΕΣ και της ΣΟ αποτελούν σημαντικά βοηθήματα προς διασφάλιση της ομοιόμορφης εφαρμογής του κοινού δασμολογίου. Οι εν λόγω επεξηγηματικές σημειώσεις μπορούν να παρέχουν χρήσιμα στοιχεία για την ερμηνεία του κοινού δασμολογίου (βλ. αποφάσεις της 25ης Μαΐου 2023, Danish Fluid System Technologies, C-368/22, EU:C:2023:427, σκέψη 35 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 8ης Μαΐου 2025, Prisum Healthcare, C-252/24, EU:C:2025:339, σκέψη 35 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

46 Εν προκειμένω, από την ίδια τη διατύπωση του προδικαστικού ερωτήματος προκύπτει ότι το επίμαχο προϊόν είναι σύνθετο είδος, αποτελούμενο από μία στρώση χαρτιού εμποτισμένου με ρητίνη μελαμίνης και από δύο επιφανειακές στρώσεις καθαρής ρητίνης.

47 Όσον αφορά τις κλάσεις της ΣΟ για τις οποίες κάνει λόγο το προδικαστικό ερώτημα, αφενός, από το γράμμα της κλάσης 3921 της ονοματολογίας αυτής προκύπτει ότι η συγκεκριμένη κλάση καλύπτει «πλάκες, φύλλα, μεμβράνες, ταινίες και λουρίδες από πλαστικές ύλες».

48 Η κλάση 3921 περιλαμβάνεται στο κεφάλαιο 39 της ΣΟ, το οποίο φέρει τον τίτλο «Πλαστικές ύλες και τεχνουργήματα από αυτές τις ύλες». Σύμφωνα με τον ορισμό της έννοιας των «πλαστικών υλών», που περιλαμβάνεται στη σημείωση 1 του εν λόγω κεφαλαίου της ΣΟ, η ρητίνη μελαμίνης αποτελεί πλαστική ύλη καθόσον εμπίπτει στην κλάση 3909 της ίδιας ονοματολογίας.

49 Επιπροσθέτως, από το πρώτο εδάφιο, στοιχείο β', του σημείου που αφορά τις πλαστικές ύλες οι οποίες συνδυάζονται με άλλες ύλες πέραν των υφασμάτων των επεξηγηματικών σημειώσεων του ΕΣ σχετικά με το κεφάλαιο 39 προκύπτει ότι το κεφάλαιο αυτό περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, «πλάκες, φύλλα κ.λπ., από πλαστικές ύλες, με εισαγωγή υλών όπως μεταλλικά φύλλα, χαρτιά, χαρτόνια».

50 Επιπροσθέτως, το δεύτερο εδάφιο, στοιχείο β', του σημείου που αφορά τις πλαστικές ύλες οι οποίες συνδυάζονται με άλλες ύλες πέραν των υφασμάτων των επεξηγηματικών σημειώσεων του ΕΣ σχετικά με το κεφάλαιο 39 ορίζει ότι «[ε]ξαιρούνται από το παρόν κεφάλαιο τα προϊόντα που αποτελούνται από χαρτί ή χαρτόνι επικαλυμμένο με λεπτή προστατευτική στρώση από πλαστικές ύλες και στις δύο όψεις, υπό την προϋπόθεση ότι διατηρούν τον ουσιώδη χαρακτήρα του χαρτιού ή του χαρτονιού (γενικά κλάση 4811)».

51 Τέλος, από το πρώτο εδάφιο, στοιχείο δ', του σημείου που αφορά τις πλαστικές ύλες οι οποίες συνδυάζονται με άλλες ύλες πέραν των υφασμάτων των επεξηγηματικών σημειώσεων του ΕΣ σχετικά με το κεφάλαιο 39 προκύπτει ότι στο κεφάλαιο αυτό εμπίπτουν τα προϊόντα που αποτελούνται από φύλλα χαρτιού εμποτισμένα εκ των προτέρων με πλαστική ύλη, υπό την προϋπόθεση, ωστόσο, ότι πρόκειται για σκληρά και άκαμπτα προϊόντα και ότι, αν τα προϊόντα αυτά, αντιθέτως, διατηρούν τα χαρακτηριστικά του χαρτιού, εξακολουθούν να κατατάσσονται στο κεφάλαιο 48.

52 Ως εκ τούτου, από το γράμμα της κλάσης 3921 της ΣΟ, ερμηνευόμενης υπό το πρίσμα των επεξηγηματικών σημειώσεων του ΕΣ σχετικά με το κεφάλαιο 39, προκύπτει ότι η κλάση αυτή περιλαμβάνει προϊόντα από χαρτί και πλαστική ύλη, συμπεριλαμβανομένων των φύλλων χαρτιού που είναι εμποτισμένα με πλαστική ύλη.

53 Αφετέρου, η κλάση 4811 της ΣΟ περιλαμβάνεται στο κεφάλαιο 48 της ονοματολογίας αυτής, το οποίο φέρει τον τίτλο «Χαρτί και χαρτόνια. Τεχνουργήματα από κυτταρίνη, χαρτί ή χαρτόνι».

54 Από το γράμμα της κλάσης 4811 της ΣΟ προκύπτει ότι η εν λόγω κλάση καλύπτει, μεταξύ άλλων, «[χ]αρτιά, χαρτόνια, χαρτοβάμβακ[α] και επίπεδες επιφάνειες από ίνες κυτταρίνης, επιστρωμένα, επιχρισμένα, διαποτισμένα, επικαλυμμένα, επιφανειακώς χρωματισμένα, διακοσμημένα ή τυπωμένα επιφανειακώς σχήματος τετραγώνου ή ορθογωνίου, σε όλα τα μεγέθη, σε ρόλους ή φύλλα, εκτός από εκείνα του είδους που περιγράφεται στις κλάσεις 4803, 4809 ή 4810».

55 Από το γράμμα της διάκρισης 4811 49 της ΣΟ προκύπτει ότι η κλάση 4811 της ΣΟ καλύπτει, μεταξύ άλλων, τα χαρτιά και χαρτόνια τα οποία έχουν επάλειψη πλαστικής ύλης ή είναι εμποτισμένα ή επικαλυμμένα με πλαστική ύλη.

56 Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων και του γεγονότος ότι το επίμαχο προϊόν είναι σύνθετο είδος αποτελούμενο από χαρτί και ρητίνη μελαμίνης, το προϊόν αυτό μπορεί να καταταγεί στην κλάση 3921 ή στην κλάση 4811 της ΣΟ.

57 Ως εκ τούτου, η κατάταξη του επίμαχου προϊόντος πρέπει να γίνει κατ’ εφαρμογήν του κανόνα 3 των γενικών κανόνων για την ερμηνεία της ΣΟ, ο οποίος προβλέπει τις μεθόδους κατάταξης που εφαρμόζονται όταν ένα σύνθετο είδος φαίνεται να κατατάσσεται σε περισσότερες κλάσεις. Ο εν λόγω κανόνας 3, στοιχεία α' έως γ', θέτει ερμηνευτικούς κανόνες, έκαστος των οποίων έχει επικουρικό χαρακτήρα σε σχέση με τον προηγούμενο, υπό την έννοια ότι ένας από τους κανόνες αυτούς μπορεί να εφαρμοστεί μόνον αν δεν κατέστη δυνατόν να καθοριστεί η δασμολογική κατάταξη του συγκεκριμένου είδους βάσει του προηγούμενου κατά αλφαριθμητική σειρά κανόνα (απόφαση της 22ας Ιουνίου 2023, PR Pet, C-24/22, EU:C:2023:507, σκέψη 62).

58 Κατά τον κανόνα 3, στοιχείο α', πρώτη περίοδος, των γενικών κανόνων για την ερμηνεία του ΕΣ, η περισσότερο εξειδικευμένη κλάση πρέπει να έχει προτεραιότητα έναντι των κλάσεων με γενικότερο περιεχόμενο.

59 Ο κανόνας 3, στοιχείο α', δεύτερη περίοδος, των γενικών κανόνων για την ερμηνεία της ΣΟ διευκρινίζει ότι, όταν δύο ή περισσότερες κλάσεις καλύπτουν καθεμία ένα μόνο τμήμα των υλών που αποτελούν ένα αναμεμειγμένο προϊόν ή ένα σύνθετο είδος, οι εν λόγω κλάσεις πρέπει να θεωρούνται, σε σχέση με αυτό το προϊόν ή αυτό το είδος, ως εξίσου εξειδικευμένες, έστω και αν μία από αυτές δίνει μια ακριβέστερη ή πιο ολοκληρωμένη περιγραφή.

60 Επομένως, λαμβανομένου υπόψη του κανόνα 3, στοιχείο α', δεύτερη περίοδος, των γενικών κανόνων για την ερμηνεία της ΣΟ και των στοιχείων που παρατίθενται στις σκέψεις 46 και 56 ανωτέρω, ούτε η κλάση 3921 ούτε η κλάση 4811 της ΣΟ μπορεί να θεωρηθεί ως «περισσότερη εξειδικευμένη» κλάση, κατά την έννοια του κανόνα 3, στοιχείο α', των γενικών κανόνων για την ερμηνεία της ΣΟ.

61 Υπό τις συνθήκες αυτές, για τη δασμολογική κατάταξη του επίμαχου προϊόντος, πρέπει να εφαρμοστεί ο κανόνας 3, στοιχείο β', των γενικών κανόνων για την ερμηνεία της ΣΟ (βλ. σκέψη 57 ανωτέρω).

62 Βάσει του κανόνα 3, στοιχείο β', των γενικών κανόνων για την ερμηνεία της ΣΟ, είναι αναγκαίο, για τη δασμολογική κατάταξη του επίμαχου προϊόντος, να εξακριβωθεί ποια από τις ύλες που το συνθέτουν είναι εκείνη η οποία του προσδίδει τον ουσιώδη χαρακτήρα του, η εξακρίβωση δε αυτή μπορεί να πραγματοποιηθεί αν τεθεί το ερώτημα κατά πόσον το προϊόν, σε περίπτωση που στερούνταν κάποιου από τα συστατικά του στοιχεία, θα διατηρούσε ή όχι τις ιδιότητες που το χαρακτηρίζουν. Όπως αναφέρει το σημείο VIII της επεξηγηματικής σημείωσης του ΕΣ σχετικά με τον κανόνα 3, στοιχείο β', των γενικών κανόνων για την ερμηνεία του ΕΣ, η οποία συμπληρώνει τον κανόνα 3, στοιχείο β', των γενικών κανόνων της ΣΟ, το γνώρισμα που καθορίζει τον ουσιώδη χαρακτήρα μπορεί, ανάλογα με το είδος του προϊόντος, να προκύπτει, παραδείγματος χάριν, από τη φύση της συστατικής του ύλης ή των συστατικών μερών του, από τον όγκο τους, την ποσότητά τους, το βάρος τους, την αξία τους ή τη σπουδαιότητα μιας από τις συστατικές ύλες για τη χρησιμοποίηση των προϊόντων αυτών (βλ. απόφαση της 3ης Ιουνίου 2021, BalevBio, C-76/20, EU:C:2021:441, σκέψη 65 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

63 Εν προκειμένω, πρώτον, από τη δικαστική πραγματογνωμοσύνη προκύπτει ότι η ρητίνη μελαμίνης κυριαρχεί από άποψη ποσότητας στο επίμαχο προϊόν (βλ. σκέψη 35 ανωτέρω).

64 Τούτου λεχθέντος, το γεγονός ότι μια ύλη είναι αναλογικά μεγαλύτερη από μια άλλη αποτελεί απλώς ένα από τα κριτήρια που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για τον καθορισμό της ύλης που προσδίδει στο οικείο προϊόν τον ουσιώδη χαρακτήρα του (πρβλ. αποφάσεις της 12ης Μαΐου 2016, Toorank Productions, C-532/14 και C-533/14, EU:C:2016:337, σκέψη 57, και της 3ης Ιουνίου 2021, BalevBio, C-76/20, EU:C:2021:441, σκέψη 66).

65 Δεύτερον, το αιτούν δικαστήριο επισήμανε ότι από τη δικαστική πραγματογνωμοσύνη προέκυπτε ότι το επίμαχο προϊόν αποτελούνταν από σκληρά και εύθραυστα φύλλα. Ωστόσο, η διάρκεια είναι, κατ’ αρχήν, χαρακτηριστικό του πλαστικού, και όχι του χαρτιού, όπως προκύπτει από το πρώτο εδάφιο, στοιχείο δ', του σημείου που αφορά τις πλαστικές ύλες οι οποίες συνδυάζονται με άλλες ύλες πέραν των υφασμάτων των επεξηγηματικών σημειώσεων του ΕΣ σχετικά με το κεφάλαιο 39, το οποίο μνημονεύεται στη σκέψη 51 ανωτέρω. Εξάλλου, το γεγονός ότι το προϊόν είναι εύθραυστο επιρρωννύει το συμπέρασμα ότι πρόκειται για άκαμπτο προϊόν και όχι για εύκαμπτο υλικό, όπως το χαρτί.

66 Τρίτον, από την απόφαση περί παραπομπής προκύπτει ότι το επίμαχο προϊόν προορίζεται να χρησιμοποιηθεί για μοριοσανίδες ως επίστρωση στρωματοποιημένων πλακών ανθεκτική στο νερό και στη θερμότητα (βλ. σκέψεις 39 και 41 ανωτέρω). Επιπλέον, από τη δικογραφία που έχει στη διάθεσή του το Γενικό Δικαστήριο προκύπτει ότι οι πλάκες αυτές προορίζονται κυρίως για την κατασκευή επίπλων.

67 Η ρητίνη μελαμίνης την οποία περιέχει το επίμαχο προϊόν παρουσιάζει υπέρτερη σπουδαιότητα όσον αφορά τη χρήση που μνημονεύεται στη σκέψη 66 ανωτέρω. Συγκεκριμένα, από τη δικογραφία που έχει στη διάθεσή του το Γενικό Δικαστήριο προκύπτει ότι η εν λόγω ρητίνη προσδίδει στο επίμαχο προϊόν τη στεγανότητά του, καθώς και την ανθεκτικότητά του στη θερμότητα και στις ακτινοβολίες.

68 Αντιθέτως, τα χαρακτηριστικά τα οποία, σύμφωνα με τις παρατηρήσεις της «Kronospan Bulgaria», το χαρτί αποδίδει στο επίμαχο προϊόν, ήτοι το χρώμα και την εμφάνισή του, είναι δευτερεύουσας σημασίας όσον αφορά τη χρήση του επίμαχου προϊόντος, όπερ εναπόκειται πάντως στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει.

69 Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι η πλαστική ύλη είναι ικανή να προσδώσει στο επίμαχο προϊόν τον ουσιώδη χαρακτήρα του.

70 Υπό τις συνθήκες αυτές και υπό την επιφύλαξη των εξακριβώσεων στις οποίες οφείλει να προβεί το αιτούν δικαστήριο, το επίμαχο προϊόν πρέπει να καταταχθεί στην κλάση 3921.

71 Τούτο ισχύει κατά μείζονα λόγο, καθόσον από το πρώτο εδάφιο, στοιχεία β' και δ', του σημείου που αφορά τις πλαστικές ύλες οι οποίες συνδυάζονται με άλλες ύλες πέραν των υφασμάτων των επεξηγηματικών σημειώσεων του ΕΣ σχετικά με το κεφάλαιο 39 προκύπτει ότι τα προϊόντα μπορούν να κατατάσσονται στο κεφάλαιο 48 μόνον αν διατηρούν τον ουσιώδη χαρακτήρα του χαρτιού (βλ. σκέψεις 50 και 51 ανωτέρω). Πράγματι, εν προκειμένω, λαμβανομένων υπόψη της σκληρότητας, του εύθραυστου χαρακτήρα καθώς και της ανθεκτικότητάς του στο νερό, στη θερμότητα και στις ακτινοβολίες, το επίμαχο προϊόν φαίνεται να έχει απολέσει τον ουσιώδη χαρακτήρα του χαρτιού, όπερ εναπόκειται πάντως στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει.

72 Ως εκ τούτου, προϊόν όπως το επίμαχο στην κύρια δίκη δεν μπορεί να εμπίπτει στην κλάση 4811 της ΣΟ.

73 Το ως άνω συμπέρασμα δεν αναιρείται από τη σημείωση 2, στοιχείο ζ', του κεφαλαίου 48 της ΣΟ, την οποία επικαλείται η «Kronospan Bulgaria».

74 Βεβαίως, δυνάμει της σημείωσης 2, στοιχείο ζ', του κεφαλαίου 48 της ΣΟ, το κεφάλαιο αυτό δεν περιλαμβάνει «τις τεχνητές πλαστικές ύλες σε επάλληλες στρώσεις, που φέρουν χαρτί ή χαρτόνι, τα προϊόντα που αποτελούνται από στρώση χαρτιού ή χαρτονιού εμποτισμένου ή επικαλυμμένου με πλαστική ύλη, όταν το πάχος της τελευταίας υπερβαίνει το μισό του ολικού πάχους, και τα τεχνουργήματα από τις ύλες αυτές, άλλα από τις επενδύσεις τοίχων της κλάσης 4814 (κεφάλαιο 39)».

75 Εντούτοις, δεν αμφισβητείται, αφενός, ότι το επίμαχο προϊόν δεν είναι πλαστική ύλη σε επάλληλες στρώσεις που περιέχει χαρτί ή χαρτόνι. Αφετέρου, από τις επισημάνσεις του αιτούντος δικαστηρίου προκύπτει ότι το επίμαχο προϊόν δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως προϊόν αποτελούμενο από στρώση χαρτιού ή χαρτονιού εμποτισμένου ή επικαλυμμένου με πλαστική ύλη, κατά την έννοια της σημείωσης 2, στοιχείο ζ', του κεφαλαίου 48 της ΣΟ. Ειδικότερα, το εν λόγω προϊόν χαρακτηρίζεται από μια πιο περίπλοκη σύνθεση, δεδομένου ότι αποτελείται από στρώση χαρτιού εμποτισμένου με πλαστική ύλη, επικαλύπτεται δε από πλαστική ύλη και στις δύο πλευρές του. Επομένως, περιλαμβάνει μία στρώση εμποτισμένου χαρτιού και δύο στρώσεις πλαστικής ύλης.

76 Υπό τις συνθήκες αυτές, εφόσον η στρώση χαρτιού περιλαμβάνει επίσης την πλαστική ύλη, η δομή αυτή δεν αντιστοιχεί στις περιπτώσεις που διαλαμβάνονται στη σημείωση 2, στοιχείο ζ', του κεφαλαίου 48 της ΣΟ. Ως εκ τούτου, η εν λόγω σημείωση δεν είναι καθοριστική για την κατάταξη του επίμαχου προϊόντος.

77 Τέλος, το συμπέρασμα που διατυπώνεται στη σκέψη 70 της παρούσας αποφάσεως επιρρωννύεται από το αγγλικό κείμενο της υπ’ αριθ. 3921.90/2 γνωμοδότησης του ΠΟΤ του 1986 περί δασμολογικής κατάταξης, το οποίο επισυνάπτεται ως παράρτημα Α.1 στις παρατηρήσεις της Επιτροπής και κατά το οποίο «φύλλα αποτελούμενα από χαρτί εμποτισμένο σε μεγάλο βαθμό με ρητίνη μελαμίνης, τα οποία σχίζονται κατά τη δίπλωση λόγω της εύθραυστης φύσης τους και τα οποία έχουν απολέσει τον ουσιώδη χαρακτήρα τους ως χαρτιού και χρησιμοποιούνται για την κατασκευή επιστρώσεων στρωματοποιημένων πλακών», κατατάσσονται στη διάκριση 3921 90 του ΕΣ.

78 Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, μολονότι οι γνωμοδοτήσεις περί δασμολογικής κατάταξης που εκδίδονται στο πλαίσιο του ΠΟΤ δεν δεσμεύουν τα συμβαλλόμενα μέρη, εντούτοις συνιστούν σημαντικά στοιχεία ερμηνείας του πεδίου εφαρμογής των διάφορων κλάσεων της ΣΟ (πρβλ. απόφαση της 19ης Ιανουαρίου 2005, SmithKline Beecham, C-206/03, EU:C:2005:31, σκέψη 24 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

79 Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, στο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η ΣΟ έχει την έννοια ότι σύνθετο είδος το οποίο, αφενός, αποτελείται από μία στρώση διακοσμητικού χαρτιού εμποτισμένου με θερμοσκληρυνόμενες ρητίνες και δύο επιφανειακές στρώσεις καθαρής ρητίνης ατελούς σκλήρυνσης και, αφετέρου, χρησιμοποιείται για την επίστρωση πλακών μέσω πολυεπίπεδης και βραχέως κύκλου συμπίεσης σε υψηλή θερμοκρασία εμπίπτει στην κλάση 3921 της ονοματολογίας αυτής, στο μέτρο που η πλαστική ύλη προσδίδει στο προϊόν τον ουσιώδη χαρακτήρα του.

Επί των δικαστικών εξόδων

80 Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Γενικό Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.

Για τους λόγους αυτούς,

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο πενταμελές τμήμα)

αποφαίνεται:

Η Συνδυασμένη Ονοματολογία που περιλαμβάνεται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο, όπως τροποποιήθηκε με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2022/1998 της Επιτροπής, της 20ής Σεπτεμβρίου 2022,

έχει την έννοια ότι:

σύνθετο είδος το οποίο, αφενός, αποτελείται από μία στρώση διακοσμητικού χαρτιού εμποτισμένου με θερμοσκληρυνόμενες ρητίνες και δύο επιφανειακές στρώσεις καθαρής ρητίνης ατελούς σκλήρυνσης και, αφετέρου, χρησιμοποιείται για την επίστρωση πλακών μέσω πολυεπίπεδης και βραχέως κύκλου συμπίεσης σε υψηλή θερμοκρασία εμπίπτει στην κλάση 3921 της ονοματολογίας αυτής, στο μέτρο που η πλαστική ύλη προσδίδει στο προϊόν τον ουσιώδη χαρακτήρα του.

P??torak

Hesse

Steinfatt

Petrl?k

Δημητρακόπουλος

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 10 Ιουνίου 2026.

(υπογραφές)

* Γλώσσα διαδικασίας: η βουλγαρική.